Egils saga Skalla-Grmssonar

1. kafli - Af Kveld-lfi banda.

lfr ht mar, sonr Bjlfa ok Hallberu, dttur lfs ins arga. Hon var systir Hallbjarnar hlftrlls Hrafnistu, fur Ketils hngs. lfr var mar sv mikill ok sterkr, at eigi vru hans jafningjar. En er hann var unga aldri, l hann vkingu ok herjai. Me honum var flagsskap s mar, er kallar var Berlu-Kri, gfugr mar ok inn mesti afreksmar at afli ok ri. Hann var berserkr. eir lfr ttu einn sj bir, ok var me eim in krsta vintta.

En er eir rust r hernai, fr Kri til bs sns Berlu. Hann var mar strauigr. Kri tti rj brn. Ht sonr hans Eyvindr lambi, annarr lvir hnfa, dttir hans ht Salbjrg. Hon var kvenna vnst ok skrungr mikill. Hennar fekk lfr. Fr hann ok til ba sinna. lfr var mar auigr bi at lndum ok lausum aurum. Hann tk lends manns rtt, sv sem haft hfu langfegar hans, ok gerist mar rkr.

Sv er sagt, at lfr var bsslumar mikill. Var at sir hans at rsa upp rdegis ok ganga um sslur manna ea ar, er smiir vru, ok sj yfir fna sinn ok akra, en stundum var hann tali vi menn, er ra hans urftu. Kunni hann til alls g r at leggja, v at hann var forvitri. En dag hvern, er at kveldi lei, gerist hann styggr, sv at fir menn mttu orum vi hann koma. Var hann kveldsvfr. at var ml manna, at hann vri mjk hamrammr. Hann var kallar Kveld-lfr.

au Kveld-lfr ttu tv sonu. Ht inn ellri rlfr, en inn yngri Grmr. En er eir xu upp, vru eir bir menn miklir ok sterkir, sv sem fair eira var. Var rlfr manna vnstr ok gerviligastr. Hann var lkr murfrndum snum, gleimar mikill, rr ok kafamar mikill llu ok inn mesti kappsmar. Var hann vinsll af llum mnnum. Grmr var svartr mar ok ljtr, lkr fer snum bi yfirlits ok at skaplyndi. Gerist hann umsslumar mikill. Hann var hagr mar tr ok jrn ok gerist inn mesti smir. Hann fr ok oft um vetrum sldfiski me lagnarsktu ok me honum hskarlar margir.

En er rlfr var tvtugs aldri, bjst hann herna. Fekk Kveld-lfr honum langskip. Til eirar ferar rust synir Berlu-Kra, Eyvindr ok lvir, -eir hfu li mikit ok annat langskip, - ok fru um sumarit vking ok fluu sr fjr ok hfu hlutskipti mikit. at var nkkur sumur, er eir lgu vking, en vru heima um vetrum me ferum snum. Hafi rlfr heim marga drgripi ok fri fur snum ok mur. Var bi gott til fjr ok mannviringar. Kveld-lfr var mjk efra aldri, en synir hans vru rosknir.

2. kafli - Fr lvi ok Slveigu.

Aubjrn ht konungr yfir Firafylki. Hraldr ht jarl hans, en rir sonr jarlsins.

var Atli inn mjvi jarl. Hann bj Gaulum. Hans brn vru au Hallsteinn, Hlmsteinn, Hersteinn ok Slveig in fagra.

at var einu hausti, at fjlmennt var Gaulum at haustblti. s lvir hnfa Slveigu ok geri sr um ttt. San ba hann hennar, en jarlinum tti manna munr ok vildi eigi gifta hana. San orti lvir mrg mansngskvi um hana. Sv mikit geri lvir sr um Slveigu, at hann lt af herfrum, ok vru herfrum rlfr ok Eyvindr lambi.

3. kafli - Haraldr tk rki.

Haraldr, sonr Hlfdanar svarta, hafi tekit arf eftir fur sinn Vk austr. Hann hafi ess heit strengt at lta eigi skera hr sitt n kemba, fyrr en hann vri einvaldskonungr yfir Nregi. Hann var kallar Haraldr lfa. San barist hann vi konunga, er nstir vru, ok sigrai , ok eru ar langar frsagnir. San eignaist hann Upplnd. aan fr hann norr rndheim ok tti ar margar orrostur, r hann yri einvaldi yfir llum rndalgum.

San tlaist hann at fara norr Naumudal hendr eim brrum, Herlaugi ok Hrollaugi, er vru konungar yfir Naumudal. En er eir brr spuru til ferar hans, gekk Herlaugr haug ann me tlfta mann, er r hfu eir gera ltit rj vetr. Var san haugrinn aftr lokinn. En Hrollaugr konungr veltist r konungdmi ok tk upp jarls rtt ok fr san vald Haralds konungs ok gaf upp rki sitt. Sv eignaist Haraldr konungr Naumdlafylki ok Hlogaland. Setti hann ar menn yfir rki sitt.

San bjst Haraldr konungr r rndheimi me skipalii ok fr sur Mri, tti ar orrostu vi Hnjf konung ok hafi sigr. Fell ar Hnjfr. eignaist Haraldr konungr Normri ok Raumsdal.

En Slvi klofi, sonr Hnjfs, hafi undan komizt, ok fr hann Sunnmri til Arnviar konungs ok ba hann sr fulltings ok sagi sv: "tt etta vandri hafi n borit oss at hendi, mun eigi langt til, at sama vandri mun til yvar koma, v at Haraldr, tla ek, at skjtt mun hr koma, er hann hefir alla menn rlkat ok jt, sem hann vill, Normri ok Raumsdal. Munu r inn sama kost fyrir hndum eiga sem vr ttum, at verja f yvart ok frelsi ok kosta ar til allra eira manna, er yr er lis at vn, ok vil ek bjast til me mnu lii mti essum ofsa ok jafnai. En at rum kosti munu r vilja taka upp at r, sem Naumdlir geru, at ganga me sjlfvilja nau ok gerast rlar Haralds. at tti fur mnum vegr at deyja konungdmi me sm, heldr en gerast undirmar annars konungs gamals aldri. Hygg ek, at r muni ok sv ykkja ok rum eim, er nkkurir eru bori ok kappsmenn vilja vera."

Af slkum fortlum var konungrinn fastrinn til ess at safna lii ok verja land sitt. Bundu eir Slvi samlag sitt ok sendu or Aubirni konungi, er r fyrir Firafylki, at hann skyldi koma til lis vi . En er sendimenn kmu til Aubjarnar konungs ok bru honum essa orsending, rst hann um vi vini sna, ok ru honum at allir at safna lii ok fara til mts vi Mri, sem honum vru or til send. Aubjrn konungr lt skera upp herr ok fara herbo um allt rki sitt. Hann sendi menn til rkismanna at boa eim til sn.

En er sendimenn konungs kmu til Kveld-lfs ok sgu honum sn erendi ok at, at konungr vill, at Kveld-lfr komi til hans me alla hskarla sna, Kveld-lfr svarar sv: "at mun konungi skylt ykkja, at ek fara me honum, ef hann skal verja land sitt ok s herjat Firafylki. En hitt tla ek mr allskylt at fara norr Mri ok berjast ar ok verja land eira. Er yr at skjtast at segja, er r hitti konung yvarn, at Kveld-lfr mun heima sitja um etta herhlaup ok hann mun eigi herlii safna ok eigi gera sna heimanfer at berjast mti Haraldi lfu, v at ek hygg, at hann hafi ar byri gnga hamingju, er konungr vrr hafi eigi krepping fullan."

Fru sendimenn heim til konungs ok sgu honum erendislok sn, en Kveld-lfr sat heima at bm snum.

4. kafli - Fr ferum Haralds.

Aubjrn konungr fr me li sitt, at er honum fylgi, norr Mri ok hitti ar Arnvi konung ok Slva klofa, ok hfu eir allir saman her mikinn. Haraldr konungr var ok noran kominn me snu lii, ok var fundr eira fyrir innan Slskel. Var ar orrosta mikil ok mannfall mikit hvrratveggju lii. ar fellu r Haralds lii jarlar tveir, sgautr ok sbjrn, ok tveir synir Hkonar Hlaajarls, Grjtgarr ok Herlaugr, ok margt annat strmenni, en af lii Mra Arnvir konungr ok Aubjrn konungr. En Slvi klofi komst undan fltta ok var san vkingr mikill ok geri oft skaa mikinn rki Haralds konungs ok var kallar Slvi klofi. Eftir at lagi Haraldr konungr undir sik Sunnmri.

Vmundr, brir Aubjarnar konungs, helt Firafylki ok gerist ar konungr yfir. etta var s um haustit, ok geru menn at r me Haraldi konungi, at hann skyldi eigi fara sur um Sta haustdegi. setti Haraldr konungr Rgnvald jarl yfir Mri hvratveggju ok Raumsdal ok sneri norr aftr til rndheims ok hafi um sik mikit fjlmenni.

at sama haust veittu synir Atla heimfr at lvi hnfu ok vildu drepa hann. eir hfu li sv mikit, at lvir hafi enga vistu ok komst me hlaupi undan. Fr hann norr Mri ok hitti ar Harald konung, ok gekk lvir til handa honum ok fr norr til rndheims me konungi um haustit, ok komst hann ina mestu krleika vi konung ok var me honum lengi san ok gerist skld hans.

ann vetr fr Rgnvaldr jarl it ira um Eisj sur Fjru ok hafi njsnir af ferum Vmundar konungs ok kom um ntt, ar sem heitir Naustdalr, ok var Vmundr ar veizlu. Tk ar Rgnvaldr jarl hs eim ok brenndi konunginn inni me nu tigum manna. Eftir at kom Berlu-Kri til Rgnvalds jarls me langskip alskipat, ok fru eir bir norr Mri. Tk Rgnvaldr skip au, er tt hafi Vmundr konungr, ok allt at lausaf, er hann fekk. Berlu-Kri fr norr til rndheims fund Haralds konungs ok gerist hans mar.

Um vrit eftir fr Haraldr konungr sur me landi me skipaher ok lagi undir sik Fjru ok Fjalir ok skipai ar til rkis mnnum snum. Hann setti Hrald jarl yfir Firafylki.

Haraldr konungr var mjk gjrhugall, er hann hafi eignazt au fylki, er nkomin vru vald hans, um lenda menn ok rka bendr ok alla , er honum var grunr , at nkkurrar uppreistar var af vn, lt hann hvern gera annat hvrt, at gerast hans jnustumenn ea fara af landi brott, en at rija kosti sta afarkostum ea lta lfit, en sumir vru hamlair at hndum ea ftum. Haraldr konungr eignaist hverju fylki ul ll ok allt land, byggt ok byggt, ok jafnvel sjinn ok vtnin, ok skyldu allir bendr vera hans leiglendingar, sv eir, er mrkina ortu, ok saltkarlarnir ok allir veiimenn bi sj ok landi vru allir eir honum lskyldir.

En af essi jn flu margir menn af landi brott, ok byggust margar aunir va bi austr Jamtaland ok Helsingjaland ok Vestrlnd, Sureyjar, Dyflinnarski, rland, Normand Vallandi, Katanes Skotlandi, Orkneyjar ok Hjaltland, Freyjar. Ok ann tma fannst sland.

5. kafli - Konungr geri or Kveld-lfi.

Haraldr konungr l me her sinn Fjrum. Hann sendi menn ar um land fund eira manna, er eigi hfu komit til hans, er hann ttist erendi vi eiga.

Konungs sendimenn kmu til Kveld-lfs ok fengu ar gar vitkur. eir bru upp erendi sn, sgu, at konungr vildi, at Kveld-lfr kmi fund hans. "Hann hefir," sgu eir, "spurn af, at ert gfugr mar ok strttar. Muntu eiga kost af honum viringar mikillar. Er konungi mikit kapp v at hafa me sr menn, at hann spyrr, at afreksmenn eru at afli ok hreysti."

Kveld-lfr svarar, sagi, at hann var gamall, sv at hann var ekki til frr at vera ti herskipum. "Mun ek n heima sitja ok lta af at jna konungum."

mlti sendimar: "Lttu fara son inn til konungs. Hann er mar mikill ok garpligr. Mun konungr gera ik lendan mann, ef vill jna honum."

"Ekki vil ek," sagi Grmr, "gerast lendr mar, mean fair minn lifir, v at hann skal vera yfirmar minn, mean hann lifir."

Sendimenn fru brott, en er eir kmu til konungs, sgu eir honum allt at, er Kveld-lfr hafi rtt fyrir eim. Konungr var vi styggr ok mlti um nkkurum orum, sagi, at eir myndi vera menn strltir, ea hvat eir myndi fyrir tlast.

lvir hnfa var nr staddr ok ba konung vera eigi reian. "Ek mun fara fund Kveld-lfs, ok mun hann vilja fara fund yvarn, egar er hann veit, at yr ykkir mli skipta."

San fr lvir fund Kveld-lfs ok sagi honum, at konungr var reir ok eigi myndi duga, nema annarr hvrr eira fega fri til konungs, ok sagi, at eir myndi f viring mikla af konungi, ef eir vildi hann ast, sagi fr mikit, sem satt var, at konungr var gr mnnum snum bi til fjr ok metnaar.

Kveld-lfr sagi, at at var hans hugbo, - "at vr fegar munim ekki bera gfu til essa konungs, ok mun ek ekki fara fund hans. En ef rlfr kemr heim sumar, mun hann aubeinn essar farar ok sv at gerast konungs mar. Segu sv konungi, at ek mun vera vinr hans ok alla menn, er at mnum orum lta, halda til vinttu vi hann. Ek mun ok halda inu sama um stjrn ok umbo af hans hendi sem r hafa ek af fyrra konungi, ef konungr vill, at sv s, ok enn sar sj, hversu semst me oss konungi."

San fr lvir aftr til konungs ok sagi honum, at Kveld-lfr myndi senda honum son sinn, ok sagi, at s var betr til fallinn, er var eigi heima. Lt konungr vera kyrrt. Fr hann um sumarit inn Sogn, en er haustai, bjst hann at fara norr til rndheims.

6. kafli - Virur rlfs ok Kveld-lfs.

rlfr Kveld-lfsson ok Eyvindr lambi kmu um haustit heim r vking. Fr rlfr til fur sns.

Taka eir fegar tal sn milli. Spyrr rlfr eftir, hvat verit hefir erendum eira manna, er Haraldr sendi angat. Kveld-lfr sagi, at konungr hafi til ess or sent, at Kveld-lfr skyldi gerast mar hans ea sonr hans annarr hvrr.

"Hvernig svarair ?" kva rlfr.

"Ek saga sv, sem mr var hug, at ek mynda aldri ganga hnd Haraldi konungi ok sv myndi it gera bir, ef ek skylda ra. tla ek, at r lykir muni vera, at vr munim aldrtila hljta af eim konungi."

" verr allmjk annan veg," sagi rlfr, "en mr segir hugr um, v at ek tla mik skulu af honum hljta inn mesta frama, ok til ess emek fastrinn at fara fund konungs ok gerast hans mar, ok at hefi ek sannspurt, at hir hans er skipu afreksmnnum einum. ykkir mr at allfsiligt at koma eira sveit, ef eir vilja vi mr taka. Eru eir menn haldnir miklu betr en allir arir essu landi. Er mr sv fr sagt konungi, at hann s inn mildasti af fgjfum vi menn sna ok eigi sr ess rr at gefa eim framgang ok veita rki eim, er honum ykkja til ess fallnir. En mr spyrst ann veg til um alla , er bakverpast vilja vi honum ok ast eigi hann me vinttu, sem allir veri ekki at manna, stkkva sumir af landi brott, en sumir gerast leigumenn. ykkir mr at undarligt, fair, um sv vitran mann sem ert ok metnaargjarnan, er vildir eigi me kkum taka vegsem , er konungr bau r. En ef ykkist vera forspr um at, at vr munim hljta af konungi essum farna ok hann muni vilja vera vrr vinr, hv frtu eigi til orrostu mti honum me konungi eim, er ert r handgenginn? N ykkir mr at smiligast at vera hvrki vinr hans n vinr."

"Eftir gekk at," kva Kveld-lfr, "er mr bau hugr um, at eir myndi engir sigrfr fara, er brust vi Harald lfu norr Mri. En slkt sama mun at vera satt, at Haraldr mun vera at miklum skaa mnum frndum. En , rlfr, munt ra vilja athfnum num. Ekki ttumst ek at, tt komir sveit me hirmnnum Haralds, at eigi ykkir hlutgengr ea jafn inum fremstum llum mannraunum. Varast at, at eigi tlir hf fyrir r ea keppist vi r meiri menn. En eigi muntu fyrir vgja at heldr."

En er rlfr bjst brott, leiddi Kveld-lfr hann ofan til skips, hvarf til hans ok ba hann vel fara ok ba heila hittast.

7. kafli - Af Bjrglfi ok Hildiri.

Bjrglfr ht mar Hlogalandi. Hann bj Torgum. Hann var lendr mar, rkr ok auigr, en hlfbergrisi at afli ok vexti ok kynfer. Hann tti son, er ht Brynjlfr. Hann var lkr fer snum. Bjrglfr var gamall ok ndu kona hans, ok hafi hann selt hendr ll r syni snum ok leitat honum kvnfangs. Brynjlfr tti Helgu, dttur Ketils hngs r Hrafnistu. Brr er nefndr sonr eira. Hann var snemma mikill ok frr snum ok var inn mesti atgervismar.

at var eitt haust, at ar var gildi fjlmennt, ok vru eir Bjrglfr fegar gildinu gfgastir menn. ar var hlutar tvmenningr ftnum, sem sivenja var til. En ar at gildinu var s mar, er Hgni ht. Hann tti b Leku. Hann var mar strauigr, allra manna frastr snum, vitr mar ok ttsmr ok hafi hafizt af sjlfum sr. Hann tti dttur allfra, er nefnd er Hildirr. Hon hlaut at sitja hj Bjrglfi. Tluu au margt um kveldit. Leizt honum mrin fgr. Litlu sar var slitit gildinu.

at sama haust geri Bjrglfr gamli heimanfr sna ok hafi sktu, er hann tti, ok rjtigi menn. Hann kom fram Leku, ok gengu eir heim til hss tuttugu, en tu gttu skips. En er eir kmu binn, gekk Hgni mt honum ok fagnai vel, bau honum ar at vera me snu fruneyti, en hann ekkist at, ok gengu eir inn stufu. En er eir hfu afklzt ok tekit upp yfirhafnir, lt Hgni bera inn skapker ok mungt. Hildirr bndadttir bar l gestum.

Bjrglfr kallar til sn Hgna bnda ok segir honum, at - "erendi er at hingat, at ek vil, at dttir n fari heim me mr, ok mun ek n gera til hennar lausabrullaup."

En Hgni s engan annan sinn kost en lta allt sv vera sem Bjrglfr vildi. Bjrglfr keypti hana me eyri gulls, ok gengu au eina rekkju bi. Fr Hildirr heim me Bjrglfi Torgar. Brynjlfr lt illa yfir essi rager.

au Bjrglfr ok Hildirr ttu tv sonu. Ht annarr Hrekr, en annarr Hrrekr. San andast Bjrglfr. En egar hann var t hafir, lt Brynjlfr Hildiri brott fara me sonu sna. Fr hon Leku til fur sns, ok fddust ar upp synir Hildirar. eir vru menn frir snum, litlir vexti, vel viti bornir, lkir murfrndum snum. eir vru kallair Hildirarsynir. Ltils viri Brynjlfr ok lt ekki hafa af furarfi eira. Hildirr var erfingi Hgna, ok tk hon ok synir hennar arf eftir hann ok bjuggu Leku ok hfu au fjr. eir vru mjk jafnaldrar, Brr Brynjlfsson ok Hildirarsynir. eir fegar, Brynjlfr ok Bjrglfr, hfu lengi haft finnfer ok finnskatt.

Norr Hlogalandi heitir fjrr Vefsnir. ar liggr ey firinum ok heitir lst, mikil ey ok g. henni heitir br Sandnesi. ar bj mar, er Sigurr ht. Hann var augastr norr ar. Hann var lendr mar ok spakr at viti. Sigrr ht dttir hans ok tti kostr beztr Hlogalandi. Hon var einberni hans ok tti arf at taka eftir Sigur, fur sinn.

Brr Brynjlfsson geri heimanfer sna, hafi sktu ok rj tigu manna. Hann fr norr lst ok kom Sandnes til Sigurar. Brr hefir uppi or sn ok ba Sigrar. v mli var vel svarat ok lkliga, ok kom sv, at Bri var heitit meyjunni. R au skyldu takast at ru sumri. Skyldi Brr skja norr angat rit.

8. kafli - rlfr gerist konungsmar.

Haraldr konungr hafi at sumar sent or rkismnnum eim, er vru Hlogalandi, ok stefndi til sn eim, er r hfu eigi verit fund hans. Var Brynjlfr rinn til eirar ferar ok me honum Brr, sonr hans. Fru eir um haustit sur til rndheims ok hittu ar konung. Tk hann vi eim allfeginsamliga. Gerist Brynjlfr lendr mar konungs. Fekk konungr honum veizlur miklar arar en r hafi hann haft. Hann fekk honum ok finnfer, konungssslu fjalli ok finnkaup. San fr Brynjlfr brott ok heim til ba sinna, en Brr var eftir ok gerist konungs hirmar.

Af llum hirmnnum viri konungr mest skld sn. eir skipuu annat ndvegi. eira sat innast Auunn illsklda. Hann var elztr eira, ok hann hafi verit skld Hlfdanar svarta, fur Haralds konungs. ar nst sat orbjrn hornklofi, en ar nst sat lvir hnfa, en honum it nsta var skipat Bri. Hann var ar kallar Brr hvti ea Brr sterki. Hann virist ar vel hverjum manni. Me eim lvi hnfu var flagskapr mikill.

at sama haust kmu til Haralds konungs eir rlfr Kveld-lfsson ok Eyvindr lambi, sonr Berlu-Kra. Fengu eir ar gar vitkur. eir hfu angat snekkju, tvtugsessu, vel skipaa, er eir hfu r haft vking. eim var skipat gestaskla me sveit sna.

er eir hfu ar dvalizt, til ess er eim tti tmi til at ganga fund konungs, gekk ar me eim Berlu-Kri ok lvir hnfa. eir kveja konung.

segir lvir hnfa, at ar er kominn sonr Kveld-lfs, - "sem ek saga yr sumar, at Kveld-lfr myndi senda til yvar. Munu yr heit hans ll fst. Megu r n sj sannar jartegnir, at hann vill vera vinr yvarr fullkominn, er hann hefir sent son sinn hingat til jnustu vi yr, sv skruligan mann sem r megu n sj. Er s bn Kveld-lfs ok allra vr, at takir vi rlfi vegsamliga ok gerir hann mikinn mann me yr."

Konungr svarar vel mli hans ok kvest sv gera skyldu, - "ef mr reynist rlfr jafnvel mannar sem hann er snum fulldrengiligr."

San gerist rlfr handgenginn konungi ok gekk ar hirlg, en Berlu-Kri ok Eyvindr lambi, sonr hans, fru sur me skip at, er rlfr hafi norr haft. Fr Kri heim til ba sinna ok eir Eyvindr bir. rlfr var me konungi, ok vsai konungr honum til stis milli eira lvis hnfu ok Brar, ok gerist me eim llum inn mesti flagskapr.

at var ml manna um rlf ok Br, at eir vri jafnir at frleik ok vxt ok afl ok alla atgervi. N er rlfr ar allmiklum krleikum af konungi ok bir eir Brr.

En er vetrinn lei af ok sumar kom, ba Brr sr orlofs konung at fara at vitja rs ess, er honum hafi heitit verit it fyrra sumar. En er konungr vissi, at Brr tti skylt erendi, lofai hann honum heimfer. En er hann fekk orlof, ba hann rlf fara me sr norr angat. Sagi hann, sem satt var, at hann myndi ar mega hitta marga frndr sna gfga, er hann myndi eigi fyrr st hafa ea vi kannast. rlfi tti at fsiligt, ok f eir til ess orlof af konungi, bast san, hfu skip gott ok fruneyti, fru lei sna, er eir vru bnir. En er eir koma Torgar, senda eir Siguri menn ok lta eir hfu bundit me sr it fyrra sumar. Sigurr segir, at hann vill at allt halda, sem eir hfu mlt, gera kveit um brullaupsstefnu, ok skulu eir Brr skja norr angat Sandnes.

En er at eiri stefnu kom, fara eir Brynjlfr ok Brr ok hfu me sr margt strmenni, frndr sna ok tengamenn. Var at, sem Brr hafi sagt, at rlfr hitti ar marga frndr sna, er hann hafi ekki r vi kannazt. eir fru, til ess er eir kmu Sandnes, ok var ar in prligsta veizla. En er lokit var veizlunni, fr Brr heim me konu sna ok dvalist heima um sumarit ok eir rlfr bir. En um haustit koma eir sur til konungs ok vru me honum vetr annan.

eim vetri andaist Brynjlfr. En er at spyrr Brr, at honum hafi ar arfr tmzt, ba hann sr heimfararleyfis, en konungr veitti honum at. Ok r eir skilist, gerist Brr lendr mar, sem fair hans hafi verit, ok hafi af konungi veizlur allar, vlkar sem Brynjlfr hafi haft. Brr fr heim til ba sinna ok gerist brtt hfingi mikill. En Hildirarsynir fengu ekki af arfinum heldr en fyrr. Brr tti son vi konu sinni, ok ht s Grmr. rlfr var me konungi ok hafi ar viringar miklar.

9. kafli - Orrosta Hafrsfiri. Kvnfang rlfs.

Haraldr konungr bau t leiangri miklum ok dr saman skipaher, stefndi til sn lii va um land. Hann fr r rndheimi ok stefndi sur land. Hann hafi at spurt, at herr mikill var saman dreginn um Agir ok Rogaland ok Hraland ok va til safnat, bi ofan af landi ok austan r Vk, ok var ar margt strmenni saman komit ok tlar at verja land fyrir Haraldi konungi.

Haraldr konungr helt noran lii snu. Hann hafi sjlfr skip mikit ok skipat hir sinni. ar var stafni rlfr Kveld-lfsson ok Brr hvti ok synir Berlu-Kra, lvir hnfa ok Eyvindr lambi, en berserkir konungs tlf vru sxum. Fundr eira var sur Rogalandi Hafrsfiri. Var ar in mesta orrosta, er Haraldr konungr hafi tta, ok mikit mannfall hvrratveggju lii. Lagi konungr framarliga skip sitt, ok var ar strngust orrostan. En sv lauk, at Haraldr konungr fekk sigr, en ar fell rir haklangr, konungr af gum, en Kjtvi inn augi fli ok allt li hans, at er upp st, nema at, er til handa gekk eftir orrostuna.

er kannat var li Haralds konungs, var margt fallit, ok margir vru mjk srir. rlfr var srr mjk, en Brr meir, ok engi var srr konungsskipinu fyrir framan siglu nema eir, er eigi bitu jrn, en at vru berserkir. lt konungr binda sr manna sinna ok akkai mnnum framgngu sna ok veitti gjafar ok lagi ar mest lof til, er honum tti makligir, ok ht eim at auka viring eira, nefndi til ess skipstjrnarmenn ok ar nst stafnba sna ok ara frambyggja. orrostu tti Haraldr konungr sast innan lands, ok eftir at fekk hann enga vistu, ok eignaist hann san land allt. Konungr lt gra menn sna, er lfs var auit, en veita umbna dauum mnnum, ann sem var sivenja til.

rlfr ok Brr lgu srum. Tku sr rlfs at gra, en Brar sr gerust banvn.

lt hann kalla konung til sn ok sagi honum sv: "Ef sv verr, at ek deyja r essum srum, vil ek ess bija yr, at r lti mik ra fyrir arfi mnum."

En er konungr hafi v jtat, sagi hann: "Arf minn allan, vil ek, at taki rlfr, flagi minn ok frndi, lnd ok lausa aura. Honum vil ek ok gefa konu mna ok son minn til uppfslu, v at ek trri honum til ess bezt allra manna."

Hann festir etta ml, sem lg vru til, at leyfi konungs. San andast Brr, ok var honum veittr umbnar, ok var hann harmdaui mjk. rlfr var heill sra sinna ok fylgi konungi um sumarit ok hafi fengit allmikinn orstr.

Konungr fr um haustit norr til rndheims. bir rlfr orlofs at fara norr Hlogaland at vitja gjafar eirar, er hann hafi egit um sumarit at Bri, frnda snum. Konungr lofar at ok gerir me orsending ok jartegnir, at rlfr skal at allt f, er Brr gaf honum, ltr at, at s gjf var ger me ri konungs ok hann vill sv vera lta. Gerir konungr rlf lendan mann. ok veitir honum allar veizlur r, sem r hafi Brr haft, fr honum finnferina me vlkum skildaga sem r hafi haft Brr. Konungr gaf rlfi langskip gott me reia llum ok lt ba fer hans aan sem bezt. San fr rlfr aan fer sna, ok skilust eir konungr me inum mesta krleik.

En er rlfr kom norr Torgar, var honum ar vel fagnat. Sagi hann frfall Brar ok at me, at Brr hafi gefit honum eftir sik lnd ok lausa aura ok kvnfang at, er hann hafi r tt, berr fram san or konungs ok jartegnir. En er Sigrr heyri essi tendi, tti henni skai mikill eftir mann sinn. En rlfr var henni r mjk kunnigr, ok vissi hon, at hann var inn mesti merkismar ok at gjafor var allgott. Ok me v at at var konungs bo, s hon at at ri ok me henni vinir hennar at heitast rlfi, ef at vri fer hennar eigi mti skapi. San tk rlfr ar vi forrum llum ok sv vi konungssslu.

rlfr geri heimanfr sna ok hafi langskip ok nr sex tigu manna ok fr san, er hann var binn, norr me landi. Ok einn dag at kveldi kom hann lst Sandnes, lgu skip sitt til hafnar. En er eir hfu tjaldat ok um bizt, fr rlfr upp til bjar me tuttugu menn. Sigurr fagnai honum vel ok bau honum ar at vera, v at ar vru r kunnleikar miklir me eim, san er mg hafi tekizt me eim Siguri ok Bri. San gengu eir rlfr inn stofu ok tku ar gisting. Sigurr settist tal vi rlf ok spuri at tendum. rlfr sagi fr orrostu eiri, er verit hafi um sumarit sur landi, ok fall margra manna, eira er Sigurr vissi deili . rlfr sagi, at Brr, mgr hans, hafi andazt r srum eim, er hann fekk orrostu. tti at bum eim inn mesti mannskai. segir rlfr Siguri, hvat verit hafi einkamlum me eim Bri, r hann andaist, ok sv bar hann fram orsendingar konungs, at hann vildi at allt haldast lta, ok sndi ar me jartegnir. San hf rlfr upp bnor sitt vi Sigur ok ba Sigrar, dttur hans. Sigurr tk v mli vel, sagi, at margir hlutir heldu til ess, s fyrstr, at konungr vill sv vera lta, sv at, at Brr hafi ess beit, ok at me, at rlfr var honum kunnigr ok honum tti dttir sn vel gift. Var at ml austt vi Sigur. Fru fram festar ok kvein brullaupsstefna Torgum um haustit.

Fr rlfr heim til bs sns ok hans frunautar ok bj ar til veizlu mikillar ok bau angat fjlmenni miklu. Var ar margt frnda rlfs gfugra. Sigurr bjst ok noran ok hafi langskip mikit ok mannval gott. Var at eiri veizlu it mesta fjlmenni.

Brtt fannst at, at rlfr var rr mar ok strmenni mikit. Hafi hann um sik sveit mikla, en brtt gerist kostnaarmikit ok urfti fng mikil. var r gott ok auvelt at afla ess, er urfti.

eim vetri andaist Sigurr Sandnesi, ok tk rlfr arf allan eftir hann. Var at allmikit f.

eir synir Hildirar fru fund rlfs ok hfu upp tilkall at, er eir ttust ar eiga um f at, er tt hafi Bjrglfr, fair eira.

rlfr svarar sv: "at var mr kunnigt of Brynjlf ok enn kunnara um Br, at eir vru manndmsmenn sv miklir, at eir myndi hafa milat ykkr at af arfi Bjrglfs, sem eir vissi, at rttendi vri til. Var ek nr v, at it hfu etta sama kall vi Br, ok heyrist mr sv sem honum tti ar engi sannendi til, v at hann kallai ykkr frillusonu."

Hrekr sagi, at eir myndi vitni til f, at mir eira var mundi keypt, - "en satt var at, at vit leituum ekki fyrst essa mla vi Brynjlf, brur okkarn. Var ar ok me skyldum at skipta. En af Bri vntum vit okkr smar alla stai. Uru ok eigi lng vr viskipti. En n er arfr essi kominn undir skylda menn okkr, ok megum vit n eigi me llu egja yfir missu okkarri. En vera kann, at enn s sem fyrr s rkismunr, at vit fim eigi rtt af essu mli fyrir r, ef vill engi vitni heyra, au er vit hfum fram at flytja, at vit sm menn aalbornir."

rlfr svarar styggliga: "v sr tla ek ykkr arfborna, at mr er sagt mir ykkur vri me valdi tekin ok hernumin heim hf."

Eftir a skilu eir essa ru.

10. kafli - Um fer rlfs ok rausn hans.

rlfr geri um vetrinn fer sna fjall upp ok hafi me sr li mikit, eigi minna en nu tigu manna. En r hafi vani verit, at sslumenn hfu haft rj tigu manna, en stundum fra. Hann hafi me sr kaupskap mikinn. Hann geri brtt stefnulag vi Finna ok tk af eim skatt ok tti vi kaupstefnu. Fr me eim allt makendum ok vinskap, en sumt me hrslugi.

rlfr fr va um mrkina. En er hann stti austr fjallit, spuri hann, at Kylfingar vru austan komnir ok fru ar at finnkaupum, en sums staar me rnum. rlfr setti til Finna at njsna um fer Kylfinga, en hann fr eftir at leita eira ok hitti einu bli rj tigu manna ok drap alla, sv at engi komst undan, en san hitti hann saman fimmtn ea tuttugu. Alls drpu eir nr hundrai manna ok tku ar grynni fjr ok kmu aftr um vrit vi sv bit. Fr rlfr til bs sns Sandnes ok sat ar lengi. Um vrit lt hann gera langskip mikit ok drekahfu, lt at ba sem bezt, hafi at noran me sr.

rlfr spast mjk um fng au, er vru Hlogalandi, hafi menn sna sldveri ok sv skreifiski. Selver vru ok gng ok eggver. Lt hann at allt at sr flytja. Hann hafi aldregi fra frelsingja heima en hundra. Hann var rr mar ok vingaist mjk vi strmenni, alla menn, er honum vru nnd. Hann gerist rkr mar ok lagi mikinn hug um skipa bna sinn ok vpna.

11. kafli - rlfr bau konungi.

Haraldr konungr fr at sumar Hlogaland, ok vru gervar veizlur mti honum, bi ar, er hans b vru, ok sv geru lendir menn ok rkir bndr.

rlfr bj veizlu mti konungi ok lagi kostna mikinn. Var at kveit, nr konungr skyldi ar koma. rlfr bau angat fjla manns ok hafi ar allt it bezta mannval, at er kostr var. Konungr hafi nr remr hundruum manna, er hann kom til veizlunnar, en rlfr hafi fyrir fimm hundru manna. rlfr hafi ltit ba kornhlu mikla, er ar var, ok ltit leggja bekki ok lt ar drekka, v at ar var engi stofa sv mikil, er at fjlmenni mtti allt inni vera. ar vru ok festir skildir umhverfis hsinu.

Konungr settist hsti. En er alskipat var it efra ok it fremra, sst konungr um ok ronai ok mlti ekki, ok ttust menn finna, at hann var reir. Veizla var in prligsta ok ll fng in beztu. Konungr var heldr ktr ok var ar rjr ntr, sem tlat var.

ann dag, er konungr skyldi brott fara, gekk rlfr til hans ok ba, at eir skyldi fara ofan til strandar. Konungr geri sv. ar flaut fyrir landi dreki s, er rlfr hafi gera ltit, me tjldum ok llum reia. rlfr gaf konungi skipit ok ba, at konungr skyldi sv vira sem honum hafi til gengit, at hann hafi fyrir v haft fjlmenni sv mikit, at at vri konungi vegsem, en ekki fyrir kapps sakir vi hann. Konungr tk vel orum rlfs ok geri sik blan ok ktan. Lgu ok margir g or til, sgu sem satt var, at veizlan var in vegsamligsta ok tleislan in skruligsta ok konungi var styrkr mikill at slkum mnnum, skilust me krleikum miklum.

Fr konungr norr Hlogaland, sem hann hafi tlat, ok sneri aftr sur, er lei sumarit, fr enn at veizlum, ar sem fyrir honum var bit.

12. kafli - Hildirarsynir rgja rlf.

Hildirarsynir fru fund konungs ok buu honum heim til riggja ntta veizlu. Konungr ekkist bo eira ok kva , nr hann myndi ar koma. En er at eiri stefnu kom, kom konungr ar me li sitt, ok var ar ekki fjlmenni fyrir, en veizla fr fram it bezta. Var konungr allktr.

Hrekr kom sr ru vi konung, ok kom ar ru hans, at hann spyrr um ferir konungs, r er hfu verit um sumarit. Konungr sagi slkt, er hann spuri, kva alla menn hafa sr vel fagnat ok mjk hvern eftir fngum snum.

"Mikill munr," sagi Hrekr, "mun ess hafa verit, at Torgum mundi veizla fjlmennust."

Konungr sagi, at sv var.

Hrekr segir: "at var vs vn, v at til eirar veizlu var mest aflat, ok bru r, konungr, ar strligar gfur til, er sv snerist, at r kmu engan lfshska. Fr at, sem lkligt var, at vart vitrastr ok hamingjumestr, v at grunair egar, at eigi mundi allt af heilu vera, er stt fjlmenni at it mikla, er ar var saman dregit. En mr var sagt, at ltir allt li itt jafnan me alvpni vera ea hafir varhld rugg bi ntt ok dag."

Konungr s til hans ok mlti: "Hv mlir slkt, Hrekr, ea hvat kanntu ar af at segja?"

Hann segir: "Hvrt skal ek mla orlofi, konungr, at, er mr lkar?"

"Mldu," segir konungr.

"at tla ek," segir Hrekr, "ef , konungr, heyrir hvers manns or, er menn mla heima eftir hugokka snum, hver krun at ykkir, at r veiti llu mannflki, at r tti ekki vel vera. En yr er at sannast at segja, konungr, at aluna skortir ekki annat til mtgangs vi yr en dirf ok forstjra. En at er ekki undarligt," sagi hann, "um slka menn sem rlfr er, at hann ykkist um fram hvern mann. Hann skortir eigi afl, eigi frleik. Hann hefir ok hir um sik sem konungr. Hann hefir mor fjr, tt hann hefi at eina, er hann tti sjlfr, en hitt er meira, at hann ltr sr jafnheimilt annarra f sem sitt. r hafi ok veitt honum strar veizlur, ok var n bit vi, at hann myndi at eigi vel launa, v at at er yr sannast fr at segja, er spurist, at r fru norr Hlogaland me eigi meira lii en r hfu, remr hundruum manna, var at hr r manna, at hr skyldi herr saman koma ok taka ik af lfi, konungr, ok allt li itt, ok var rlfr hfingi eirar ragerar, v at honum var at til boit, at hann skyldi konungr vera yfir Hleygjafylki ok Naumdlafylki. Fr hann san t ok inn me hverjum firi ok um allar eyjar ok dr saman hvern mann, er hann fekk, ok hvert vpn, ok fr at ekki leynt, at eim her skyldi stefna mti Haraldi konungi til orrostu. En hitt er satt, konungr, tt r hefit li nkkuru minna, er r funduzt, at bandkrlum skaut skelk bringu, egar eir s siglingu yra. Var hitt r tekit at ganga mti yr me blu ok bja til veizlu. En var tlat, ef r yri drukknir ok lgi sofandi, at veita yr atgngu me eldi ok vpnum, ok at til jartegna, ef ek hefi rtt spurt, at yr var fylgt kornhlu eina, v at rlfr vildi eigi brenna upp stofu sna, nja ok vandaa mjk. at var enn til jartegna, at hvert hs var fullt af vpnum ok herklum. En er eir fengu engum vlrum vi yr komit, tku eir at r, sem helzt var til, drpu llu dreif um essa fyrirtlan. tla ek at alla kunna at dylja essa ra, v at fir, hygg ek, at sik viti saklausa, ef it sanna kemr upp. N er at mitt r, konungr, at takir rlf til n ok ltir hann vera hir inni, bera merki itt ok vera stafni skipi nu. Til ess er hann fallinn allra manna bezt. En ef vill, at hann s lendr mar, f honum veizlur sur Fjrum. ar er tterni hans allt. Megu r sj yfir, at hann gerist eigi of strr. En f hr sslu Hlogalandi hnd eim mnnum, er hfsmenn s ok yr munu me trleik jna ok hr eigu kyn ok eira frndr hafa hr r haft vlkt starf. Skulum vit brr vera bnir ok bonir til slks, sem r vili okkr til nta. Hafi fair okkarr hr lengi konungssslu. Var honum at vel hndum. Eru yr, konungr, vandsettir hr menn yfir til forra, v at r munu hr sjaldan koma sjlfir. Hr er ltit landsmegin til ess, at r fari me her yvarn, ok munu at eigi oftar gera at fara hingat me f lii, v at hr er tryggt li margt."

Konungr reiddist mjk vi rur essar ok mlti stilliliga, sem hann var vanr jafnan, er hann frtti au tendi, er mikils vru ver. Hann spuri , hvrt rlfr vri heima Torgum.

Hrekr sagi, at ess var engi vn. "Er rlfr sv viti borinn, at hann mundi kunna sr at vera eigi fyrir lii yru, konungr, v at honum mundi ess vn, at eigi skyldi allir sv haldinorir, at , konungr, myndir eigi varr vera vi essi tendi. Fr hann norr lst, egar er hann spuri, at r vru noran lei."

Konungr rddi ftt um essi tendi fyrir mnnum, en fannst at , at hann myndi trna festa essa orru, er honum var sagt. Fr konungr san ferar sinnar. Leiddu Hildirarsynir hann viruliga brott me gjfum, en hann ht eim vinttu sinni. eir brr gfu sr erendi inn Naumudal ok fru sv svig vi konung, at eir hittu hann at ru hverju. Tk hann jafnan vel mli eira.

13. kafli - orgils gjallandi frir skatt.

orgils gjallandi ht mar. Hann var heimamar rlfs ok hafi af honum mesta viring hskarla hans. Hann hafi fylgt rlfi, er hann var vking, var stafnbi hans ok merkismar. orgils hafi verit Hafrsfiri lii Haralds konungs ok stri skipi v, er rlfr tti ok hann hafi haft vking. orgils var rammr at afli ok inn mesti hreystimar. Konungr hafi veitt honum vingjafar eftir orrostu ok heitit vinttu sinni. orgils var forstjri fyrir bi Torgum, er rlfr var eigi heima. Hafi orgils ar r.

En er rlfr hafi heiman farit, hafi hann til greitt finnskatt ann allan, er hann hafi haft af fjalli ok konungr tti, ok fekk hendr orgsli ok ba hann fra konungi, ef hann kmi eigi heim r, um at er konungr fri noran ok sur um. orgils bj byring mikinn ok gan, er rlfr tti, ok bar ar skattinn ok hafi nr tuttugu mnnum, sigldi sur eftir konungi ok fann hann inn Naumudal.

En er orgils kom fund konungs, bar hann konungi kveju rlfs ok sagi, at hann fr ar me finnskatt ann, er rlfr sendi honum. Konungr s til hans ok svarar engu, ok s menn, at hann var reir. Gekk orgils brott ok tlai at f betra dagr at tala vi konung. Hann kom fund lvis hnfu ok sagi honum allt, sem farit hafi, ok spuri, ef hann vissi nkkut til, hverju gegndi.

"Eigi veit ek at," sagi hann. "Hitt hefi ek fundit, at konungr agnar hvert sinn, er rlfs er getit, san er vr vrum Leku, ok grunar mik af v, at hann muni rgr vera. at veit ek um Hildirarsonu, at eir eru lngum einmlum vi konung, en at er aufundit orum eira, at eir eru vinir rlfs. En ek mun essa brtt vss vera af konungi."

San fr lvir til fundar vi konung ok mlti: "orgils gjallandi er hr kominn, vinr yvarr, me skatt ann, er kominn er af Finnmrk ok r eigu, ok er skattrinn miklu meiri en fyrr hefir verit ok miklu betri vara. Er honum ttt um fer sna. Ger sv vel, konungr, gakk til ok s, v at engi mun st hafa jafnga grvru."

Konungr svarar engu ok gekk ar, er skipit l. orgils bar egar upp vruna ok sndi konungi. En er konungr s, at at var satt, at skattrinn var miklu meiri ok betri en fyrr hafi verit, hf honum heldr upp brn, ok mtti orgils tala vi hann. Hann fri konungi bjrskinn nkkur, er rlfr sendi honum, ok enn fleiri drgripi, er hann hafi fengit fjalli. Konungr gladdist ok spyrr, hvat til tenda hefi orit um ferir eira rlfs. orgils sagi at allt greiniliga.

mlti konungr: "Skai mikill er at, er rlfr skal eigi vera tryggr mr ea vilja vera banamar minn."

svruu margir, er hj vru, ok allir eina lund, sgu, at vera myndi rg illra manna, ef konungi vri slkt sagt, en rlfr myndi sannr at vera. Kom sv, at konungr kvest v mundu heldr af tra. Var konungr lttr llum rum vi orgils, ok skilust sttir.

En er orgils hitti rlf, sagi hann honum allt, sem fari hafi.

14. kafli - Af rlfi ok Faravi konungi.

rlfr fr ann vetr enn mrkina ok hafi me sr nr hundrai manna. Fr hann enn sem inn fyrra vetr, tti kaupstefnu vi Finna ok fr va um mrkina.

En er hann stti langt austr ok ar spurist til ferar hans, kmu Kvenir til hans ok sgu, at eir vru sendir til hans ok at hafi gert Faravi konungr af Kvenlandi, sgu, at Kirjlar herjuu land hans, en hann sendi til ess or, at rlfr skyldi fara angat ok veita honum li. Fylgi at orsending, at rlfr skyldi hafa jafnmikit hlutskipti sem konungr, en hverr manna hans sem rr Kvenir.

En at vru lg me Kvenum, at konungr skyldi hafa r hlutskipti rijung vi lismenn ok um fram at afnmi bjrskinn ll ok safala ok askraka.

rlfr bar etta fyrir lismenn sna ok bau eim kost , hvrt fara skyldi ea eigi, en at kru flestir at htta til, er ffang l vi sv mikit, ok var at af rit, at eir fru austr me sendimnnum.

Finnmrk er strliga v. Gengr haf fyrir vestan ok ar af firir strir, sv ok fyrir noran ok allt austr um. En fyrir sunnan er Nregr, ok tekr mrkin nliga allt it efra sur sv sem Hlogaland it ytra. En austr fr Naumudal er Jamtaland ok Helsingjaland ok Kvenland, Finnland, Kirjlaland. En Finnmrk liggr fyrir ofan essi ll lnd, ok eru va fjallabyggir upp mrkina, sumt dali, en sumt me vtnum. Finnmrk eru vtn furuliga str ok ar me vtnunum marklnd str, en h fjll liggja eftir endilangri mrkinni, ok eru at kallair Klir.

En er rlfr kom austr til Kvenlands ok hitti konung Faravi, bast eir til ferar ok hfu rj hundru manna, en Normenn it fjra, ok fru it efra um Finnmrk ok kmu ar fram, er Kirjlar vru fjalli, eir er fyrr hfu herjat Kveni. En er eir uru varir vi fri, sfnuust eir saman ok fru mt, vntu sr enn sem fyrr sigrs. En er orrosta tkst, gengu Normenn hart fram. Hfu eir skjldu enn traustari en Kvenir. Sneri mannfalli li Krjla, fell margt, en sumir flu. Fengu eir Faravi konungr ok rlfr ar grynni fjr, sneru aftr til Kvenlands, en san fr rlfr ok hans li mrkina. Skilu eir Faravi konungr me vinttu.

rlfr kom af fjallinu ofan Vefsni, fr fyrst til bs sns Sandnes, dvalist ar um hr, fr noran um vrit me lii snu til Torga. En er hann kom ar, var honum sagt, at Hildirarsynir hfu verit um vetrinn rndheimi me Haraldi konungi, ok at me, at eir myndi ekki af spara at rgja rlf vi konung. Var rlfi margt sagt fr v, hvert efni eir hfu um rgit.

rlfr svarar sv: "Eigi mun konungr tra v, tt slk lygi s upp borin fyrir hann, v at hr eru engi efni til essa, at ek muna svkja hann, v at hann hefir marga hluti gert strvel til mn, en engan hlut illa. Ok er at firr, at ek mynda vilja gera honum mein, tt ek tta ess kosti, at ek vil miklu heldr vera lendr mar hans en heita konungr, ok vri annarr samlendr vi mik, s er mik mtti gera at rli sr, ef vildi."

15. kafli - Enn af rgi Hildirarsona.

Hildirarsynir hfu verit ann vetr me Haraldi konungi ok hfu me sr heimamenn sna ok nba. eir brr vru oftliga tali vi konung ok fluttu enn smu lei ml rlfs.

Hrekr spuri: "Lkai yr vel finnskattrinn, konungr, er rlfr sendi yr?"

"Vel," sagi konungr.

" myndi yr margt um finnast," segir Hrekr, "ef r hefi allan ann, sem r ttu, en n fr at fjarri. Var hitt miklu meiri hlutr, er rlfr dr undir sik. Hann sendi yr at gjf bjrskinn rj, en ek veit vst, at hann hafi eftir rj tigu eira, er r ttu, ok hygg ek, at slkan mun hafi farit um annat. Satt mun at, konungr, ef fr ssluna hnd okkr brrum, at meira f skulum vit fra r."

En allt at, er eir sgu hendr rlfi, bru frunautar eira vitni me eim. Kom sv, at konungr var inn reiasti.

16. kafli - Hildirarsynir f sslu rlfs.

rlfr fr um sumarit sur til rndheims fund Haralds konungs ok hafi ar me sr skatt allan ok mikit f annat ok nu tigu manna ok alla vel bna. En er hann kom til konungs, var eim skipat gestaskla ok veitt eim it strmannligsta.

Eftir um daginn gekk lvir hnfa til rlfs, frnda sns. Tluust eir vi. Sagi lvir, at rlfr var hrpar mjk ok konungr hlddi slkar fortlur.

rlfr ba lvi byrja ml sitt vi konung, - "v at ek mun," sagi hann, "vera skammtalar fyrir konungi, ef hann vill heldr tra rgi vndra manna en sannendum ok einur, er hann mun reyna at mr."

Annan dag kom lvir til mts vi rlf ok sagi, at hann hefi rtt ml hans vi konung. "Veit ek n eigi," sagi hann, "gerr en r, hvat honum er skapi."

"Ek skal sjlfr ganga til hans," segir rlfr.

Geri hann sv, gekk til konungs, er hann sat yfir matbori, ok er hann kom inn, heilsai hann konungi. Konungr tk kveju hans ok ba rlfi gefa at drekka.

rlfr sagi, at hann hafi ar skatt ann, er konungr tti, er kominn var af Finnmrk, - "ok enn fleiri hluti hefi ek til minningar vi yr, konungr, er ek hefi yr at fra. Veit ek, at v mun mr vera llu bezt varit, er ek hefi gert til akka yvarra."

Konungr segir, at ekki mtti hann vnta at rlfi nema gs eins, - "v at ek em engis," segir hann, "annars af verr. En segja menn nkkut tvennt til, hversu varfrr munt um vera, hvernig rnr skal lka."

"Eigi em ek ar fyrir snnu hafr," segir rlfr, "ef nkkurir segja at, at ek hafa trleika lst vi yr, konungr. Hygg ek, at eir muni vera nir vinir minni en ek, er slkt hafa upp borit fyrir r. En hitt er ljst, at eir munu vilja vera vinir mnir fullkomnir, en at er ok lkast, at eir komist ar at keyptu, ef vr skulum einir vi eigast."

San gekk rlfr brott. En annan dag eftir greiir rlfr skattinn af hendi, ok var konungr vi staddr. Ok er at var allt greitt, bar rlfr fram bjrskinn nkkur ok safala, sagi, at at vill hann gefa konungi. Margir mltu, er ar vru hj staddir, at ar var vel gert ok var vinttu fyrir vert. Konungr sagi, at rlfr hafi ar sjlfr sr laun fyrir skapit.

rlfr sagi, at hann hefi me trleik gert allt at, er hann kunni, til skaps konungs, - "ok ef enn lkar honum eigi, mun ek f ekki at gert. Var konungi at kunnigt, er ek var me honum ok hans sveit, hverja mefer ek hafa, en at ykkir mr undarligt, ef konungr tlar mik n annan mann en reyndi hann mik."

Konungr segir: "Vel frtu, rlfr, me num httum, er vart me oss. tla ek at enn bezt af at gera, at farir til hirar minnar. Tak vi merki mnu ok ver fyrir rum hirmnnum. Mun engi mar rgja ik, ef ek m yfir sj ntt ok dag, hverjar meferir hefir."

rlfr s til beggja handa sr. ar stu hskarlar hans. Hann mlti: "Traur mun ek af hendi lta sveit essa. Muntu ra, konungr, nafngiftum vi mik ok veizlum num, en sveitunga mna mun ek ekki af hendi lta, mean mr endast fng til, tt ek vla um mna kosti eina. Er hitt bn mn ok vili, at r, konungr, fari at heimboi til mn ok heyri or eira manna, er trir, hvert vitni eir bera mr um etta ml. Geri eftir sem yr finnast sannendi til."

Konungr svarar ok segir, at eigi mun hann oftar veizlu iggja at rlfi. Gekk rlfr brott ok bjst san til heimferar.

En er hann var brott farinn, fekk konungr hnd Hildirarsonum sslu Hlogalandi, er r hafi rlfr haft, ok sv finnfer. Konungr kastai eigu sinni b Torgum ok allar r eignir, er Brynjlfr hafi tt, fekk at allt til varveizlu Hildirarsonum.

Konungr sendi menn me jartegnum fund rlfs at segja honum essa tilskipan, sem hann hafi gert. San tk rlfr skip au, er hann tti, ok bar ar lausaf allt, at er hann mtti me fara, ok hafi me sr alla menn sna, bi frelsingja ok rla, fr san norr Sandnes til bs sns. Hafi rlfr ar eigi minna fjlmenni ok eigi minni rausn.

17. kafli - Af aflafngum rlfs.

Hildirarsynir tku vi sslu Hlogalandi. Mlti engi mar mti fyrir rki konungs, en mrgum tti etta skipti mjk mti skapi, eim er vru frndr rlfs ea vinir. eir fru um vetrinn fjall ok hfu me sr rj tigu manna. tti Finnum miklu minni vegr at essum sslumnnum en er rlfr fr. Greiddist allt miklu verr gjald at, er Finnar skyldu reia.

ann sama vetr fr rlfr upp fjall me hundra manna, fr egar austr Kvenland ok hitti Faravi konung. Geru eir r sitt ok ru at at fara fjall enn sem inn fyrra vetr ok hfu fjgur hundru manna ok kmu ofan Kirjlaland, hljpu ar byggir, er eim tti sitt fri vera fyrir fjlmennis sakar, herjuu ar ok fengu of fjr, fru aftr, er lei vetrinn, upp mrkina.

Fr rlfr heim um vrit til bs sns. Hann hafi menn skreifiski Vgum, en suma sldfiski, ok leitai alls konar fanga til bs sns.

rlfr tti skip mikit. at var lagt til hafs. at var vandat at llu sem mest, steint mjk fyrir ofan sj. ar fylgi segl stafat me vendi blm ok rauum. Allr var reii vandar mjk me skipinu. at skip ltr rlfr ba ok fekk til hskarla sna me at fara, lt ar bera skrei ok hir ok vru ljsa. ar lt hann ok fylgja grvru mikla ok ara skinnavru, er hann hafi haft af fjalli, ok var at f strmikit. Skipi v lt hann orgils gjallanda halda vestr til Englands at kaupa sr kli ok nnur fng, au er hann urfti. Heldu eir skipi v sur me landi ok san haf ok kmu fram Englandi, fengu ar ga kaupstefnu, hlu skipit me hveiti ok hunangi, vni ok klum, ok heldu aftr um haustit. eim byrjai vel, kmu at Hralandi.

at sama haust fru Hildirarsynir me skatt ok fru konungi. En er eir reiddu skattinn af hendi, var konungr sjlfr vi ok s.

Hann mlti: "Er n allr skattrinn af hndum reiddr, s er it tku vi Finnmrk?"

"Sv er," sgu eir.

"Bi er n," sagi konungr, "skattrinn miklu minni ok verr af hendi goldinn en er rlfr heimti, ok sgu r, at hann fri illa me sslunni."

"Vel er at, konungr," segir Hrekr, "er hefir hugleitt, hversu mikill skattr er vanr at koma af Finnmrk, v at veiztu gerr, hversu mikils r missi, ef rlfr eyir me llu finnskattinum fyrir yr. Vr vrum vetr rr tigir manna mrkinni, sv sem fyrr hefir verit vani sslumanna. San kom ar rlfr me hundra manna. Spurum vr at til ora hans, at hann tlai af lfi at taka okkr brr ok alla menn, er okkr fylgu, ok fann hann at til saka, er , konungr, hafir selt okkr hendr sslu , er hann vildi hafa. Sm vr ann helzt vrn kost at firrast fund hans ok fora oss, ok kmum vr fyrir sk skammt fr byggum fjallit, en rlfr fr um alla mrkina me her manns. Hafi hann kaup ll. Guldu Finnar honum skatt, en hann batzt v, at sslumenn yrir skyldi ekki koma mrkina. tlar hann at gerast konungr yfir norr ar, bi yfir mrkinni ok Hlogalandi, ok er at undr, er r lti honum hvetvetna hla. Munu hr snn vitni til finnast um fjrdrtt ann, er rlfr hefir af mrkinni, v at knrr s, er mestr var Hlogalandi, var binn vr Sandnesi, ok kallaist rlfr eiga einn farm allan, ann er var. Hygg ek, at nr vri hlainn af grvru, ok ar hygg ek, at finnast myndi bjrr ok safali meira en at, er rlfr fri r, ok fr me orgils gjallandi. tla ek, at hann hafi siglt vestr til Englands. En ef vill vita sannendi af essu, haldi til njsn um fer orgils, er hann ferr austr, v at ek hygg, at ekki kaupskip hafi komit jafnmikit f vrum dgum. tla ek at sannast at segja, at r, konungr, eigi hvern penning, ann er ar var ."

etta snnuu frunautar hans allt, er Hrekr sagi, en hr kunnu engir mti at mla.

18. kafli - Tekit Englandsfar rlfs.

Sigtryggr snarfari ok Hallvarr harfari htu brr tveir. eir vru me Haraldi konungi, vkverskir menn. Var murtt eira Vestfold, ok vru eir frndsemistlu vi Harald konung. Fair eira hafi kyn tt tveim megum Gautelfar. Hann hafi b tt Hsing ok var mar strauigr, en hfu eir tekit vi arfi eftir fur sinn. eir vru fjrir brr. Ht einn rr ok orgeirr, ok vru eir yngri. eir vru heima ok ru fyrir bi. eir Sigtryggr ok Hallvarr hfu sendiferir konungs allar, bi innan lands ok tan lands, ok hfu margar ferir r farit, er hskasamligar vru, bi til aftku manna ea f upp at taka fyrir eim mnnum, er konungr ltr heimferir veita. eir hfu sveit mikla um sik. Ekki vru eir vingair alu manns, en konungr mat mikils, ok vru eir allra manna bezt frir bi fti ok skum, sv ok skipfrum vru eir hvatfrri en arir menn. Hreystimenn vru eir ok miklir ok forsjlir um flest. eir vru me konungi, er etta var tenda.

Um haustit fr konungr at veizlum um Hraland. at var einn dag, at hann lt kalla til sn brr, Hallvar ok Sigtrygg. En er eir kmu til hans, sagi hann eim, at eir skyldu fara me sveit sna ok halda njsn um skip at, sem orgils gjallandi fr me, - "ok hann hafi sumar vestr til Englands. Fri mr skipit ok allt at, er er, nema menn. Lti fara brott lei sna frii, ef eir vilja ekki verja skipit."

eir brr vru ess albnir, ok tk sitt langskip hvrr eira, fara san at leita eira orgils ok spuru, at hann var vestan kominn ok hann hafi siglt norr me landi. eir fara norr eftir eim ok hitta Furusundi, kenndu brtt skipit ok lgu at annat skipit tbora, en sumir gengu land upp ok t skipit at bryggjunum. eir orgils vissu sr engis tta vn ok vruust ekki. Fundu eir eigi fyrr en fjli manns var uppi skipinu me alvpni, ok eir vru allir handteknir ok leiddir san land upp ok vpnlausir ok hfu ekki nema gangskli ein. En eir Hallvarr skutu t bryggjunum ok slgu strenginum ok drgu t skipit, sna san lei sna ok sigldu sur, ar til ess er eir fundu konung, fru honum skipit ok allt at, er var.

En er farmrinn var borinn af skipinu, s konungr, at at var strf ok eigi var at lygi, er Hrekr hafi sagt.

En orgils ok hans flagar fengu sr flutningar, ok leita eir fund Kveld-lfs ok eira fega ok sgu snar farar eigi slttar, fengu ar gar vitkur.

Sagi Kveld-lfr, at myndi ar til draga, sem honum hafi fyrir boat, at rlfr myndi eigi til alls endis gfu til bera um vinttu Haralds konungs, -"ok tti mr ekki mikils vert um flt etta, er rlfr hefir misst n, ef n fri eigi hr it meira eftir. Grunar mik enn sem fyrr, at rlfr muni eigi gerr kunna at sj efni sn vi ofrefli slkt sem hann at skipta," - ok ba orgils sv segja rlfi, at - "mitt r er at," segir hann, "at hann fari r landi brott, v at vera kann, at hann komi sr betr, ef hann skir hnd Englakonungi ea Danakonungi ea Svakonungi."

San fekk hann orgsli rrarsktu eina ok ar me reia allan, sv tjld ok vistir ok allt at, er eir urftu til ferar sinnar. San fru eir ok lttu eigi fyrr fer sinni en eir kmu norr til rlfs ok sgu honum at, er til tenda hafi gerzt.

rlfr var vel vi skaa sinn, sagi sv, at hann myndi ekki f skorta. "Er gott flag at eiga vi konung."

San keypti rlfr mjl ok malt ok at annat, er hann urfti til framflutningar lii snu. Sagi hann, at hskarlar myndi vera ekki sv fagrbnir sem hann hafi tlat um hr.

rlfr seldi jarir snar, en sumar vesetti hann, en helt upp kostnai llum sem fyrr. Hafi hann ok ekki fra li me sr en ina fyrri vetr, heldr hafi hann nkkuru fleira manna. Sv um veizlur ok heimbo vi vini sna, hafi hann meira efni um at allt en fyrr. Var hann heima ann vetr allan.

19. kafli - Af hernai rlfs.

er vr kom ok sn leysti ok sa, lt rlfr fram setja langskip mikit, er hann tti, ok lt at ba ok skipai hskrlum snum ok hafi me sr meir en hundra manna. Var at li it frasta ok vpnat allvel.

En er byr gaf, helt rlfr skipinu sur me landi, ok egar er hann kom sur um Byru, heldu eir tlei fyrir tan eyjar allar, en stundum sv, at sjr var mijum hlum, ltu sv ganga sur fyrir landit, hfu ekki tendi af mnnum, fyrr en eir kmu austr Vk. spuru eir, at Haraldr konungr var Vkinni ok hann tlai um sumarit at fara til Upplanda. Ekki vissu landsmenn til um fer rlfs. Honum byrjai vel, ok helt hann sur til Danmerkr ok aan Austrveg ok herjai ar um sumarit ok var ekki gott til fjr.

Um haustit helt hann austan til Danmerkr ann tma, er leystist Eyrarfloti. ar hafi verit um sumarit, sem vant var, fjli skipa af Nregi. rlfr lt at li sigla allt fyrir ok geri ekki vart vi sik.

Hann sigldi einn dag at kveldi til Mostrarsunds. ar var fyrir hfninni knrr einn mikill, kominn af Eyri. rir ruma ht mar s, er stri. Hann var rmar Haralds konungs. Hann r fyrir bi hans rumu. at var mikit b. Sat konungr ar lngum, er hann var Vkinni. urfti ar str fng til bs ess. Hafi rir farit fyrir sk til Eyrar at kaupa ar unga, malt ok hveiti ok hunang, ok varit ar til f miklu, er konungr tti. eir lgu at knerrinum ok buu eim ri kost at verjast, en fyrir v at eir rir hfu engan liskost til varnar mti fjlmenni v, er rlfr hafi, gfust eir upp. Tk rlfr skip at me llum farmi, en setti ri upp eyna. Helt rlfr skipum eim bum norr me landi.

En er hann kom fyrir Elfina, lgu eir ar ok biu ntr. En er myrkt var, reru eir langskipinu upp na ok lgu til bjar ess, er eir ttu, Hallvarr ok Sigtryggr. Koma eir ar fyrir dag ok slgu manngar, pu san herp, ok vknuu eir vi at, er inni vru, ok hljpu egar upp til vpna sinna. Fli orgeirr egar t r svefnskemmunni. Skgarr hr var um binn. orgeirr hljp at skgarinum ok greip hendinni upp garstaurinn ok kastai sr t um garinn. ar var nr staddr orgils gjallandi. Hann sveiflai til sverinu eftir orgeiri, ok kom hndina ok tk af vi garstaurinn. Hljp orgeirr san til skgar, en rr, brir hans, var ar felldr ok meir en tuttugu menn. San rntu eir ar f llu ok brenndu binn, fru san t eftir nni til hafs.

eim byrjai vel ok sigldu norr Vkina. hittu eir enn fyrir sr kaupskip mikit, er ttu Vkverjar, hlait af malti ok mjlvi. eir rlfr lgu at skipi v. En eir, er fyrir vru, ttust engi fng hafa til varnar ok gfust upp. Gengu eir land upp slyppir, en eir rlfr tku skipit me farmi ok fru leiar sinnar. Hafi rlfr rj skip, er hann sigldi austan um Foldina, sigldu jlei til Landisness, fru sem skyndiligast, en nmu nesnm, ar sem eir kmu vi, ok hjuggu strandhgg. En er eir sigldu norr fr Landisnesi, fru eir meir tlei, en ar, sem eir kmu vi land, rntu eir.

En er rlfr kom norr fyrir Fjru, sneri hann inn af lei ok fr fund Kveld-lfs, fur sns, ok fengu ar gar vitkur. Sagi rlfr fur snum, hvat til tenda hafi orit frum hans um sumarit. rlfr dvalist ar litla hr, ok leiddi Kveld-lfr ok eir fegar hann til skips.

En r eir skilust, tluust eir vi, sagi Kveld-lfr: "Eigi hefir v fjarri farit, rlfr, sem ek saga r, er frt til hirar Haralds konungs, at r myndi sv t ganga, at hvrki r n oss, frndum num, myndi hamingja at vera. Hefir n at r upp tekit, er ek varaa ik mest vi, er etr kappi vi Harald konung. En tt sr vel binn at hreysti ok allri atgervi, hefir ekki til ess gfu at halda til jafns vi Harald konung, er engum hefir rum enzt hr landi, tt r hafi haft rki mikit ok fjlmenni. Er at mitt hugbo, at sj veri fundr okkarr inn sasti, ok vri at at skpuu fyrir aldrs sakar, at lifir lengr okkar, en annan veg, tla ek, at veri."

San steig rlfr skip sitt ok helt brott lei sna. Er ekki sagt fr fer hans, at til tenda yri, r hann kom Sandnes heim ok lt flytja til bjar herfang at allt, er hann hafi heim haft, en setja upp skip sitt, skorti eigi fng at fa li sitt um vetrinn. Sat rlfr heima jafnan ok hafi fjlmenni eigi minna en ina fyrri vetr.

20. kafli - Kvnfang Skalla-Grms.

Mar ht Yngvarr, rkr ok auigr. Hann hafi verit lendr mar inna fyrri konunga, en san er Haraldr kom til rkis, settist Yngvarr heima ok jnai ekki konungi. Yngvarr var mar kvngar ok tti dttur, er ht Bera. Yngvarr bj Fjrum. Bera var einberni hans ok st til arfs eftir hann.

Grmr Kveld-lfsson ba Beru til handa sr, ok var at at ri gert. Fekk Grmr Beru ann vetr, er eir rlfr hfu skilizt r um sumarit. Var Grmr hlfrtugr at aldri ok var skllttr. San var hann kallar Skalla-Grmr. Hann hafi forr ll fyrir bi eira fega ok tilflun alla, en var Kveld-lfr hress mar ok vel frr. Margt hfu eir frelsingja me sr ok marga menn, er heima ar hfu upp vaxit ok vru nr jafnaldrar Skalla-Grms. Vru eir margir afreksmenn miklir at afli, v at Kveld-lfr ok eir fegar vlu menn mjk at afli til fylgar vi sik ok tmu vi skaplyndi sitt.

Skalla-Grmr var lkr fer snum vxt ok at afli, sv ok at yfirlitum ok skaplyndi.

21. kafli - Atfr at rlfi.

Haraldr konungr var Vkinni, er rlfr var hernainum, ok fr um haustit til Upplanda ok aan norr til rndheims ok sat ar um vetrinn ok hafi fjlmenni mikit.

ar vru me konungi Sigtryggr ok Hallvarr ok hfu spurt, hvernig rlfr hafi bit at herbergjum eira Hsing ok hvern mannskaa ok fjrskaa, er hann hafi ar gert. eir minntu konung oft at ok sv at me, at rlfr hafi rnt konung ok egna hans ok farit me hernai ar innan lands. eir bu konung orlofs til, at eir brr skyldi fara me lii v, er vant var eim at fylgja, ok skja heim at rlfi.

Konungr svarar sv: "Vera munu ykkr ykkja sakar til, at it ri rlf af lfi, en ek tla, at ykkr skorti mikit hamingju til ess verks. Er rlfr ekki ykkarr maki, at it ykkizt vera menn hraustir ea vel at ykkr gervir."

eir brr sgu, at at myndi brtt reynt vera, ef konungr vill eim lof til gefa, ok segja, at eir hafa oft lagt httu mikla vi menn, er eir ttu minna at hefna, ok hafi eim oftast orit sigrs auit.

En er vrai, bjuggust menn fera sinna. var enn, sem fyrr sagt, at eir Hallvarr brr heldu v mli vi konung.

Hann kvast lofa, at eir tki rlf af lfi, - "ok veit ek, at it munu fra mr hfu hans, er it komi aftr, ok me marga drgripi. En geta ess sumir menn," segir konungr, "ef it sigli norr, at it muni bi sigla ok ra noran."

N bast eir sem skjtast ok hfu tvau skip ok hlft annat hundra manna, ok er eir vru bnir, taka eir landnyring t eftir firinum, en at er andviri norr me landi.

22. kafli - Fall rlfs Kveld-lfssonar.

Haraldr konungr sat Hlum, er eir Hallvarr fru brott, ok egar jafnskjtt bjst konungr sem skyndiligast ok gekk skip sn, ok reru eir inn eftir firi um Skarnssund ok sv um Beitsj inn til Eldueis. Lt hann ar eftir skipin ok fr norr um eiit til Naumudals, ok tk hann ar langskip, er bndr ttu, ok gekk hann ar me li sitt. Hafi hann hir sna ok nr remr hundruum manna. Hann hafi fimm skip ea sex ok llstr. eir tku andviri hvasst ok reru ntt ok dag, sv sem ganga mtti. Ntt var farljs.

eir kmu aftan dags til Sandness eftir slarfall ok s ar fyrir bnum fljta langskip mikit ok tjaldat yfir. ar kenndu eir skip at, er rlfr tti. Hafi hann at ltit ba ok tlai af landi brott, en hafi hann heita ltit fararmungt sitt. Konungr ba menn ganga af skipum gersamliga. Lt hann fara upp merki sitt. Skammt var at ganga til bjarins, en varmenn rlfs stu inni vi drykkju ok vru eigi gengnir vrinn, ok var engi mar ti. Sat allt li inni vi drykkju.

Konungr lt sl mannhring um stofuna. Lustu eir upp herpi, ok var blsit konungslr herblstr. En er eir rlfr heyra at, hljpu eir til vpna, v at hvers manns alvpni hekk yfir rmi hans. Konungr lt kalla at stofunni ok ba ganga t konur ok ungmenni ok gamalmenni, rla ok mansmenn.

San gekk t Sigrr hsfreyja ok me henni konur r, er inni vru, ok arir eir menn, er tganga var lofu. Sigrr spuri eftir, ef eir vri ar synir Berlu-Kra.

eir gengu fram bir ok spuru, hvat hon vildi eim.

"Fylgi mr til konungs," sagi hon.

eir geru sv. En er hon kom til konungs, spuri hon: "Skal nkkut um sttir tja at leita, herra, me ykkr rlfi?"

Konungr svarar: "Vill rlfr upp gefast ok ganga vald mitt til miskunnar, ok mun hann halda lfi ok limum, en menn hans munu sta refsingum, sv sem sakar falla til."

San gekk lvir hnfa til stofunnar ok lt kalla rlf til mls vi sik. Hann sagi honum ann kost, er konungr geri.

rlfr svarar: "Enga vil ek nauungarstt taka af konungi. Bi konung gefa oss tgngu. Ltum skeika at skpuu."

lvir gekk til konungs ok sagi, hvers rlfr beiddist.

Konungr sagi: "Beri eld at stofunni. Ekki vil ek berjast vi ok tna lii mnu. Veit ek, at rlfr mun gera oss mannskaa mikinn, ef vr skulum skja hann ar, er hann mun seint at vinna inni, tt hann hafi li minna en vr."

San var eldr borinn at stofunni, ok sttist at skjtt, v at timbrit var urrt ok brddr virinn, en nfrum akit um rfrit. rlfr ba menn sna brjta upp blkinn, er var milli stofunnar ok forstofunnar, ok sttist at skjtt. En er eir nu timbrstokknum, tku sv margir stokkinn einn sem fengu haldit ok skutu rum endanum hyrningina sv hart, at nafarnar hrutu af fyrir tan, ok hljpu sundr veggirnir, sv at ar var tgangr mikill. Gekk ar rlfr fyrstr t ok orgils gjallandi ok sv hverr eftir annan.

Tkst bardaginn, ok var at um hr, at stofan gtti bak eim rlfi, en er hon tk at brenna, stti eldrinn at eim. Fell ok margt li eira. hljp rlfr fram ok hj til beggja handa, stti angat at, er merki konungs var. fell orgils gjallandi. En er rlfr kom fram at skjaldborginni, lagi hann sveri gegnum ann mann, er merkit bar.

mlti rlfr: "N gekk ek remr ftum til skammt."

stu honum bi sver ok spjt, en sjlfr konungr veitti honum banasr, ok fell rlfr fram ftr konungi. kallai konungr ok ba htta at drepa fleiri menn, ok var sv gert.

San ba konungr menn sna fara ofan til skipa. Hann mlti vi lvi ok brr: "Taki n rlf, frnda ykkarn, ok veiti honum umbna smiligan ok sv rum mnnum, er hr eru fallnir, ok veiti eim grft, en lti binda sr manna, eira er lfvnir eru, en ekki skal hr rna, v at etta er allt mitt f.

San gekk konungr ofan til skipanna ok flest li me honum. En er eir vru skip komnir tku menn at binda sr sn.

Konungr gekk um skipit ok leit sr manna. Hann s, hvar mar batt svusr eitt.

Konungr sagi, at ekki hafi rlfr veitt at sr, - ,,ok allt bitu honum annan veg vpnin. Fir, tla ek, at au bindi srin, er hann veitti, ok skai mikill er eftir menn slka."

En egar at morgni dags lt konungr draga segl sn ok sigldi sur, sem af tk. En er lei daginn, fundu eir konungr rrarskip mrg hverju eyjarsundi, ok hafi li at tlat til fundar vi rlf, v at njsnir hans hfu verit allt sur Naumudal ok va um eyjar. Hfu eir orit vsir, at eir Hallvarr brr vru komnir sunnan me li mikit ok tluu at rlfi. Hfu eir Hallvarr haft jafnan andviri, ok hfu eir dvalizt msum hfnum, til ess er njsn hafi farit it efra um land, ok hfu ess orit varir njsnarmenn rlfs, ok hafi etta herhlaup fyrir sk verit.

Konungr sigldi hrabyrja, til ess er hann kom Naumudal, lt ar skipin eftir, en hann fr landveg rndheim. Tk hann ar skip sn, sem hann hafi eftir ltit, helt liinu t til Hlaa. Spurust brtt essi tendi ok kmu fyrir Hallvar, ar er eir lgu. Sneru eir aftr til konungs, ok tti eira fer heldr hilig.

eir brr, lvir hnfa ok Eyvindr lambi, dvlust um hr Sandnesi. Ltu eir ba um val ann, er ar hafi fallit. Bjuggu eir um lk rlfs eftir sivenju, sv sem ttt var at ba um lk gfugra manna, settu eftir hann bautasteina. eir ltu gra sjka menn. eir skipuu ok til bs me Sigri. Var ar eftir allr fjrafli, en mestr hafi inni brunnit hsbnar ok borbnar ok klnar manna.

En er eir brr vru bnir, fru eir noran ok kmu fund Haralds konungs, er hann var rndheimi, ok vru me honum um hr. eir vru hljir ok mltu ftt vi menn.

at var einn hvern dag, at eir brr gengu fyrir konung. mlti lvir: "ess orlofs viljum vit brr ik bija, konungr, at lofir okkr heimfer til ba okkarra, v at hr hafa au tendi gerzt, er vit berum eigi skaplyndi til at eiga drykk ok sess vi menn, er bru vpn rlf, frnda okkarn."

Konungr leit vi honum ok svarar heldr stutt: "Eigi mun ek at lofa ykkr. Hr skulu it vera me mr."

eir brr gengu brott ok aftr til stis sns.

Annan dag eftir sat konungr mlstofu, lt kalla angat lvi brr: "N skulu it vita," segir konungr, "um erendi at, er it hfu vi mik ok beidduzt heimferar. Hafi it verit hr um hr me mr ok verit vel siair. Hafi it vel jafnan dugat. Hefir mr til ykkar allir hlutir vel hugnat. N vil ek, Eyvindr, at farir norr Hlogaland. Vil ek gifta r Sigri Sandnesi, konu , er rlfr hafi tt. Vil ek gefa r f at allt, er rlfr tti. Skaltu ar hafa me vinttu mna, ef kannt til at gta. En lvir skal mr fylgja. Vil ek hann eigi lausan lta fyrir sakar rtta hans."

eir brr kkuu konungi ann sma, er hann veitti eim, sgu, at eir vildu at fsliga ekkjast. Bjst Eyvindr til ferar, fekk sr gott skip, at er honum hfi. Fekk konungr honum jartegnir snar til rs essa. Greiddist fer Eyvindar vel, ok kom fram norr lst Sandnesi. Sigrr tk vel vi eim. San bar Eyvindr fram jartegnir konungs ok erendi sn fyrir Sigri ok hf bnor sitt vi hana, sagi, at at var konungs orsending, at Eyvindr ni ri essu. En Sigrr s ann einn sinn kost, sv sem var komit, at lta konung fyrir ra. Fr at r fram, at Eyvindr fekk Sigrar. Tk hann vi bi Sandnesi ok vi f v llu, er rlfr hafi tt. Var Eyvindr gfugr mar. Vru brn eira Fir skjlgi, fair Eyvindar skldaspillis, ok Geirlaug, er tti Sighvatr raui. Fir inn skjlgi tti Gunnhildi, dttur Hlfdanar jarls. Mir hennar ht Ingibjrg, dttir Haralds konungs ins hrfagra.

Eyvindr lambi helzt vinttu vi konung, mean eir lifu bir.

23. kafli - Drp Hildirarsona.

Ketill hngr ht mar, sonr orkels Naumdlajarls ok Hrafnhildar, dttur Ketils hngs r Hrafnistu. Hngr var gfugr mar ok gtr. Hann hafi verit inn mesti vinr rlfs Kveld-lfssonar ok frndi skyldr. Hann var thlaupi v, er lisafnar var Hlogalandi ok menn tluu til lis vi rlf, sv sem fyrr var ritat. En er Haraldr konungr fr noran ok menn uru ess varir, at rlfr var af lfi tekinn, rufu eir safnainn. Hngr hafi me sr sex tigu manna, ok sneri hann til Torga, en ar vru fyrir Hildirarsynir ok hfu ftt li. En er Hngr kom binn, veitti hann eim atgngu. Fellu ar Hildirarsynir ok eir menn flestir, er ar vru fyrir, en eir Hngr tku f allt, at er eir fengu.

Eftir at tk Hngr knrru tv, er hann fekk mesta, lt ar bera t f at allt, er hann tti ok hann mtti me komast. Hann hafi me sr konu sna ok brn, sv menn alla, er at eim verkum hfu verit me honum. Baugr ht mar, fstbrir Hngs, ttstrr mar ok auigr. Hann stri rum knerrinum. En er eir vru bnir ok byr gaf, sigldu eir haf t.

Fm vetrum r hfu eir Inglfr ok Hjrleifr farit at byggja sland, ok var mnnum alltrtt um fer. Sgu menn ar vera allga landkosti.

Hngr sigldi vestr haf ok leitai slands. En er eir uru vi land varir, vru eir fyrir sunnan at komnir. En fyrir v at ver var hvasst, en brim landit ok ekki hafnligt, sigldu eir vestr um landit fyrir sandana. En er verit tk minnka ok lgja brim, var fyrir eim rss mikill, ok heldu eir ar skipunum upp na ok lgu vi it eystra land. S heitir n jrs, fell miklu rngra ok var djpari en n er. eir ruddu skipin, tku ok knnuu landit fyrir austan na ok fluttu eftir sr bf sitt. Var Hngr inn fyrsta vetr fyrir tan Rang ina ytri. En um vrit kannai hann austr landit ok nam land milli jrsr ok Markarfljts milli fjalls ok fjru ok byggi at Hofi vi Rang ina eystri.

Ingunn, kona hans, fddi barn um vrit, er au hfu ar verit inn fyrsta vetr, ok ht sveinn s Hrafn. En er hs vru ar ofan tekin, var ar san kallat Hrafntftir.

Hngr gaf Baugi land Fljtshl ofan fr Merki til rinnar fyrir tan Breiablsta, ok bj hann at Hlarenda, ok fr Baugi er komin mikil kynsl eiri sveit. Hngr gaf land skipverjum snum, en seldi sumum vi litlu veri, ok eru eir landnmamenn kallair.

Strlfr ht sonr Hngs. Hann tti Hvlinn ok Strlfsvll. Hans sonr var Ormr inn sterki. Herjlfr ht annarr sonr Hngs. Hann tti land Fljtshl til mts vi Baug ok t til Hvlslkjar. Hann bj undir Brekkum. Sonr hans ht Sumarlii, fair Vetrlia sklds. Helgi var inn rii sonr Hngs. Hann bj Velli ok tti land til Rangr it efra ok ofan til mts vi brr sna. Vestarr ht inn fjri sonr Hngs. Hann tti land fyrir austan Rang, milli ok verr, ok inn nera hlut Strlfsvallar. Hann tti Meii, dttur Hildis r Hildisey. eira dttir var sn, er tti feigr grettir. Vestarr bj at Meiarhvli. Hrafn var inn fimmti Hngs sonr. Hann var fyrstr lgsgumar slandi. Hann bj at Hofi eftir fur sinn. rlaug var dttir Hrafns, er tti Jrundr goi. eira sonr var Valgarr at Hofi. Hrafn var gfgastr sona Hngs.

24. kafli - Hrygg Kveld-lfs.

Kveld-lfr spuri fall rlfs, sonar sns. Var hann hryggr vi essi tendi, sv at hann lagist rekkju af harmi ok elli.

Skalla-Grmr kom oft til hans ok tali fyrir honum, ba hann hressa sik, sagi, at allt var annat athfiligra en at at auvirast ok leggjast kr. "Er hitt heldr r, at vr leitim til hefnda eftir rlf. M vera, at vr komim fri vi nkkura menn, er verit hafa at falli rlfs. En ef at er eigi, munu eir vera menn, er vr munum n, er konungi mun sr ykkja mti skapi."

Kveld-lfr kva vsu:

N frk norr eyju,
norn erum grimm, til snimma
undr kaus remja skyndi,
rlf und lok fru.
Ltumk ung at ingi
rs fangvina at ganga,
skjtt munat hefnt, tt hvettimk
hugr, malm-Gnar brugit.

Haraldr konungr fr at sumar til Upplanda ok fr um haustit vestr Valdres ok allt Vors. lvir hnfa var me konungi ok kom oft ml vi konung, ef hann myndi vilja bta rlf, veita Kveld-lfi ok Skalla-Grmi fbtr ea mannsma ann nkkurn, er eir mtti vi una. Konungr varnai ess eigi me llu, ef eir fegar fri fund hans.

San byrjai lvir fer sna norr Fjru, ltti eigi fyrr en hann kom at kveldi dags til eira fega. Tku eir akksamliga vi honum. Dvalist hann ar nkkura hr.

Kveld-lfr spuri lvi vandliga fr atburum eim, er gerzt hfu Sandnesi, er rlfr fell, sv at v, hvat rlfr vann til frama, r hann felli, sv ok, hverir vpn bru hann ea hvar ,hann hafi mest sr ea hvernig fall hans yri. lvir sagi allt at, er hann spuri, sv at, at Haraldr konungr veitti honum sr at, er rit myndi eitt til bana, ok rlfr fell nr ftr konungi grfu.

svarar Kveld-lfr: "Vel hefir sagt, v at at hafa gamlir menn mlt, at ess manns myndi hefnt vera, ef hann felli grfu, ok eim nr koma hefndin, er fyrir yri, er hinn felli. En lklegt er, at oss veri eirar hamingju auit."

lvir sagi eim fegum, at hann vnti, ef eir vildi fara fund konungs ok leita eftir btum, at at myndi smafr vera, ok ba til ess htta ok lagi mrg or til.

Kveld-lfr sagi, at hann var hvergi frr fyrir elli sakar. "Mun ek vera heima," sagi hann.

"Vill fara, Grmr?" sagi lvir.

"Ekki erendi tla ek mik eiga," sagi Grmr. "Mun konungi ek ykkja ekki orsnjallr. tla ek mik ekki lengi munu bija btanna."

lvir sagi, at hann myndi ess eigi urfa. "Skulum vr mla allt fyrir hnd na, slkt er vr kunnum."

En me v at lvir stti at ml mjk, ht Grmr fer sinni, er hann ttist binn. Kvu eir lvir me sr stund, er Grmr skyldi koma konungs fund. Fr lvir fyrst brott ok til konungs.

25. kafli - Fer Skalla-Grms konungs fund.

Skalla-Grmr bjst til ferar eirar, er fyrr var fr sagt. Hann vali sr menn af heimamnnum snum ok nbum, er vru sterkastir at afli ok hraustastir, eira er til vru. Mar ht ni, bndi einn auigr, annarr ht Grani, rii Grmlfr ok Grmr, brir hans, heimamenn Skalla-Grms, ok eir brr, orbjrn krumr ok rr beigaldi. eir vru kallair rrnusynir. Hon bj skammt fr Skalla-Grmi ok var fjlkunnig. Beigaldi var kolbtr. Einn ht rir urs ok brir hans, orgeirr jarlangr. Oddr ht mar einbi, Grss lausingi. Tlf vru eir til fararinnar ok allir inir sterkustu menn ok margir hamrammir.

eir hfu rrarferju, er Skalla-Grmr tti, fru sur me landi, lgu inn Ostrarfjru, fru landveg upp Vors til vatns ess, er ar verr, en lei eira bar sv til, at eir skyldu ar yfir fara. Fengu eir sr rrarskip, at er vi eira hfi var, reru san yfir vatnit, en var eigi langt til bjar ess, er konungrinn var veizlu. Kmu eir Grmr ar ann tma, er konungr var genginn til bora.

eir Grmr hittu menn at mli ti garinum ok spuru, hvat ar var tenda. En er eim var sagt, ba Grmr kalla til mls vi sik lvi hnfu.

S mar gekk inn stofuna ok ar til, er lvir sat, ok sagi honum: "Menn eru hr komnir ti, tlf saman, ef menn skal kalla, en lkari eru eir ursum at vexti ok sn en mennskum mnnum."

lvir st upp egar ok gekk t. ttist hann vita, hverir komnir myndi. Fagnai hann vel Grmi, frnda snum, ok ba hann ganga inn stofu me sr.

Grmr sagi frunautum snum: "at mun hr vera sir, at menn gangi vpnlausir fyrir konung. Skulum vr ganga inn sex, en arir sex skulu vera ti ok gta vpna vrra."

San ganga eir inn. Gekk lvir fyrir konunginn. Skalla-Grmr st at baki honum.

lvir tk til mls: "N er Grmr hr kominn, sonr Kveld-lfs. Kunnum vr n aufsu, konungr, at r geri hans fr ga hingat, sv sem vr vntum, at vera muni. F eir margir af yr sm mikla, er til minna eru komnir en hann ok hvergi nr eru jafnvel at sr gervir um flestar rttir sem hann mun vera, ok mtt sv etta gera, konungr, at mr ykkir mestu mli skipta, ef r ykkir at nkkurs vert."

lvir talai langt ok snjallt, v at hann var orfrr mar. Margir vinir lvis gengu fyrir konung ok fluttu etta ml.

Konungr litaist um. Hann s, at mar st at baki lvi ok var hfi hri en arir menn ok skllttr. "Er etta hann Skalla-Grmr," sagi konungr, "inn mikli mar?"

Grmr sagi, at hann kenndi rtt.

"Ek vil ," sagi konungr, "ef beiist bta fyrir rlf, at gerist minn mar ok gangir hr hirlg ok jnir mr. M mr sv vel lka n jnusta, at ek veita r btr eftir brur inn ea ara sm, eigi minni en ek veitta honum rlfi, brur num, ok skyldir betr kunna at gta en hann, ef ek gera ik at sv miklum manni sem hann var orinn."

Skalla-Grmr svarar: "at var kunnigt, hversu miklu rlfr var framar en ek em at sr gerr um alla hluti, ok bar hann enga gfu til at jna r, konungr. N mun ek ekki taka at r. Eigi mun ek jna r, v at ek veit, at ek mun eigi gfu til bera at veita r jnustu, sem ek mynda vilja ok vert vri. Hygg ek, at mr veri meiri muna vant en rlfi."

Konungr agi, ok setti hann dreyrrauan at sj. lvir sneri egar brott ok ba Grm ganga t. eir geru sv, gengu t ok tku vpn sn. Ba lvir fara brott sem skjtast. Gekk lvir lei me eim til vatnsins ok margir menn me honum.

r eir Skalla-Grmr skilist, mlti lvir: "Annan veg var fr n, Grmr frndi, til konungs en ek mynda kjsa. Fsta ek ik rnjk hingatfararinnar, en n vil ek hins bija, at farir heim sem skyndiligast, ok ess me, at komir eigi fund Haralds konungs, nema betri veri stt ykkur en mr ykkir n horfast, ok gt n vel fyrir konungi ok hans mnnum."

San fru eir Grmr yfir vatnit, en eir lvir gengu ar til, er skip au vru, er upp vru sett vi vatnit, ok hjuggu sv, at ekki var frt, v at eir s mannfr ofan fr konungsbnum. Vru eir menn margir saman ok vpnair mjk ok fru siliga. menn hafi Haraldr konungr sent eftir eim til ess at drepa Grm.

Hafi konungr tekit til ora litlu sar en eir Grmr hfu t gengit, sagi sv: "at s ek skalla eim inum mikla, at hann er fullr upp lfar ok hann verr at skaa eim mnnum nkkurum, er oss mun ykkja afnm , ef hann nir. Megu r at tla, eir menn, er hann mun kalla, at skum s vi hann, at s skalli mun engan yvarn spara, ef hann kemst fri. Fari n eftir honum ok drepi hann."

San fru eir ok kmu til vatnsins ok fengu ar engi skip, au er fr vri, fru aftr san ok sgu konungi sna fer ok sv at, at eir Grmr myndi komnir yfir vatnit.

Skalla-Grmr fr lei sna ok fruneyti hans, til ess er hann kom heim. Sagi Skalla-Grmr Kveld-lfi fr fer eira. Kveld-lfr lt vel yfir v, er Grmr hafi eigi farit til konungs ess erendis at ganga til handa honum, sagi enn sem fyrr, at eir myndi af konungi hljta skaa einn, en enga uppreist.

Kveld-lfr ok Skalla-Grmr rddu oft um rager sna, ok kom at allt samt me eim, sgu sv, at eir myndi ekki mega vera ar landi heldr en arir menn, eir er stt vri vi konung, ok myndi eim hitt r at fara af landi brott, ok tti eim at fsiligt at leita til slands, v at var sagt ar vel fr landkostum. ar vru komnir vinir eira ok kunningjar, Inglfr Arnarson ok frunautar hans, ok tekit sr landskosti ok bstai slandi. Mttu menn ar nema sr lnd keypis ok velja bstai. Stafestist at helzt um rager eira, at eir myndi brega bi snu ok fara af landi brott.

rir Hraldsson hafi verit barnsku at fstri me Kveld-lfi, ok vru eir Skalla-Grmr mjk jafnaldrar. Var ar allkrt fstbrralagi. rir var orinn lendr mar konungs, er etta var tenda, en vintta eira Skalla-Grms helzt vallt.

Snemma um vrit bjuggu eir Kveld-lfr skip sn. eir hfu mikinn skipakost ok gan, bjuggu tv knrru mikla ok hfu hvrum rj tigu manna, eira er lifrir vru, ok um fram konur ok ungmenni. eir hfu me sr lausaf allt, at er eir mttu me komast, en jarir eira ori engi mar at kaupa fyrir rki konungs.

En er eir vru bnir, sigldu eir brott. eir sigldu eyjar r, er Slundir heita. at eru margar eyjar ok strar ok sv mjk vgskornar, at at er mlt, at ar munu fir menn vita allar hafnir.

26. kafli - Fr sonum Guttorms hertoga.

Guttormr ht mar, sonr Sigurar hjartar. Hann var murbrir Haralds konungs. Hann var fstrfair konungs ok ramar fyrir landi hans, v at konungr var barns aldri, fyrst er hann kom til rkis. Guttormr var hertogi fyrir lii Haralds konungs, er hann vann land undir sik, ok var hann llum orrostum, eim er konungr tti, er hann gekk til lands Nregi. En er Haraldr var orinn einvaldskonungr yfir landi llu ok hann settist um kyrrt, gaf hann Guttormi, frnda snum, Vestrfold ok Austr-Agir ok Hringarki ok land at allt, er tt hafi Hlfdan svarti, fair hans. Guttormr tti sonu tv ok dtr tvr. Synir hans htu Sigurr ok Ragnarr, en dtr hans Ragnhildr ok slaug.

Guttormr tk stt. En er at honum lei, sendi hann menn fund Haralds konungs ok ba hann sj fyrir brnum snum ok fyrir rki snu. Litlu sar andaist hann.

En er konungr spuri andlt hans, lt hann kalla til sn Hallvar harfara ok brr, sagi, at eir skyldu fara sendifr hans austr Vk. Konungr var staddr rndheimi. eir brr bjuggust til ferar eirar sem vegligast, vlu sr li ok hfu skip at, er eir fengu bezt. eir hfu at skip, er tt hafi rlfr Kveld-lfsson ok eir hfu tekit af orgsli gjallanda. En er eir vru bnir ferar sinnar, sagi konungr eim erendi, at eir skyldu fara austr til Tnsbergs. ar var kaupstar. ar hafi Guttormr haft atsetu.

"Skulu it," sagi konungr, "fra mr sonu Guttorms, en dtr hans skulu ar upp fast, til ess er ek gifti r. Skal ek f menn til at varveita rkit ok veita meyjunum fstr."

En er eir brr vru bnir, fara eir lei sna, ok byrjai eim vel. Kmu eir um vrit Vk austr til Tnsbergs ok bru ar fram erendi sn. Taka eir Hallvarr vi sonum Guttorms ok miklu lausaf. Fara eir, er eir eru bnir, aftr lei. Byrjai eim nkkurum mun seinna, ok var ekki til tenda eira fer, fyrr en eir sigla norr um Sogns byr gan ok bjart ver ok vru allktir.

27. kafli - Hefnd Kveld-lfs ok andlt.

Kveld-lfr ok eir Skalla-Grmr heldu njsnum jafnan um sumarit inn jleiinni. Skalla-Grmr var hverjum manni skyggnri. Hann s sigling eira Hallvars ok kenndi skipit, v at hann hafi at skip st fyrr, er orgils fr me. Skalla-Grmr helt vr um fer eira, hvar eir lgu til hafnar um kveldit. San ferr hann aftr til lis sns ok segir Kveld-lfi at, er hann hafi st, sv at, at hann hafi kennt skipit, at er eir Hallvarr hfu tekit af orgsli ok rlfr hafi tt, ok ar myndi eir menn nkkurir fylgja, er veir myndi vera.

San bast eir ok ba ba btana ok hfu tuttugu menn hvrum. Stri rum Kveld-lfr, en rum Skalla-Grmr. Ra eir san ok leita skipsins, en er eir koma at, ar er skipit l, lgu eir at landi.

eir Hallvarr hfu tjaldat yfir skipi snu ok hfu lagzt til svefns. En er eir Kveld-lfr kmu at eim, hljpu varmenn upp, er stu vi bryggjuspor, ok klluu skip t, bu menn upp standa, sgu, at frir fr at eim. Hljpu eir Hallvarr til vpna sinna.

En er eir Kveld-lfr kmu at bryggjusporinum, gekk hann t at skutbryggju, en Skalla-Grmr gekk fram at bryggjunni. Kveld-lfr hafi hendi bryntrll. En er hann kom skipit, ba hann menn sna ganga it ytra me borum ok hggva tjldin r klofum, en hann aftr til lyftingarinnar, ok sv er sagt, at hamaist hann, ok fleiri vru eir frunautar hans, er hmuust. eir drpu menn alla, er fyrir eim uru. Slkt sama geri Skalla-Grmr, ar er hann gekk um skipit. Lttu eir fegar eigi, fyrr en hroit var skipit. En er Kveld-lfr kom aftr at lyftingunni, reiddi hann upp bryntrllit ok hggr til Hallvars gegnum hjlminn ok hfuit, ok skk allt at skafti. Hnykki hann sv hart at sr, at hann br Hallvari loft ok slngi honum tbyris. Skalla-Grmr ruddi framstafninn ok drap Sigtrygg. Margt hljp manna kaf, en menn Skalla-Grms tku btinn, er eir hfu angat haft, ok reru til ok drpu alla, er sundinu vru.

ar lzt alls manna Hallvars meir en fimm tigir manna, en eir Skalla-Grmr tku skipit, at er eir Hallvarr hfu angat haft, ok f allt, at sem var.

eir tku hndum menn tv ea rj, er eim tti sem minnstir vri fyrir sr, ok gfu gri ok hfu af eim tendi, frttu, hverir menn hefu verit skipinu ok sv, hvernig fer eira hefi tlu verit. En er eir vru vsir ornir alls ins sanna, knnuu eir valinn, ann er skipinu l. Fannst eim at , at meiri hlutr manna hafi fyrir bor hlaupit ok hfu tnzt en at, er fallit hafi skipinu. eir synir Guttorms hfu fyrir bor hlaupit ok hfu tnzt. var annarr eira tlf vetra, en annarr tu ok inir vnligstu menn.

San lt Skalla-Grmr lausa fara menn, er hann hafi gri gefit, ok ba fara fund Haralds konungs ok segja honum vendiliga fr eim tendum, er ar gerust, ok sv, hverir ar hfu at verit.

"Skulu r," sagi hann, "bera til konungs kviling enna:

Ns hersis hefnd
vi hilmi efnd.
Gengr ulfr ok rn
of ynglings brn.
Flugu hggvin hr
Hallvars s.
Grr sltr undir
ari Snarfara."

San fluttu eir Grmr skipit me farmi t til skipa sinna, skiptu skipunum, hlu etta, er hfu eir fengit, en ruddu hitt, er eir hfu r ok minna var, bru ar grjt ok brutu ar raufar ok skku nir, sigldu san haf t, egar byr gaf.

Sv er sagt, at eim mnnum vri farit, er hamrammir eru, ea eim, er berserksgangr var , at mean at var framit, vru eir sv sterkir, at ekki helzt vi eim, en fyrst, er af var gengit, vru eir mttkari en at vana. Kveld-lfr var ok sv, at er af honum gekk hamremmin, kenndi hann mi af skn eiri, er hann hafi veitt, ok var hann af llu saman mttugr, sv at hann lagist rekkju.

En byrr bar haf t. Kveld-lfr r fyrir skipi v, er eir hfu tekit af eim Hallvari. eim byrjai vel ok heldu mjk samfloti, sv at hvrir vissu lngum til annarra.

En er sttist hafit, elnai stt hendr Kveld-lfi. En er dr at v, at hann var banvnn, kallai hann til skipverja sna ok sagi eim, at honum tti lkligt, at myndi brtt skilja vega eira. "Hefi ek," sagi hann, "ekki kvellisjkr verit, en ef sv ferr, sem mr ykkir n lkligast, at ek ndumst, geri mr kistu ok lti mik fara fyrir bor, ok verr etta annan veg en ek huga, at vera myndi, ef ek skal eigi koma til slands ok nema ar land. r skulu bera kveju mna Grmi, syni mnum, er r finnizt, ok segi honum at me, ef sv verr, at hann kemr til slands, ok beri sv at, tt at muni lkligt ykkja, at ek sj ar fyrir, taki hann sr ar bsta sem nst v, er ek hefi at landi komit."

Litlu sar andaist Kveld-lfr. Geru skipverjar hans sv, sem hann hafi fyrir mlt, at eir lgu hann kistu ok skutu san fyrir bor.

Grmr ht mar, sonr ris Ketilssonar kjlfara, kynstrr mar ok auigr. Hann var skipveri Kveld-lfs. Hann hafi verit aldavinr eira fega ok hafi verit ferum bi me eim ok rlfi, hafi hann ok fengit reii konungs fyrir sk. Hann tk til forra skipit, eftir er Kveld-lfr var daur.

En er eir vru komnir vi sland, sigldu eir sunnan at landi. eir sigldu vestr fyrir landit, v at eir hfu at spurt, at Inglfr hafi sr ar bsta tekit. En er eir kmu fyrir Reykjanes ok eir s firinum upp lka, stefna eir inn fjrinn bum skipunum. Ver geri hvasst ok vta mikil ok oka. Skilust skipin. Sigldu eir inn eftir Borgarfiri, til ess er raut sker ll, kstuu akkerum, til ess er ver lgi ok ljst geri. biu eir flar. San fluttu eir skipit upp rs nkkurn, - s er kllu Gufu, - leiddu ar skipit upp eftir nni, sv sem gekk, bru san farm af skipinu ok bjuggust ar um inn fyrsta vetr.

eir knnuu landit me s, bi upp ok t. En er eir hfu skammt farit, fundu eir vk einni, hvar upp var rekin kista Kveld-lfs. Fluttu eir kistuna nes at, er ar var, settu hana ar nir ok hlu at grjti.

28. kafli - Skalla-Grmr nam land.

Skalla-Grmr kom ar at landi, er nes mikit gekk s t ok ei mjtt fyrir ofan nesit, ok bru ar farm af. at klluu eir Knarrarnes.

San kannai Skalla-Grmr landit, ok var ar mrlendi mikit ok skgar vir, langt milli fjalls ok fjru, selveiar gngar ok fiskifang mikit. En er eir knnuu landit sur me sjnum, ok var fyrir eim fjrr mikill, en er eir fru inn me firi eim, lttu eir eigi fyrr ferinni en eir fundu frunauta sna, Grm inn hleygska ok frunauta. Var ar fagnafundr. Sgu eir Skalla-Grmi, at Kveld-lfr var ar til lands kominn ok eir hfu hann jarat. San fylgu eir Skalla-Grmi ar til, ok sndist honum sv sem aan myndi skammt brott, ar er blstaarger g myndi vera.

Fr Grmr brott ok aftr til skipverja sinna, ok stu ar hvrir um vetrinn, sem eir hfu at komit.

nam Skalla-Grmr land milli fjalls ok fjru, Mrar allar t til Selalns ok it efra til Borgarhrauns, en sur til Hafnarfjalla, ok allt at land, er vatnfll deila til sjvar. Hann flutti um vrit eftir skipit sur til fjararins ok inn vg ann, er nstr var v, er Kveld-lfr hafi til lands komit, ok setti ar b ok kallai at Borg, en fjrinn Borgarfjr, ok sv herait upp fr kenndu eir vi fjrinn.

Grmi inum hleygska gaf hann bsta fyrir sunnan Borgarfjr, ar er kallat var Hvanneyri. ar skammt t fr skarst inn vk ein eigi mikil. Fundu eir ar andir margar ok klluu Andakl, en Andakls, er ar fell til sjvar. Upp fr eiri til eirar r, er kllu var Grms, ar milli tti Grmr land.

Um vrit, er Skalla-Grmr lt reka kvikf sitt tan me sj, kmu eir nes eitt ltit ok veiddu ar lftir nkkurar ok klluu lftanes.

Skalla-Grmr gaf land skipverjum snum. na gaf hann land milli Langr ok Hfslkjar, ok bj hann at nabrekku. Sonr hans var nundr sjni. Grmlfr byggi fyrst Grmlfsstum. Vi hann er kennd Grmlfsfit ok Grmlfslkr. Grmr ht sonr hans, er bj fyrir sunnan fjr. Hans sonr var Grmarr, er bj Grmarsstum. Um hann deildu eir orsteinn ok Tungu-Oddr. Grani bj at Granastum Digranesi. orbirni krum gaf hann land upp me Gufu ok ri beigalda. Bj Krumr Krumshlum, en rr at Beigalda. ri urs ok eim brrum gaf hann land upp fr Einkunnum ok it ytra me Lang. rir urs bj ursstum. Hans dttir var rds stng, er bj Stangarholti san. orgeirr bj Jarlangsstum.

Skalla-Grmr kannai land upp um hera, fr fyrst inn me Borgarfiri, til ess er fjrinn raut, en san me nni fyrir vestan, er hann kallai Hvt, v at eir frunautar hfu eigi st fyrr vtn au, er r jklum hfu fallit. tti eim in undarliga lit. eir fru upp me Hvt, til ess er s var fyrir eim, er fell af norri fr fjllum. klluu eir Norr ok fru upp me eiri , til ess er enn var fyrir eim, ok var at ltit vatnsfall. Fru eir yfir ok enn upp me Norr, s brtt, hvar in litla in fell r gljfrum, ok klluu Gljfr. San fru eir yfir Norr ok fru aftr enn til Hvtr ok upp me henni. Var enn brtt , s er vers var, fyrir eim ok fell Hvt. klluu eir ver. eir uru ess varir, at ar var hvert vatn fullt af fiskum. San fru eir t aftr til Borgar.

29. kafli - Af iju Skalla-Grms ok bsslu.

Skalla-Grmr var ijumar mikill. Hann hafi me sr jafnan margt manna, lt skja mjk fng au, er fyrir vru ok til atvinnu mnnum vru, v at fyrst hfu eir ftt kvikfjr, hj v sem urfti til fjlmennis ess, sem var. En at, sem var kvikfjrins, gekk llum vetrum sjlfala skgum. Skalla-Grmr var skipasmir mikill, en rekavi skorti eigi vestr fyrir Mrar. Hann lt gera b lftanesi ok tti ar b annat, lt aan skja trra ok selveiar ok eggver, er vru gng fng au ll, sv rekavi at lta at sr flytja. Hvalkvmur vru ok miklar, ok skjta mtti sem vildi. Allt var ar kyrrt veiist, er at var vant manni. It rija b tti hann vi sjinn vestanverum Mrum. Var ar enn betr komit at sitja fyrir rekum, ok ar lt hann hafa si ok kalla at krum. Eyjar lgu ar ti fyrir, er hvalr fannst , ok klluu eir Hvalseyjar. Skalla-Grmr hafi ok menn sna uppi vi laxrnar til veia. Odd einba setti hann vi Gljfr at gta ar laxveiar. Oddr bj undir Einbabrekkum, vi hann er kennt Einbanes. Sigmundr ht mar, er Skalla-Grmr setti vi Norr. Hann bj ar, er kallat var Sigmundarstum. ar er n kallat at Haugum. Vi hann er kennt Sigmundarnes. San fri hann bsta sinn Munoarnes, tti ar hgra til laxveia.

En er fram gekk mjk kvikf Skalla-Grms, gekk fit upp til fjalla allt sumrum. Hann fann mikinn mun , at at f var betra ok feitara, er heium gekk, sv at, at sauf helzt vetrum fjalldlum, tt eigi veri ofan rekit. San lt Skalla-Grmr gera b uppi vi fjallit ok tti ar b, lt ar varveita sauf sitt. at b varveitti Grss, ok er vi hann kennd Grsartunga. St mrgum ftum fjrafli Skalla-Grms.

Stundu sar en Skalla-Grmr hafi t komit, kom skip af hafi Borgarfjr ok tti s mar, er leifr var kallar hjalti. Hann hafi me sr konu sna ok brn ok annat frndli sitt ok hafi sv tlat fer sna at f sr bsta slandi. leifr var mar auigr ok kynstrr ok spakr at viti. Skalla-Grmr bau leifi heim til sn til vistar ok lii hans llu, en leifr ekkist at, ok var hann me Skalla-Grmi inn fyrsta vetr, er leifr var slandi.

En eftir um vrit vsai Skalla-Grmr leifi til landskostar fyrir sunnan Hvt upp fr Grms til Flkadalsr. leifr ekkist at ok fr angat bferli snu ok setti ar bsta, er heitir at Varmalk. Hann var gfugr mar. Hans synir vru eir Ragi Laugardal ok rarinn Ragabrir, er lgsgu tk slandi nst eftir Hrafn Hngsson. rarinn bj at Varmalk. Hann tti rdsi, dttur lfs feilans, systur rar gellis.

30. kafli - tkvma Yngvars.

Haraldr konungr inn hrfagri lagi eigu sna jarir r allar, er eir Kveld-lfr ok Skalla-Grmr hfu eftir tt Nregi, ok allt at f annat, er hann ni. Hann leitai ok mjk eftir mnnum eim, er verit hfu rum ok vitorum ea nkkurum tilbeina me eim Skalla-Grmi um verk au, er eir unnu, r Skalla-Grmr fr r landi brott, ok sv kom s fjandskapr, er konungi var eim fegum, at hann hataist vi frndr eira ea ara nauleytamenn ea menn, er hann vissi, at eim hfu allkrir verit vinttu. Sttu sumir af honum refsingum, ok margir flu undan ok leituu sr hlis, sumir innan lands, en sumir flu me llu af landi brott.

Yngvarr, mgr Skalla-Grms, var einn af essum mnnum, er n var fr sagt. Tk hann at r, at hann vari f snu, sv sem hann mtti, lausaeyri ok fekk sr hafskip, r ar menn til ok bj fer sna til slands, v at hann hafi spurt, at Skalla-Grmr hafi tekit ar stafestu ok eigi myndi ar skorta landakosti me Skalla-Grmi. En er eir vru bnir ok byr gaf, sigldi hann haf, ok greiddist fer hans vel. Kom hann til slands fyrir sunnan landit ok helt vestr fyrir Reykjanes ok sigldi inn Borgarfjr ok helt inn Lang ok upp allt til fors, bru ar farm af skipinu.

En er Skalla-Grmr spuri atkvmu Yngvars, fr hann egar fund hans ok bau honum til sn me sv mrgum mnnum sem hann vildi. Yngvarr ekkist at. Var skipit upp sett, en Yngvarr fr til Borgar me marga menn ok var ar ann vetr me SkallaGrmi. En at vri bau Skalla-Grmr honum landakosti. Hann gaf Yngvari b at, er hann tti lftanesi, ok land inn til Leirulkjar ok t til Straumfjarar. San fr hann til tbs ess ok tk ar vi, ok var hann inn nzti mar ok hafi au fjr. Skalla-Grmr geri b Knarrarnesi ok tti ar b lengi san.

Skalla-Grmr var jrnsmir mikill ok hafi rauablstr mikinn vetrinn. Hann lt gera smiju me sjnum mjk langt t fr Borg, ar sem heitir Raufarnes. tti honum skgar ar fjarlgir. En er hann fekk ar engan stein, ann er sv vri harr ea slttr, at honum tti gott at lja jrn vi, - v at ar er ekki malargrjt, eru ar smir sandar allt me s, - var at eitt kveld, er arir menn fru at sofa, at Skalla-Grmr gekk til sjvar ok hratt fram skipi ttru, er hann tti, ok reri t til Mifjarareyja, lt hlaupa nir stjra fyrir stafn skipinu. San steig hann fyrir bor ok kafai ok hafi upp me sr stein ok fri upp skipit. San fr hann sjlfr upp skipit ok reri til lands ok bar steininn til smiju sinnar ok lagi nir fyrir smijudurum ok li ar san jrn vi. Liggr s steinn ar enn ok mikit sindr hj, ok sr at steininum, at hann er barr ofan ok at er brimsorfit grjt ok ekki v grjti glkt ru, er ar er, ok munu n ekki meira hefja fjrir menn.

Skalla-Grmr stti fast smijuverkit, en hskarlar hans vnduu um ok tti snemma risit. orti hann vsu essa:

Mjk verr r, ss aura,
sarns meir at rsa,
vir vidda brur
verseygjar skal kveja.
Gjalla ltk golli
geisla njts, mean jta,
heitu, hrrikytjur
hreggs vindfrekar, sleggjur.

31. kafli - Hr segir af brnum Skalla-Grms.

Skalla-Grmr ok au Bera ttu brn mjk mrg, ok var at fyrst, at ll nduust. gtu au son, ok var vatni ausinn ok ht rlfr. En er hann fddist upp, var hann snemma mikill vexti ok inn vnsti snum. Var at allra manna ml, at hann myndi vera inn lkasti rlfi Kveld-lfssyni, er hann var eftir heitinn. rlfr var langt um fram jafnaldra sna at afli. En er hann x upp gerist hann rttamar um flesta hluti, er var mnnum ttt at fremja, eim er vel vru at sr gervir. rlfr var gleimar mikill. Snemma var hann sv fullkominn at afli, at hann tti vel lifrr me rum mnnum. Var hann brtt vinsll af alu. Unni honum ok vel fair ok mir.

au Skalla-Grmr ttu dtr tvr. Ht nnur Sunn, en nnur runn. Vru r ok efniligar uppvexti.

Enn ttu au Skalla-Grmr son. Var s vatni ausinn ok nafn gefit ok kallar Egill. En er hann x upp, mtti brtt sj honum, at hann myndi vera mjk ljtr ok lkr fer snum, svartr hr. En er hann var rvetr, var hann mikill ok sterkr sv sem eir sveinar arir, er vru sex vetra ea sjau. Hann var brtt mlugr ok orvss. Heldr var hann illr vireignar, er hann var leikum me rum ungmennum.

at vr fr Yngvarr til Borgar, ok var at at erendum, at hann bau Skalla-Grmi til bos t angat til sn ok nefndi til eirar ferar Beru, dttur sna, ok rlf, son hennar, ok menn ara, er au Skalla-Grmr vildu, at fri. Skalla-Grmr ht fr sinni. Fr Yngvarr heim ok bj til veizlunnar ok lt l heita.

En er at eiri stefnu kemr, er Skalla-Grmr skyldi til bosins fara ok au Bera, bjst rlfr til ferar me eim ok hskarlar, sv at au vru fimmtn saman.

Egill rddi um vi fur sinn, at hann vildi fara. " ek ar slkt kynni sem rlfr," segir hann.

"Ekki skaltu fara," segir Skalla-Grmr, "v at kannt ekki fyrir r at vera fjlmenni, ar er drykkjur eru miklar, er ykkir ekki gr viskiptis, at sr drukkinn."

Steig Skalla-Grmr hest sinn ok rei brott, en Egill uni illa vi sinn hlut. Hann gekk r gari ok hitti eykhest einn, er Skalla-Grmr tti, fr bak ok rei eftir eim Skalla-Grmi. Honum var greifrt um mrarnar, v at hann kunni enga lei, en hann s mjk oft rei eira Skalla-Grms, er eigi bar fyrir holt ea skga. Er at at segja fr hans fer, at s um kveldit kom hann lftanes, er menn stu ar at drykkju. Gekk hann inn stofu. En er Yngvarr s Egil, tk hann vi honum feginsamliga ok spuri, hv hann hefi sv s komit. Egill sagi, hvat eir Skalla-Grmr hfu vi mlzt. Yngvarr setti Egil hj sr. Stu eir gagnvert eim Skalla-Grmi ok rlfi.

var ar haft lteiti, at menn kvu vsur. kva Egill vsu:

Kominn emk enn til arna
Yngvars, ess's be lyngva,
hann vask fss at finna,
frnvengjar gefr drengjum.
Mun eigi , gir,
rvetran mr betra,
ljsundinna landa
linns, ar smi finna.

Yngvarr helt upp vsu eiri ok akkai vel Agli vsuna. En um daginn eftir fri Yngvarr Agli at skldskaparlaunum kfunga rj ok andaregg. En um daginn eftir vi drykkju kva Egill vsu ara um bragarlaun:

Sgla gaf sglum
srgagls ra Agli
herimeir vi hrri
hagr brimrtar gagra,
ok bekkiurs blakka
borvallar gaf fjora
kennimeir, ss kunni,
krbe, Egil gleja.

Vel lagi Egill kk skldskap sinn vi marga menn. Ekki var fleira til tenda fer eira. Fr Egill heim me Skalla-Grmi.

32. kafli - Bjrn nemr brott ru hlahnd.

Bjrn ht hersir rkr Sogni, er bj Aurlandi. Hans sonr var Brynjlfr, er arf allan tk eftir fur sinn. Synir Brynjlfs vru eir Bjrn ok rr. eir vru menn ungum aldri, er etta var tenda. Bjrn var farmar mikill, var stundum vking, en stundum kaupferum. Bjrn var inn gerviligsti mar.

at barst at einu hverju sumri, at Bjrn var staddr Fjrum at veizlu nkkurri fjlmennri. ar s hann mey fagra, er honum fannst mikit um. Hann spuri eftir, hverrar ttar hon var. Honum var at sagt, at hon var systir ris hersis Hraldssonar ok ht ra hlahnd. Bjrn hf upp bnor sitt ok ba ru, en rir synjai honum rsins, ok skilust eir at sv gervu.

En at sama haust fekk Bjrn sr lis ok fr me sktu alskipaa norr Fjru ok kom til ris ok sv, at hann var eigi heima. Bjrn nam ru brott ok hafi heim me sr Aurland. Vru au ar um vetrinn, ok vildi Bjrn gera brlaup til hennar. Brynjlfi, fer hans, lkai at illa, er Bjrn hafi gert, tti svviring v, ar sem r hafi lng vintta verit me ri ok Brynjlfi.

"v sr skaltu, Bjrn," segir Brynjlfr, "brlaup til ru gera hr me mr at leyfi ris, brur hennar, at hon skal hr sv vel sett sem hon vri mn dttir, en systir n."

En sv var at vera allt, sem Brynjlfr kva , ar hans hblum, hvrt er Birni lkai vel ea illa.

Brynjlfr sendi menn til ris at bja honum stt ok yfirbtr fyrir fr , er Bjrn hafi farit. rir ba Brynjlf senda heim ru, sagi, at ekki myndi af stt vera ella. En Bjrn vildi fyrir engan mun lta hana brott fara, at Brynjlfr beiddi ess. Lei sv af vetrinn.

En er vra tk, rddu eir Brynjlfr ok Bjrn einn dag um ragerir snar. Spuri Brynjlfr, hvat hann tlaist fyrir.

Bjrn sagi at lkast, at hann myndi fara af landi brott. "Er mr at nst skapi," sagi hann, "at fir mr langskip ok ar li me ok fara ek vking."

"Engi vn er ess," sagi Brynjlfr, "at ek f r hendr herskip ok li mikit, v at ek veit eigi nema komir ar nir, er mr er ll aufsa , ok stendr n r rin r af r. Kaupskip mun ek f r hendr ok ar me kaupeyri. Faru san sur til Dyflinnar. S er n fer frgst. Mun ek f r fruneyti gott."

Bjrn segir sv, at hann myndi at vera upp at taka, sem Brynjlfr vildi. Lt hann ba kaupskip gott ok fekk menn til. Bjst Bjrn til eirar ferar ok var ekki snemmbinn.

En er Bjrn var albinn ok byrr rann , steig hann bt me tlf menn k reri inn Aurland, ok gengu upp til bjar ok til dyngju eirar, er mir hans tti. Sat hon ar inni ok konur mjk margar. ar var ra. Bjrn sagi, at ra skyldi me honum fara. Leiddu eir hana brott, en mir hans ba konurnar vera eigi sv djarfar, at r geri vart vi inn sklann, sagi, at Brynjlfr myndi illa hndum hafa, ef hann vissi, ok sagi, at vri bit vi geig miklum me eim fegum. En klnar ru ok gripir vru ar allir lagir til handargagns, ok hfu eir Bjrn at allt me sr. Fru eir san um nttina t til skips sns, drgu egar segl sitt ok sigldu t eftir Sogns ok san haf.

eim byrjai illa ok hfu rttu stra ok velki lengi hafi, v at eir vru ruggir v at firrast Nreg sem mest. at var einn dag, at eir sigldu austan at Hjaltlandi hvasst ver ok lestu skipit landtku vi Msey, bru ar af farminn ok fru borg , er ar var, ok bru angat allan varning sinn ok settu upp skipit ok bttu, er brotit var.

33. kafli - Bjrn iggr vetrvist at Borg.

Litlu fyrir vetr kom skip til Hjaltlands sunnan r Orkneyjum. Sgu eir au tendi, at langskip hafi komit um haustit til eyjanna. Vru at sendimenn Haralds konungs me eim erendum til Sigurar jarls, at konungr vildi drepa lta Bjrn Brynjlfsson, hvar sem hann yri hendr, ok slkar orsendingar geri hann til Sureyja, allt til Dyflinnar. Bjrn spuri essi tendi ok at me, at hann var tlgr gerr Nregi. En egar er hann hafi komit til Hjaltlands, geri hann brlaup til ru. Stu au um vetrinn Mseyjarborg.

En egar um vrit, er sj tk at lgja, setti Bjrn fram skip sitt ok bj sem kafligast. En er hann var binn ok byr gaf, sigldi hann haf. Fengu eir ver str ok vru litla stund ti, kmu sunnan at slandi. Gekk ver land, ok bar vestr fyrir landit ok haf t, en er eim gaf byr aftr, sigldu eir at landinu. Engi var s mar ar innan bors, er verit hafi fyrr slandi.

eir sigldu inn fjr einn furuliga mikinn, ok bar at inni vestri strndinni, s ar til lands inn ekki nema boa eina ok hafnleysur, beittu sem verast austr fyrir landit, allt til ess er fjrr var fyrir eim, ok sigldu eir inn eftir firinum, til ess er lokit var skerjum llum ok brimi. lgu eir at nesi einu. L ar ey fyrir tan, en sund djpt milli, festu ar skipit. Vk gekk upp fyrir vestan nesit, en upp af vkinni st borg mikil.

Bjrn gekk bt einn ok menn me honum. Bjrn sagi frunautum snum, at eir skyldi varast at segja at ekki fr ferum snum, er eim sti vandri af v. eir Bjrn reru til bjarins ok hittu ar menn at mli. Spuru eir ess fyrst, hvar eir vru at landi komnir. Menn sgu, at at ht at Borgarfiri, en br s, er ar var, ht at Borg, en Skalla-Grmr bndinn. Bjrn kannaist brtt vi hann ok gekk til mts vi Skalla-Grm, ok tluust eir vi. Spuri Skalla-Grmr, hvat mnnum eir vri. Bjrn nefndi sik ok fur sinn, en Skalla-Grmi var allr kunnleiki Brynjlfi ok bau Birni allan forbeina sinn, ann er hann urfti. Bjrn tk v akksamliga. spuri Skalla-Grmr, hvat fleira vri eira manna skipi, er viringamenn vri. Bjrn sagi, at ar var ra Hraldsdttir, systir ris hersis. Skalla-Grmr var vi at allglar ok sagi sv, at at var skylt ok heimult um systur ris, fstbrur sns, at hann geri slkan forbeina, sem urfti ea hann hefi fng til, ok bau eim Birni bum til sn me alla skipverja sna. Bjrn ekkist at. Var fluttr farmr af skipinu upp tn at Borg. Settu eir ar bir snar, en skipit var leitt upp lk ann, er ar verr, en ar er kallat Bjarnartur, sem eir Bjrn hfu bir.

Bjrn ok eir skipverjar allir fru til vistar me Skalla-Grmi. Hann hafi aldri fri menn me sr en sex tigu vgra manna.

34. kafli - vt Skalla-Grms vi Bjrn.

at var um haustit, er skip hfu komit til slands af Nregi, at s kvittr kom yfir, at Bjrn myndi hafa hlaupizt brott me ru ok ekki at ri frnda hennar ok konungr hafi gert hann tlaga fyrir at r Nregi.

En er Skalla-Grmr var ess varr, kallai hann Bjrn til sn ok spuri, hvernig farit vri um kvnfang hans, hvrt at hefi gert verit at ri frnda. "Var mr eigi ess vn," sagi hann, ,,um son Brynjlfs, at ek mynda eigi vita it sanna af r."

Bjrn sagi: "Satt eitt hefi ek r sagt, Grmr, en eigi mttu mla mr fyrir at, tt ek sega r eigi lengra en spurir. En skal n vi ganga v, er satt er, at hefir sannspurt, at ekki var etta r gert vi samykki ris, brur hennar."

mlti Skalla-Grmr, reir mjk: "Hv vartu sv djarfr, at frt minn fund, ea vissir eigi, hver vintta var me okkr ri?"

Bjrn segir: "Vissa ek," segir hann, "at me ykkr var fstbrralag ok vintta kr. En fyrir v stta ek ik heim, at mik hafi hr at landi borit ok ek vissa, at mr myndi ekki tja at forast ik. Mun n vera nu valdi, hverr minn hlutr skal vera, en gs vnti ek af, v at ek em heimamar inn."

San gekk fram rlfr, sonr Skalla-Grms, ok lagi til mrg or ok ba fur sinn, at hann gfi Birni etta eigi at sk, er hafi hann tekit vi Birni. Margir arir lgu ar or til.

Kom sv, at Grmr sefaist, sagi, at rlfr myndi ra, - "ok tak vi Birni, ok ef vill, ver til hans sv vel sem vill."

35. kafli - Fdd sgerr. rlfr ferr tan.

ra l barn um sumart, ok var at mr. Var hon vtni ausin ok nafn gefit ok ht sgerr. Bera fekk til konu at gta meyjarinnar.

Bjrn var um vetrinn me Skalla-Grmi ok allir skipverjar hans. rlfr geri sr ttt vi Bjrn ok var honum fylgjusamr.

En er vr kom, var at einn hvern dag, at rlfr gekk til mls vi fur sinn ok spuri hann ess, hvert r hann vildi leggja til vi Bjrn, vetrgest sinn, ea hverja sj hann vildi honum veita. Grmr spuri rlf, hvat hann tlaist fyrir.

"at tla ek," sagi rlfr, "at Bjrn vildi helzt fara til Nregs, ef hann mtti ar frii vera. tti mr at r fyrir liggja, fair, at sendir menn til Nregs at bja sttir fyrir Bjrn, ok mun rir mikils vira or n."

Sv kom rlfr fyrirtlum snum, at Skalla-Grmr skipaist vi ok fekk menn til tanferar um sumarit. Fru eir menn me orsendingar ok jartegnir til ris Hraldssonar ok leituu um sttir me eim Birni. En egar er Brynjlfr vissi essa orsending, lagi hann allan hug at bja sttir fyrir Bjrn. Kom sv v mli, at rir tk sttir fyrir Bjrn, v at hann s at, at var sv komit, at Bjrn urfti ekki at ttast um sik. Tk Brynjlfr sttum fyrir Bjrn, en sendimenn Grms vru um vetrinn me ri, en Bjrn var ann vetr me Skalla-Grmi. En eftir um sumarit fru sendimenn Skalla-Grms aftr. En er eir kmu aftr um haustit, sgu eir au tendi, at Bjrn var stt tekinn Nregi.

Bjrn var inn rija vetr me Skalla-Grmi, en eftir um vrit bjst hann til brottferar ok s sveit manna, er honum hafi angat fylgt. En er Bjrn var binn til ferar sinnar, sagi Bera, at hon vill, at sgerr, fstra hennar, s eftir, en au Bjrn ekkust at, ok var mrin eftir ok fddist ar upp me eim Skalla-Grmi.

rlfr, sonr Skalla-Grms, rst til ferar me Birni, ok fekk Skalla-Grmr honum fararefni. Fr hann tan um sumarit me Birni. Greiddist eim vel ok kmu af hafi tan at Sogns. Sigldi Bjrn inn Sogn ok fr san heim til fur sns. Fr rlfr heim me honum. Tk Brynjlfr vi eim feginsamliga. San vru ger or ri Hraldssyni. Lgu eir Brynjlfr stefnu sn milli. Kom ar ok Bjrn til eirar stefnu. Tryggu eir rir sttir me sr. San greiddi rir af hendi f at, er ra tti hans gari, ok san tku eir upp, rir ok Bjrn, vinttu me tengum. Var Bjrn heima Aurlandi me Brynjlfi. rlfr var ok ar, allgu yfirlti af eim fegum.

36. kafli - Eirkr karfann.

Haraldr konungr hafi lngum atsetu sna Hralandi ea Rogalandi at strbum eim, er hann tti at tsteini ea gvaldsnesi ea Fitjum, lreksstum ea Lygru, Sheimi. En ann vetr, er n var fr sagt, var konungr norr landi. En er eir Bjrn ok rlfr hfu verit einn vetr Nregi ok vr kom, bjuggu eir skip ok fluu manna til, fru um sumarit vking Austrveg, en fru heim at hausti ok hfu aflat fjr mikils. En er eir kmu heim, spuru eir, at Haraldr konungr var Rogalandi ok myndi ar sitja um vetrinn. tk Haraldr konungr at eldast mjk, en synir hans vru mjk legg komnir margir.

Eirkr, sonr Haralds konungs, er kallar var blx, var ungum aldri. Hann var fstri me ri hersi Hraldssyni. Konungr unni Eirki mest sona sinna. rir var inum mestum krleikum vi konung.

Bjrn ok eir rlfr fru fyrst Aurland, er eir kmu heim, en san byrjuu eir fer sna norr Fjru at skja heim ri hersi. eir hfu karfa ann, er reru bor tlf menn ea rettn, ok hfu nr rj tigu manna. Skip at hfu eir fengit um sumarit vking. at var steint mjk fyrir ofan sj ok var it fegrsta. En er eir kmu til ris, fengu eir ar gar vitkur ok dvlust ar nkkura hr, en skipit flaut tjaldat fyrir bnum.

at var einn dag, er eir rlfr ok Bjrn gengu ofan til skipsins, eir s, at Eirkr konungsson var ar, gekk stundum skipit t, en stundum land upp, st ok horfi skipit.

mfti Bjrn til rlfs: "Mjk undrast konungsson skipit, ok bj honum at iggja at r, v at ek veit, at okkr verr at at lisem mikilli vi konung, ef Eirkr er flutningsmar okkarr. Hefi ek heyrt at sagt, at konungr hafi ungan hug r af skum fur ns."

rlfr sagi, at at myndi vera gott r. Gengu eir san ofan til skipsins, ok mlti rlfr: "Vandliga hyggr at skipinu, konungsson. Hversu lzt r ?"

"Vel," segir hann, "it fegrsta er skipit," segir hann.

" vil ek gefa r," sagi rlfr, "skipit, ef vill iggja."

"iggja vil ek," segir Eirkr, "en r munu ltil ykkja launin, tt ek heita r vinttu minni, en at stendr til vnar, ef ek held lfi."

rlfr segir, at au laun tti honum miklu meira ver en skipit, skilust san, en aan af var konungsson allktr vi rlf.

eir Bjrn ok rlfr koma ru vi ri, hvat hann tlar, hvrt at s me sannendum, at konungr hafi ungan hug rlfi. rir dylr ess ekki, at hann hefi at heyrt.

" vilda ek at," sagi Bjrn, "at frir fund konungs ok flyttir ml rlfs fyrir honum, v at eitt skal ganga yfir okkr rlf ba. Geri hann sv vi mik, er ek var slandi."

Sv kom, at rir ht ferinni til konungs ok ba freista, ef Eirkr konungsson vildi fara me honum. En er eir rlfr ok Bjrn kmu essar rur fyrir Eirk, ht hann sinni umsslu vi fur sinn. San fru eir rlfr ok Bjrn lei sna Sogn, en rir ok Eirkr konungsson skipuu karfa ann inn ngefna ok fru sur fund konungs ok hittu hann Hralandi. Tk hann feginsamliga vi eim.

Dvlust eir ar um hr ok leituu ess dagrs at hitta konung, at hann var gu skapi, bru upp etta ml fyrir konung, sgu, at s mar var ar kominn, er rlfr ht, sonr Skalla-Grms. "Vildum vr ess bija, konungr, at minnist ess, er frndr hans hafa vel til n gert, en ltir hann eigi gjalda ess, er fair hans geri, tt hann hefndi brur sns."

Talai rir um at mjkliga, en konungr svarai heldr stutt, sagi, at eim hefi tili mikill stait af Kveld-lfi ok sonum hans, ok lt ess vn, at sj rlfr myndi enn vera skaplkr frndum snum. "Eru eir allir," sagi hann, "ofsamenn miklir, sv at eir hafa ekki hf vi ok hira eigi, vi hverja eir eigu at skipta."

San tk Eirkr til mls, sagi, at rlfr hefi vingazt vi hann ok gefit honum gtan grip, skip at, er eir hfu ar. "Hefi ek heitit honum vinttu minni fullkominni. Munu fir til vera at vingast vi mik, ef essum skal ekki tja. Muntu eigi at vera lta, fair, um ann mann, er til ess hefir fyrstr orit at gefa mr drgripi."

Sv kom, at konungr ht eim v, r ltti, at rlfr skyldi frii vera fyrir honum. "En ekki vil ek," kva hann, "at hann komi minn fund. En gera mttu, Eirkr, hann sv kran r sem villt ea fleiri frndr, en vera mun annathvrt, at eir munu r vera mjkari en mr hafa eir orit ea munt essar bnar irast ok sv ess, ef ltr lengi me r vera."

San fr Eirkr blx ok eir rir heim Fjru, sendu san or ok ltu segja rlfi, hvert eira erendi var orit til konungs.

eir rlfr ok Bjrn vru ann vetr me Brynjlfi. En mrg sumur lgu eir vking, en um vetrum vru eir me Brynjlfi, en stundum me ri.

37. kafli - Bjarmalandsfer.

Eirkr blx tk vi rki. Hann hafi yfirskn Hralandi ok um Fjru. Tk hann ok hafi me sr hirmenn.

Ok eitthvert vr bj Eirkr blx fr sna til Bjarmalands ok vandai mjk li til eirar ferar. rlfr rst til ferar me Eirki ok var stafni skipi hans ok bar merki hans. rlfr var hverjum manni meiri ok sterkari ok lkr um at fer snum.

fer eiri var margt til tenda. Eirkr tti orrostu mikla Bjarmalandi vi Vnu. Fekk Eirkr ar sigr, sv sem segir kvum hans, ok eiri fer fekk hann Gunnhildar, dttur zurar tta, ok hafi hana heim me sr. Gunnhildr var allra kvenna vnst ok vitrust ok fjlkunnig mjk. Krleikar miklir vru me eim rlfi ok Gunnhildi. rlfr var jafnan vetrum me Eirki, en sumrum vkingu.

at var nst til tenda, at ra, kona Bjarnar, tk stt ok andaist, en nkkuru sar fekk Bjrn sr annarrar konu. Hon ht lf, dttir Erlings ins auga r Ostr. au ttu dttur, er Gunnhildr ht.

Mar ht orgeirr yrniftr. Hann bj Hralandi Fenhring. ar heitir Aski. Hann tti rj sonu. Ht einn Haddr, annarr Berg-nundr, rii ht Atli inn skammi. Berg-nundr var hverjum manni meiri ok sterkari ok var mar gjarn ok dll. Atli inn skammi var mar ekki hr ok rivaxinn ok var rammr at afli. orgeirr var mar strauigr at f. Hann var bltmar mikill ok fjlkunnigr. Haddr l vking ok var sjaldan heima.

38. kafli - tkvma rlfs.

rlfr Skalla-Grmsson bjst eitt sumar til kaupferar, tlai , sem hann geri, at fara til slands ok hitta fur sinn. Hann hafi lengi brottu verit. Hann hafi grynni fjr ok drgripi marga.

En er hann var binn til ferar, fr hann fund Eirks konungs. En er eir skilust, seldi konungr i hendr rlfi xi, er hann kvest gefa vilja Skalla-Grmi. xin var snaghyrnd ok mikil ok gullbin, upp skellt skaftit me silfri, ok var at inn viriligsti gripr.

rlfr fr ferar sinnar, egar hann var binn, ok greiddist honum vel ok kom skipi snu Borgarfjr ok fr egar brliga heim til fur sns. Var ar fagnafundr mikill, er eir hittust. San fr Skalla-Grmr til skips mti rlfi, lt setja upp skipit, en rlfr fr heim til Borgar me tlfta mann.

En er hann kom heim, bar hann Skalla-Grmi kveju Eirks konungs ok fri honum xi , er konungr hafi sent honum. Skalla-Grmr tk vi xinni, helt upp ok s um hr ok rddi ekki um, festi upp hj rmi snu.

at var um haustit einn hvern dag at Borg, at Skalla-Grmr lt reka heim yxn mjk marga, er hann tlai til hggs. Hann lt leia tv yxn saman undir hsvegg ok leia vxl. Hann tk hellustein vel mikinn ok skaut nir undir hlsana. San gekk hann til me xina konungsnaut ok hj yxnina ba senn, sv at hfuit tk af hvrumtveggja, en xin hljp nir steininn, sv at murinn brast r allr ok rifnai upp gegnum heruna. Skalla-Grmr s eggina ok rddi ekki um, gekk san inn eldahs ok steig san stokk upp ok skaut xinni upp hursa. L hon ar um vetrinn.

En um vrit lsti rlfr yfir v, at hann tlai tan at fara um sumarit.

Skalla-Grmr latti hann, sagi, at var gott heilum vagni heim at aka. "Hefir ," sagi hann, "farit fremarfr mikla, en at er mlt, er msar verr, ef margar ferr. Tak n hr vi fjrhlut sv miklum, at ykkist vera mega gildr mar af."

rlfr sagi, at hann vill enn fara einhverja fer, - "ok ek nausynlig erendi til fararinnar. En er ek kem t ru sinni, mun ek hr stafestast. En sgerr, fstra n, skal fara tan me mr fund fur sns. Bau hann mr um at, er ek fr austan."

Skalla-Grmr kva hann ra mundu, - "en sv segir mr hugr um, ef vit skiljumst n, sem vit munim eigi finnast san."

San fr rlfr til skips sns ok bj at. En er hann var albinn, fluttu eir t skipit til Digraness, ok l ar til byrjar. Fr sgerr til skips me honum.

En r rlfr fr fr Borg, gekk Skalla-Grmr til ok tk xina ofan af hursum, konungsgjfina, ok gekk t me. Var skaftit svart af reyk, en xin rygengin. Skalla-Grmr s egg xinni. San seldi hann rlfi xina. Skalla-Grmr kva vsu:

Liggja gs eggju,
k sveigar kr deiga,
fox es illt xi,
undvargs flsur margar.
Arghyrnu lt rna
aftr me roknu skafti.
rfgi vri eirar,
at vas inga gjf, hingat.

39. kafli - Geirr fekk runnar.

at var til tenda, mean rlfr hafi verit tanlendis, en Skalla-Grmr bj at Borg, at eitt sumar kom kaupskip af Nregi Borgarfjr. Var va hf uppst kaupskipum r ea lkjarsa ea sk. Mar ht Ketill, er kallar var Ketill blundr, er tti skip at. Hann var norrnn mar, kynstrr ok auigr. Geirr ht sonr hans, er var fullti ok var skipi me honum. Ketill tlai at f sr bsta slandi. Hann kom s sumars. Skalla-Grmr vissi ll deili honum. Bau Skalla-Grmr honum til vistar me sr me allt fruneyti sitt. Ketill ekkist at, ok var hann um vetrinn me Skalla-Grmi.

ann vetr ba Geirr, sonr Ketils, runnar, dttur Skalla-Grms, ok var at at ri gert. Fekk Geirr runnar. En eftir um vrit vsai Skalla-Grmr Katli til lands upp fr landi leifs me Hvt, fr Flkadalsrsi ok til Reykjadalsrss ok tungu alla, er ar var milli, upp til Rausgils, ok Flkadal allan fyrir ofan brekkur. Ketill bj rndarholti, en Geirr Geirshl. Hann tti annat b Reykjadal at Reykjum inum efrum. Hann var kallar Geirr inn augi. Hans synir vru eir Blund-Ketill ok orgeirr blundr. rii var roddr Hrsablundr, er fyrstr bj Hrsum.

40. kafli - Fr knattleikum. tanfr Egils.

Skalla-Grmr hendi mikit gaman at aflraunum ok leikum. Um at tti honum gott at ra. Knattleikar vru tir. Var ar sveit gott til sterkra manna ann tma, en hafi engi afl vi Skalla-Grm. Hann gerist heldr hniginn at aldri.

rr ht sonr Grana at Granastum, ok var hann inn mannvnligsti mar ok var ungum aldri. Hann var elskr at Agli Skalla-Grmssyni. Egill var mjk at glmum. Var hann kappsamr mjk ok reiinn, en allir kunnu at at kenna sonum snum, at eir vgi fyrir Agli.

Knattleikr var lagir Hvtrvllum allfjlmennr ndveran vetr. Sttu menn ar til va um hera. Heimamenn Skalla-Grms fru angat til leiks margir. rr Granason var helzt fyrir eim. Egill ba r at fara me honum til leiks. var hann sjaunda vetr. rr lt at eftir honum ok reiddi hann at baki sr.

En er eir kmu leikmtit, var mnnum skipt ar til leiks. ar var ok komit margt smsveina, ok geru eir sr annan leik. Var ar ok skipt til.

Egill hlaut at leika vi svein ann, er Grmr ht, sonr Heggs af Heggsstum. Grmr var ellifu vetra ea tu ok sterkr at jfnum aldri. En er eir lkust vi, var Egill sterkari. Grmr geri ok ann mun allan, er hann mtti. reiddist Egill ok hf upp knatttrt ok laust Grm, en Grmr tk hann hndum ok keyri hann nir fall mikit ok lk hann heldr illa ok kvest mundu meia hann, ef hann kynni sik eigi. En er Egill komst ftr, gekk hann r leiknum, en sveinarnir pu at honum.

Egill fr til fundar vi r Granason ok sagi honum, hvat hafi gerzt.

rr mlti: "Ek skal fara me r, ok skulum vit hefna honum."

Hann seldi honum hendr skeggxi eina, er rr hafi haft hendi. au vpn vru t. Ganga eir ar til, er sveinaleikrinn var. Grmr hafi hent knttinn ok rak undan, en arir sveinarnir sttu eftir. hljp Egill at Grmi ok rak xina hfu honum sv at egar st heila. eir Egill ok rr gengu brott san ok til manna sinna. Hljpu eir Mramenn til vpna ok sv hvrirtveggju. leifr hjalti hljp til eira Borgarmanna me menn, er honum fylgu. Vru eir miklu fjlmennri, ok skilust at sv gervu.

aan af hfust deildir me eim leifi ok Hegg. eir brust Laxfit vi Grms. ar fellu sjau menn, en Heggr var srr til lfis, ok Kvgr fell, brir hans.

En er Egill kom heim, lt Skalla-Grmr sr ftt um finnast, en Bera kva Egil vera vkingsefni ok kva at mundu fyrir liggja, egar hann hefi aldr til, at honum vri fengin herskip. Egill kva vsu:

at mlti mn mir,
at mr skyldi kaupa
fley ok fagrar rar,
fara brott me vkingum,
standa upp stafni,
stra drum knerri,
halda sv til hafnar,
hggva mann ok annan.

er Egill var tlf vetra gamall, var hann sv mikill vexti, at fir vru menn sv strir ok at afli bnir, at Egill ynni eigi flesta menn leikum.

ann vetr, er honum var inn tlfti, var hann mjk at leikum. rr Granason var tvtugs aldri. Hann var sterkr at afli. at var oft, er lei vetrinn, at eim Agli ok ri tveimr var skipt mti Skalla-Grmi.

at var eitt sinn um vetrinn, er lei, at knattleikr var at Borg sur Sandvk. vru eir rr mti Skalla-Grmi leiknum, ok mddist hann fyrir eim, ok gekk eim lttara. En um kveldit eftir slarfall, tk eim Agli verr at ganga. Gerist Grmr sv sterkr, at hann greip r upp ok keyri nir sv hart, at hann lamist allr, ok fekk hann egar bana. San greip hann til Egils.

orgerr brk ht ambtt Skalla-Grms. Hon hafi fstrat Egil barnsku. Hon var mikil fyrir sr, sterk sem karlar ok fjlkunnig mjk.

Brk mlti: "Hamast n, Skalla-Grmr, at syni num."

Skalla-Grmr lt lausan Egil, en reif til hennar. Hon brst vi ok rann undan, en Skalla-Grmr eftir. Fru au sv tanvert Digranes. hljp hon t af bjarginu sund. Skalla-Grmr kastai eftir henni steini miklum ok setti milli hera henni, ok kom hvrtki upp san. ar er n kallat Brkarsund.

En eftir um kveldit, er eir kmu heim til Borgar, var Egill allreir. En er Skalla-Grmr hafi setzt undir bor ok ala manna, var Egill eigi kominn sti sitt. gekk hann inn eldahs ok at eim manni, er ar hafi verkstjrn ok fjrforr me Skalla-Grmi ok honum var krstr. Egill hj hann banahgg ok gekk san til stis sns. En Skalla-Grmr rddi ekki um, ok var at ml aan af kyrrt, en eir fegar rddust ekki vi, hvrki gott n illt, ok fr sv fram ann vetr.

En it nsta sumar eftir kom rlfr t, sem fyrr var sagt. En er hann hafi verit einn vetr slandi, bj hann eftir um vrit skip sitt Brkarsundi.

En er hann var albinn, var at einn dag, at Egill gekk til fundar vi fur sinn ok ba hann f sr fararefni. "Vil ek," sagi hann, "fara tan me rlfi."

Grmr spuri, ef hann hefi nkkut at ml rtt fyrir rlfi. Egill segir, at at var ekki. Grmr ba hann at fyrst gera.

En er Egill vaki at ml vi rlf, kva hann ess enga vn, - "at ek muna ik flytja me mr brott. Ef fair inn ykkist eigi mega um ik tla hr hblum snum, ber ek eigi traust til ess at hafa ik tanlendis me mr, v at r mun at ekki hla at hafa ar slkt skaplyndi sem hr."

"Vera m," sagi Egill, "at fari hvrrgi okkarr."

Um nttina eftir geri iver, tsynning. En um nttina, er myrkt var ok fl var sjvar, kom Egill ar ok gekk fyrir tan tjldin. Hj hann sundr festar r, er tbora vru. Gekk hann egar sem skjtast upp um bryggjuna, skaut t egar bryggjunni ok hj r festar, er land upp vru. Rak t skipit fjrinn. En er eir rlfr uru varir vi, er skipit rak, hljpu eir btinn, en verit var miklu hvassara en eir fengi nkkut at gert. Rak skipit yfir til Andakls ok ar eyrar upp, en Egill fr heim til Borgar.

En er menn uru varir vi brag at, er Egill hafi gert, lstuu at flestir. Hann sagi, at hann skyldi skammt til lta at gera rlfi meiri skaa ok spellvirki, ef hann vildi eigi flytja hann brott. En ttu menn hlut at milli eira, ok kom sv at lykum, at rlfr tk vi Agli, ok fr hann tan me honum um sumarit.

egar rlfr kom til skips, er hann hafi tekit vi xi eiri, er Skalla-Grmr hafi fengit hendr honum, kastai hann xinni fyrir bor djpi, sv at hon kom ekki upp san.

rlfr fr ferar sinnar um sumarit ok greiddist vel um hafit, ok kmu tan at Hralandi. Stefnir rlfr egar norr til Sogns. En ar hfu au tendi orit um vetrinn, at Brynjlfr hafi andazt af stt, en synir hans hfu skipt arfi. Hafi rr Aurland, b ann, er fair eira hafi bit . Hafi hann gerzt konungi handgenginn ok gerzt lendr mar.

Dttir rar ht Rannveig, mir eira rar ok Helga. rr var fair Rannveigar, mur Ingirar, er tti lfr konungr. Helgi var fair Brynjlfs, fur eira Serks r Sogni ok Sveins.

41. kafli - Af Agli ok Arinbirni.

Bjrn hlaut annan bsta, gan ok viriligan. Gerist hann ekki handgenginn konungi. v var hann kallar Bjrn hlr. Var hann mar vellauigr ok strmenni mikit.

rlfr fr brtt fund Bjarnar, egar er hann kom af hafi, ok fylgi heim sgeri, dttur hans. Var ar fagnafundr. sgerr var in vnsta kona ok in gerviligsta, vitr kona ok allvel kunnandi.

rlfr fr fund Eirks konungs. En er eir hittust, bar rlfr Eirki konungi kveju Skalla-Grms ok sagi, at hann hafi akksamliga tekit sending konungs, bar fram san langskipssegl gott, er hann sagi, at Skalla-Grmr hefi sent konungi. Eirkr konungr tk vel vi gjf eiri ok bau rlfi at vera me sr um vetrinn.

rlfr akkai konungi bo sitt. "Ek mun n fyrst fara til ris. ek vi hann nausynja erendi."

San fr rlfr til ris, sem hann hafi sagt, ok fekk ar allgar vitkur. Bau rir honum at vera me sr.

rlfr sagi, at hann myndi at ekkjast, - "ok er s mar me mr, at ar skal vist hafa, sem ek em. Hann er brir minn, ok hefir hann ekki fyrr heiman gengit, ok arf hann, at ek veita honum umsj."

rir sagi, at at var heimult, at rlfr vildi fleiri menn hafa me sr angat. "ykkir oss," segir hann, "sveitarbt at brur num, ef hann er nkkut r lkr."

San fr rlfr til skips sns ok lt at upp setja ok um ba, en hann fr ok Egill til ris hersis.

rir tti son, er ht Arinbjrn. Hann var nkkuru ellri en Egill. Arinbjrn var egar snemma skruligr mar ok inn mesti rttamar. Egill geri sr ttt vi Arinbjrn ok var honum fylgjusamr, en heldr var ftt me eim brrum.

42. kafli - rlfr fr sgerar.

rlfr Skalla-Grmsson hf ru vi ri, hvernig hann myndi taka v mli, ef rlfr bi sgerar, frndkonu hans. rir tk v lttliga, sagi, at hann myndi flytjandi ess mls. San fr rlfr norr Sogn ok hafi me sr gott fruneyti. rlfr kom til bs Bjarnar ok fekk ar gar vitkur. Bau Bjrn honum at vera me sr, sv lengi sem hann vildi. rlfr bar brtt upp erendi sitt vi Bjrn, hf bnor sitt ok ba sgerar, dttur Bjarnar. Hann tk v mli vel, ok var at austt vi hann, ok rst at af, at ar fru festar fram ok kveit brullupsstefnu. Skyldi veizla s vera at Bjarnar um haustit. San fr rlfr aftr til ris ok sagi honum at, sem til tenda hafi gerzt fr hans. rir lt vel yfir, er au r skyldu takast.

En er at eiri stefnu kom, er rlfr skyldi skja til veizlunnar, bau hann mnnum til farar me sr, bau fyrst ri ok Arinbirni ok hskrlum eira ok rkum bndum, ok var til eirar ferar fjlmennt ok gmennt. En er mjk var komit at stefnudegi eim, er rlfr skyldi heiman fara, ok brmenn vru komnir, tk Egill stt, sv at hann var eigi frr. eir rlfr hfu langskip eitt mikit, alskipat, ok fru ferar sinnar, sv sem kveit var.

43. kafli - Af ferurn lvis ok Egils.

lvir ht mar. Hann var hskarl ris ok var forstjri ok ramar fyrir bi hans. Hafi hann skuldaheimtur ok var fhirir. lvir var af skualdri ok mar inn hressasti.

Sv bar til, at lvir tti heimanfer at heimta landskyldir ris, r er eftir hfu stait um vrit. Hafi hann rrarferju, ok vru ar tlf hskarlar ris. tk Egill at hressast, ok reis hann upp. Honum tti gerast daufligt heima, er ala manna var brott farin. Kom hann at mli vi lvi ok sagi, at hann vildi fara me honum. En lvi tti eigi gum lismanni ofaukit, v at skipkostr var rinn. Rst Egill til ferar eirar. Egill hafi vpn sn, sver ok kesju ok buklara. Fara eir ferar sinnar, er eir vru bnir, ok fengu verablk haran, hvss ver ok hagst, en eir sttu ferina knliga, tku rrarleii.

Sv bar til fer eira, at eir kmu aftan dags til Atleyjar ok lgu ar at landi, en ar var eyjunni skammt upp b mikit, er tti Eirkr konungr. En ar r fyrir mar s, er Brr ht. Hann var kallar Atleyjar-Brr ok var sslumar mikill ok starfsmar gr. Ekki var hann kynstrr mar, en krr mjk Eirki konungi ok Gunnhildi drttningu.

eir lvir drgu upp skip sitt r flarmli, gengu san til bjar ok hittu Br ti ok sgu honum um fer sna, sv at, at eir vildu ar vera um nttina. Brr s, at eir vru vtir mjk, ok fylgi hann eim til eldahss nkkurs. Var at brott fr rum hsum. Hann lt gera eld mikinn fyrir eim, ok vru ar urrku kli eira.

En er eir hfu tekit kli sn, kom Brr ar. "N munum vr," segir hann, "hr setja yr bor. Ek veit, at yr mun vera ttt at sofa. r eru menn mir af vsi."

lvi lkai at vel. San var sett bor ok gefinn eim matr, brau ok smjr, ok settir fram skyraskar strir.

Brr sagi: "Harmr er at n mikill, er l er ekki inni, at er ek mega yr fagna sem ek vilda. Veri r n at bjargast vi slkt, sem til er."

eir lvir vru yrstir mjk ok supu skyrit. San lt Brr bera inn afr, ok drukku eir at.

"Fss mynda ek," kva Brr, "at gefa yr betra drykk, ef til vri."

Hlm skorti ar eigi inni. Ba hann ar nir leggjast til svefns.

44. kafli - Egill vegr Atleyjar-Br.

Eirkr konungr ok Gunnhildr kmu at sama kveld Atley, ok hafi Brr ar bit veizlu mti honum, ok skyldi ar vera dsablt, ok var ar veizla in bezta ok drykkja mikil inni stofunni.

Konungr spuri, hvar Brr vri, - "er ek s hann hvergi."

Mar segir: "Brr er ti ok greiir fyrir gestum snum."

"Hverir eru gestir eir," segir konungr, "er hann ltr sr at skyldara en vera inni hr hj oss?"

Marinn sagi honum, at ar vru komnir hskarlar ris hersis.

Konungr mlti: "Gangi eftir eim sem tast ok kalli inn hingat." Ok var sv gert, sagt, at konungr vill hitta .

San ganga eir. Fagnar konungr vel lvi ok ba hann sitja gagnvert sr ndvegi ok ar frunauta hans tar fr. eir geru sv. Sat Egill nstr lvi.

San var eim borit l at drekka. Fru minni mrg, ok skyldi horn drekka minni hvert. En er lei um kveldit, kom sv, at frunautar lvis gerust margir frir, sumir spj ar inni stofunni, en sumir kmust t fyrir dyrr. Brr gekk at fast at bera eim drykk. tk Egill vi horni v, er Brr hafi fengit lvi, ok drakk af. Brr sagi, at hann yrsti mjk, ok fri honum egar hornit fullt ok ba hann af drekka. Egill tk vi horninu ok kva vsu:

Sgu sverri flaga
sumbleklu r, kumbla,
v telk, brjtr, ars bltu,
bragvsan ik, dsir.
Leyndu alls til illa
kunna hjrrunna,
illt hafi brag of brugit,
Brr, hugar fri.

Brr ba hann drekka ok htta flimtun eiri. Egill drakk full hvert, er at honum kom, ok sv fyrir lvi.

gekk Brr til drttningar ok sagi henni, at ar var mar s, er skmm fri at eim ok aldregi drakk sv, at eigi segi hann sik yrsta. Drttning ok Brr blnduu drykkinn lyfjani ok bru inn. Signdi Brr fullit, fekk san lseljunni. Fri hon Agli ok ba hann drekka. Egill br knfi snum ok stakk lfa sr. Hann tk vi horninu ok reist rnar ok rei blinu. Hann kva:

Rstum rn horni.
Rjum spjll dreyra.
au velk or til eyrna
s drs viar rta.
Drekkum veig, sem viljum,
vel gljara ja.
Vitum, hv oss of eiri
l, ats Brr signdi.

Hornit sprakk sundr, en drykkrinn fr nir hlm. tk at la at lvi. St Egill upp ok leiddi lvi tar til duranna ok helt sveri sinu. En er eir koma at durunum, kom Brr eftir eim ok ba lvi drekka brautfararminni sitt. Egill tk vi ok drakk ok kva vsu:

l ber mr, vt lvi
l gervir n flvan.
Atgeira ltk rar
ring of grn skra.
llungis kannt illa,
oddsks, fyr r nsa,
rigna getr at regni,
regnbjr, Hvars egna.

Egill kastar horninu, en greip sverit ok br. Myrkt var forstofunni. Hann lagi sverinu Bri mijum, sv at blrefillinn hljp t um bakit. Fell hann daur nir, en bl hljp r undinni. fell lvir, ok gaus spja r honum. Egill hljp t r stofunni. var niamyrkr ti. Tk Egill egar rs af bnum.

En inni forstofunni s menn, at eir vru bir fallnir, Brr ok lvir. Kom konungr til ok lt bera at ljs. S menn , hvat ttt var, at lvir l ar vitlauss, en Brr var veginn, ok flaut bli hans glfit allt.

spuri konungr, hvar s vri inn mikli mar, er ar hafi drukkit mest um kveldit. Menn sgu, at hann gekk t.

"Leiti at honum," segir konungr, "ok lti hann koma til mn."

Var hans n leita farit um binn, ok fannst hann hvergi. En er eir koma eldahsit, lgu ar margir menn lvis. Konungsmenn spuru, ef ar hefi nkkut Egill komit.

eir segja, at hann hefi hlaupit ar inn ok tekit vpn sn - "ok gekk t eftir at."

var at sagt konungi. Konungr ba menn sna fara sem hvatast ok taka skip ll, au er vru eyjunni. "En morgin, er ljst er, skulum vr rannsaka alla eyna ok drepa manninn."

45. kafli - rir hersir nr stt fyrir Egil.

Egill fr n um nttina ok leitai ar til, er skipin vru, en hvar sem hann kom til strandar, var ar allt menn fyrir. Hann fr ntt alla ok fekk hvergi skip.

En er lsa tk, var hann staddr nesi nkkuru. Hann s ey eina, ok var ar sund milli ok furuliga langt. var at r hans, at hann tk hjlminn, sver ok spjt ok braut at af skafti ok skaut v s t, en vpnin vafi hann yfirhfn sinni ok geri sr af bagga ok batt bak sr. hljp hann sund ok ltti eigi fyrr en hann kom til eyjarinnar. Hon ht Sauey ok var ekki mikil ey ok hrstt. ar var fnar, naut ok sauir, ok l at til Atleyjar. En er hann kom til eyjarinnar, vatt hann kli sn. var dagr ljss ok sl farin.

Eirkr konungr lt rannsaka eyna, egar ljst var. at var seint, er eyin var mikil, ok fannst Egill eigi. Var farit skipi til annarra eyja at leita hans.

at var um kveldit, at tlf menn reru til Saueyjar at leita Egils, en vru margar eyjar nr. Hann s skipit, er fr til eyjarinnar, en nu gengu upp ok skiptu leitum. Egill hafi lagizt nir hrsit ok falst, r skipit kom at landi.

N gengu rr hverja leit, en rr gttu skips. Ok er leiti bar milli eira ok skipsins, st Egill upp ok gekk til skipsins. En eir, er skipsins gttu, fundu eigi fyrr en Egill var kominn at eim. Hann hj einn egar banahgg, en annarr tk rs, ok var ar at hlaupa brekku nkkura. Egill hj eftir honum ok af ftinn. En einn hljp skipit ok stakk vi forkinum, en Egill dr at sr festina ok hljp t skipit, ok skiptust eir eigi lengi hggum vi, r Egill drap hann ok rak hann tbyris. tk hann rar ok reri brott skipinu. Fr hann ntt alla ok daginn eftir ok ltti eigi fyrr en hann kom til ris hersis. En lvi ok frunauta hans lt konungr fara frii af essum skum.

En eir menn, er Sauey vru, vru eir ar margar ntr ok drpu f til matar sr, tku eld ok geru seyi. eir geru sv mikit, at sj mtti heim, lgu eld ok geru vita. En er at var st, var rit til eira. Konungr var brott. Fr hann til annarrar veizlu.

eir lvir kmu fyrr heim en Egill, ok vru eir rir ok rlfr nkomnir heim fr brullaupinu. lvir sagi tendi, drp Brar ok atburi, er ar hfu orit, en hann vissi ekki til fera Egils, ok var rlfr allktr ok sv Arinbjrn. tti eim sem hann myndi eigi aftr koma. En eftir um morgininn kom Egill heim. En er rlfr var ess vss, st hann upp ok gekk til fundar vi Egil ok spuri, me hverjum htti hann hefi undan komizt ok hvat til tenda hefi orit fr hans. kva Egill vsu:

Sv hefk leystsk r Lista
lvaraar gari,
n fgak dul drjgan,
dmildr ok Gunnhildar,
at rifreynis jnar
rr nakkvarir Hlakkar
til hsalar Heljar
helgengnir fr dvelja.

Arinbjrn lt vel yfir essum verkum, sagi fur sinn skyldan vera til at stta hann vi konung.

rir segir: "at mun vera ml manna, at Brr hefi verleika til ess, er hann var drepinn, en er Agli of mjk ttgengt at sjst of ltt fyrir at vera fyrir reii konungs, en at verr flestum mnnum ungbrt. En mun ek koma r stt vi konung at sinni."

rir fr fund konungs, en Arinbjrn var heima ok kva eitt skyldu yfir la alla. En er rir kom fund konungs, bau hann bo fyrir Egil, bau festu sna, en dm konungs. Eirkr konungr var inn reiasti, ok var hgt rum vi hann at koma.

Konungr mlti ok kva at mundu sannast, er fair hans hafi sagt, at seint myndi mega tryggja frndr, ba ri sv til haga, - "tt ek gera stt nkkura, at Egill s ekki langvistum mnu rki. En sakar n, rir, mun ek f taka fyrir menn essa."

Geri konungr fsek slka, sem honum sndist, en rir galt allt. Fr hann heim.

46. kafli - Hernar rlfs ok Egils Krlandi.

eir rlfr ok Egill vru me ri gu yfirlti, en eir bjuggu um vrit langskip mkit ok fengu menn til ok fru um sumarit Austrveg ok herjuu ok fengu of fjr ok ttu margar orrostur. Heldu eir ok t til Krlands ok lgu ar vi land me hlfs mnaar frii ok kaupstefnu. En er v var lokit, tku eir at herja ok lgu at msum stum.

Einn dag lgu eir at vi rs einn mikinn, enda var ar mrk mikil. eir ru ar til uppgngu, ok var skipt sveitir, tlf mnnum saman. eir gengu skginn, ok var ar ekki langt, r byggin tk vi. eir rntu ar ok drpu menn, en liit fli undan, ok fengu eir enga virtku. En er lei daginn, lt rlfr blsa liinu til ofangngu. Sneru menn aftr skginn, ar sem vru staddir, en sv fremi mtti kanna liit, er eir kmu til strandar.

En er rlfr var ofan kominn, var Egill eigi kominn, en tk at myrkva af ntt, ok ttust eir eigi mega leita hans. Egill hafi gengit yfir skginn ok tlf menn me honum, ok s eir slttur miklar ok byggir. Br einn st skammt fr eim, ok stefndu eir ar til, ok er eir koma ar til, hlaupa eir hsin inn ok uru vi enga menn varir, en tku f at, er laust var. ar vru mrg hs, ok dvalist eim ar lengi, en er eir vru t komnir ok fr bnum, var li komit milli eira ok skgarins, ok stti at at eim.

Skgarr var hr gerr millum eira ok skgarins. mlti Egill, at eir skyldi fylgja honum, sv at eigi mtti llum megin at eim ganga. Gekk Egill fyrst, en hverr at rum sv nr, at ekki mtti milli eira komast. Krir sttu at eim fast ok mest me lgum ok skotum, en gengu ekki hggorrostu. eir Egill fundu eigi fyrr, er eir ganga me grunum, en garr gekk ara hnd eim, ok mtti eigi fram komast. Krir sttu eftir eim kvna, en sumir sttu tan at ok lgu spjtum ok sverum gegnum garana, en sumir bru kli vpn eira. Uru eir srir ok v nst handteknir bk allir bundnir, leiddir sv heim til bjarins.

Mar s, er b ann tti, var rkr ok auigr. Hann tti son roskinn. San var um rtt, hvat vi skyldi gera. Sagi bndi, at honum tti at r, at drepinn vri hverr ftr rum. Bndason sagi, at geri myrkt af ntt, ok mtti enga skemmtun af hafa at kvelja . Ba hann lta ba morgins. Var eim skotit hs eitt ok bundnir. rammliga. Egill var bundinn vi staf einn, bi hendr ok ftr. San var hsit lst rammliga, en Krir gengu inn stofu ok mtuust ok vru allktir ok drukku. Egill frist vi ok treysti stafinn, til ess er upp losnai r glfinu. San fell stafrinn. Smeygist Egill af stafnum. San leysti hann hendr snar me tnnum, en er hendr hans vru lausar, leysti hann bnd af ftum sr. San leysti hann flaga sna.

En er eir vru allir lausir, leituust eir um hsin, hvar lkast var t at komast. Hsit var gert at veggjum af timbrstokkum strum, en annan enda hssins var skjaldili flatt. Hljpu eir ar at ok brutu ilit. Var ar hs annat, er eir kmu . Vru ar ok timbrveggir um.

heyru eir manna ml undir ftr sr nir. Leituust eir um ok fundu hur glfinu. Luku eir ar upp. Var ar undir grf djp. Heyru eir angat manna ml. San spuri Egill, hvat manna ar vri. S nefndist ki, er vi hann mlti. Egill spuri, ef hann vildi upp r grfinni. ki segir, at eir vildu at gjarna. San ltu eir Egill sga festi ofan grfina, er eir vru bundnir me, ok drgu ar upp rj menn.

ki sagi, at at vru synir hans tveir ok eir vru menn danskir, hfu ar orit herteknir it fyrra sumar. "Var ek," sagi hann, "vel haldinn vetr. Hafa ek mjk fjrvarveizlur banda, en sveinarnir vru jir ok unu v illa. vr rum vr til ok hljp um brott ok urum san fundnir. Vrum vr hr settir grf essa."

"r mun hr kunnigt um hsaskipan," segir Egill. "Hvar er oss vnst brott at komast?"

ki sagi, at ar var annat skjaldilit. "Brjti r at upp. Munu r koma fram kornhlu, en ar m t ganga, sem vill."

eir Egill geru sv, brutu upp ilit, gengu san hluna ok aan t. Niamyrkr var . mltu eir frunautar, at eir skyldi skunda skginn.

Egill mlti vi ka: "Ef r eru hr kunnig hbli, muntu vsa oss til ffanga nkkurra."

ki segir, at eigi myndi ar skorta lausaf. "Hr er loft mikit, er bndi sefr . ar skortir eigi vpn inni."

Egill ba angat fara til loftsins, en er eir kmu upp riit, s eir, at loftit var opit. Var ar lj3 inni ok jnustumenn ok bjuggu rekkjur manna. Egill ba suma ti vera ok gta, at engi kmist t. Egill hljp inn loftit, greip ar vpn, v at au skorti ar eigi inni, drpu ar menn alla, er ar vru inni. eir tku sr allir alvpni. ki gekk til, ar er hlemmr var glfilinu, ok lauk upp, mlti, at eir skyldi ar ofan ganga undirskemmuna. eir tku sr ljs ok gengu angat. Vru ar fhirzlur bnda ok gripir gir ok silfr mikit. Tku menn sr ar byrar ok bru t. Egill tk undir hnd sr mjdrekku eina vel mikla ok bar undir hendi sr. Fru eir til skgar.

En er eir kmu skginn, nam Egill sta ok mlti: "essi fer er allill ok eigi hermannlig. Vr hfum stolit f bnda, sv at hann veit eigi til. Skal oss aldregi skmm henda. Frum n aftr til bjarins ok ltum vita, hvat ttt er."

Allir mltu v mt, sgu, at eir vildu fara til skips. Egill setr nir mjdrekkuna. San hefr hann rs ok rann til bjarins. En er hann kom heim til bjarins, s hann, at jnustusveinar gengu fr eldaskla me skutildiska ok bru inn stofuna. Egill s, at eldahsinu var eldr mikill ok katlar yfir. Gekk hann angat til. ar hfu verit stokkar strir fluttir heim ok sv eldar gervir, sem ar er sivenja til, at eldinn skal leggja stokks endann, ok brennr sv stokkrinn. Egill greip um stokkinn ok bar heim til stofunnar ok skaut eim endanum, er logai upp undir ufsina ok sv upp nfrina. Eldrinn las skjtt trviinn. En eir, er vi drykkjuna stu, fundu eigi fyrr en loginn st inn um rfrit. Hljpu menn til duranna, en ar var ekki greifrt t, bi fyrir viunum, sv at, at Egill vari dyrrnar. Felldi hann menn bi durunum ok ti fyrir durunum. En at var svipstund ein, r stofan brann, sv at hon fell ofan. Tndist ar li allt, er ar var inni, en Egill gekk aftr til skgarins, fann ar frunauta sna. Fara allir saman til skips. Sagi Egill, at mjdrekku vill hann hafa at afnmsf, er hann fr me, en hon var reyndar full af silfri.

eir rlfr uru allfegnir, er Egill kom ofan. Heldu eir egar fr landi, er morgnai. ki ok eir fegar vru sveit Egils. eir sigldu um sumarit, er lei, til Danmarkar ok lgu ar enn fyrir kaupskipum ok rntu ar, er eir kmust vi.

47. kafli - Uppganga Lundi.

Haraldr Gormsson hafi tekit vi rki Danmrk, en Gormr, fair hans, var daur. Landit var hersktt. Lgu vkingar mjk ti fyrir Danmrku. ka var kunnigt Danmrku bi sj ok landi, Spuri Egill hann mjk eftir, hvar eir stair vri, er str ffng myndi fyrir liggja.

En er eir kmu Eyrarsund, sagi ki, at ar var land upp kaupstar mikill, er ht Lundi, sagi, at ar var fvn, en lkligt, at ar myndi vera vitaka, er bjarmenn vri. at ml var upp borit fyrir lismenn, hvrt ar skyldi ra til uppgngu ea eigi. Menn tku ar allmisjafnt , fstu sumir, en sumir lttu. Var v mli skotit til strimanna. rlfr fsti heldr uppgngu. var rtt vi Egil, hvat honum tti r. Hann kva vsu:

Upp skulum rum sverum,
ulfs tannlitur, glitra.
Eigum d at drgja
dalmiskunn fiska.
Leiti upp til Lundar
la hverr sem brast.
Gerum ar fyr setr slar
sei fagran vigra.

San bjuggust menn til uppgngu ok fru til kaupstaarins. En er bjarmenn uru varir vi fri, stefndu eir mt. Var ar trborg um stainn. Settu eir ar menn til at verja. Tkst ar bardagi. Egill gengr fyrstr inn um borgina. San flu bjarmenn. Var ar mannfall mikit. Rntu eir kaupstainn, en brenndu, r eir skilust vi, fru san ofan til skipa sinna.

48. kafli - Egill hefir vetrvist me Arinhirni.

rlfr helt lii snu norr fyrir Halland ok lgu ar til hafnar, er eim bgi ver, rntu ar ekki. ar var skammt land upp jarl s, er Arnfir er nefndr. En er hann spuri, at vkingar vru ar komnir vi land, sendi hann menn sna fund eira ess erendis at vita, hvrt eir vildi ar friland hafa ea herna. En er sendimenn vru komnir fund rlfs me sn erendi, sagi hann, at eir myndi ar ekki herja, sagi, at eim var engi nausyn til at herja ar ok fara herskildi, sagi, at ar var land ekki auigt.

Sendimenn fara aftr til jarlsins ok sgu honum erendislok sn. En er jarlinn var ess varr, at hann urfti ekki lii at safna fyrir sk, rei hann ofan me ekki li til fundar vi vkinga. En er eir fundust, fru ar allt vel rur me eim. Jarl bau rlfi til veizlu me sr ok lii hans, v er hann vildi. rlfr ht ferinni.

En er var kveit, lt jarlinn senda reiskjta ofan mti eim. Rust eir til ferar, bi rlfr ok Egill, ok hfu me sr rj tigu manna. En er eir kmu til jarlsins, fagnai hann eim vel. Var eim fylgt inn stofu. Var ar egar inni mungt ok gefit eim at drekka. Stu eir ar til kvelds.

En r bor skyldi upp fara, sagi jarl, at ar skyldi sti hluta, skyldi drekka saman karlmar ok kona, sv sem til ynnist, en eir sr, er fleiri vri. Menn bru hluti sna skaut, ok tk jarlinn upp. Jarl tti dttur allfra ok vel frumvaxta. Sv sagi hlutr til, at Egill skyldi sitja hj jarlsdttur um kveldit. Hon gekk um glf ok skemmti sr. Egill st upp ok gekk til rms ess, er dttir jarlsins hafi setit um daginn. En er menn skipuust sti sn, gekk jarlsdttir at rmi snu. Hon kva:

Hvat skaltu, sveinn, sess minn,
vt sjaldan hefr gefnar
vargi varmar brir?
Vesa vilk ein of mna.
Sttau hrafn hausti
of hrsolli gjalla.
Vastau at, ars eggjar
skelunnar runnusk.

Egill tk til hennar ok setti hana nir hj sr. Hann kva:

Farit hefk blgum brandi,
svt mr beniurr fylgi,
ok gjallanda geiri.
Gangr vas harr af vkingum.
Gerum reiir rstu.
Rann eldr of sjt manna.
Ltum blga bka
borghlium sfask.

drukku au saman um kveldit ok vru allkt. Var ar veizla in bezta ok sv um daginn eftir. Fru vkingar til skipa sinna. Skilust eir jarl me vinttu ok skiptust gjfum vi. Heldu eir rlfr liinu til Brenneyja. ar var ann tma vkingabli mikit, v at ar sigldu kaupskip mjk gegnum eyjarnar.

ki fr heim til ba sinna ok synir hans. Hann var mar vellauigr ok tti mrg b Jtlandi. Skilust eir me krleik ok mltu til vinttu mikillar milli sn.

En er haustai, sigldu eir rlfr norr fyrir Nreg ok koma fram Fjrum, fara fund ris hersis. Tk hann vel vi eim, en Arinbjrn, sonr hans, miklu betr. Br hann, at Egill skal ar vera um vetrinn. Egill tk at me kkum.

En er rir vissi bo Arinbjarnar, kallai hann at heldr brmlt. "Veit ek eigi," sagi hann, "hversu at lkar Eirki konungi, v at hann mlti sv eftir aftku Brar, at hann vildi ekki, at Egill vri hr landi."

"Ra mttu vel, fair," segir Arinbjrn, "v vi konung, at hann teli ekki at um vist Egils. munt bja rlfi, mgi num, hr at vera, en vit Egill munum hafa eitt vetrgri bir."

En af essi ru s rir, at Arinbjrn myndi essu ra. Buu eir fegar rlfi ar vetrgri, en hann ekkist at. Vru eir ar vi tlf menn um vetrinn.

Brr tveir eru nefndir orvaldr ofsi ok orfir strangi. at vru nfrndr Bjarnar hls ok hfu me honum fzt. eir vru menn miklir ok sterkir, kappsmenn miklir ok framgjarnir. eir fylgu Birni, er hann var vking, en san er hann settist um kyrrt, fru eir brr til rlfs ok vru me honum hernai. eir vru stafni skipi hans, en er Egill tk skipstjrn, var orfir hans stafnbi. eir brr fylgu rlfi jafnan, ok mat hann mest skipverja sinna. eir brr vru ann vetr hans sveit ok stu nst eim brrum. rlfr sat ndvegi ok tti drykkju vi ri, en Egill sat fyrir drykkju Arinbjarnar. Skyldi ar um glf ganga at minnum llum.

rir hersir fr um haustit fund Eirks konungs. Tk konungr vi honum forkunnar vel. En er eir tku rur snar, ba rir konung, at hann skyldi eigi fyrirkunna hann ess, er hann hafi Egil me sr um vetrinn.

Konungr svarar v vel, sagi, at rir mtti iggja af honum slkt, er hann vildi, - "en ekki myndi etta sv fara, ef annarr mar hefi vi Agli tekit."

En er Gunnhildr heyri, hvat eir rddu, mlti hon: "at tla ek, Eirkr, at n fari enn sem oftar, at sr mjk talhlinn, ok mant at eigi lengi, er illa er gert til n, enda muntu til ess draga fram sonu Skalla-Grms, at eir munu enn drepa nir nkkura nfrndr na. En tt ltir r engis ykkja vert um drp Brar, ykkir mr eigi sv ."

Konungr segir: "Meir frr mr, Gunnhildr, grimmleiks en arir menn, en verit hefir krra vi rlf af inni hendi en n er. En ekki mun ek or mn aftr taka vi brr."

"Vel var rlfr hr," sagi hon, "r Egill spillti fyrir honum, en n tla ek engan mun."

rir fr heim, er hann var binn, ok sagi eim brrum or konungs ok drttningar.

49. kafli - Drp orvalds ofsa ok hefnd Egils.

Eyvindr skreyja ok lfr askmar htu brr Gunnhildar, synir zurar tta. eir vru menn miklir ok allsterkir ok kappsmenn miklir. eir hfu mest yfirlt af Eirki konungi ok Gunnhildi. Ekki vru eir menn okkaslir af alu, vru ungum aldri ok fullkomnir at roska.

at var um vrit, at blt mikit skyldi vera at sumri Gaulum. at var gzt hfuhof. Stti angat fjlmenni mikit r Fjrum ok Fjlum ok r Sogni ok flest allt strmenni. Eirkr konungr fr angat.

mlti Gunnhildr vi brr sna: "at vil ek, at it hagi sv til fjlmenni essu, at it fi drepit annan hvrn eira sona Skalla-Grms, ok bazt, at bir vri."

eir sgu, at sv skyldi vera.

rir hersir bjst til ferar eirar. Hann kallai Arinbjrn til mls vi sik. "N mun ek," sagi hann, "fara til bltsins, en ek vil ekki, at Egill fari angat. Ek kann rum Gunnhildar, en kappsem Egils, en rki konungs, at ess mun eigi hgt at gta alls saman. En Egill mun ekki letjast lta, nema sr eftir. En rlfr skal fara me mr," sagi hann, "ok arir eir frunautar. Skal rlfr blta ok leita heilla eim brrum."

San sagi Arinbjrn Agli, at hann mun heima vera - "ok vit bir," sagi hann. Egill kva sv vera skyldu.

En eir rir fru til bltsins, ok var ar allmikit fjlmenni ok drykkjur miklar. rlfr fr me ri, hvar sem hann fr, ok skilust aldregi dag n ntt. Eyvindr sagi Gunnhildi, at hann fekk ekki fri vi rlf.

Hon ba hann drepa einhvern manna hans, - "heldr en allt beri undan."

at var eitt kveld, er konungr var til svefns genginn ok sv eir rir ok rlfr, en eir stu eftir orfir ok orvaldr, kmu eir ar brr, Eyvindr ok lfr, ok settust hj eim ok vru allktir, drukku fyrst sveitardrykkju. kom ar, at horn skyldi drekka til hlfs. Drukku eir saman Eyvindr ok orvaldr, en lfr ok orfir. En er lei kveldit, var drukkit vi sleitur ok v nst orahnippingar ok stryri. hljp Eyvindr upp ok br saxi einu ok lagi orvaldi, sv at at var rit banasr. San hljpu upp hvrirtveggju, konungsmenn ok hskarlar ris, en menn vru allir vpnlausir inni, v at ar var hofshelgi, ok gengu menn milli ok skilu , er astir vru. Var ekki fleira til tenda at kveld.

Eyvindr hafi vegit vum, ok var hann vargr orinn, ok var hann egar brott at fara. Konungr bau btr fyrir manninn, en rlfr ok orfir sgu, at eir hfu aldregi tekit mannbtr ok eir, vildu ekki r taka, skilust at sv bnu. Fru eir rir heim.

Eirkr konungr ok au Gunnhildr sendu Eyvind sur til Danmerkr til Haralds konungs Gormssonar, v at hann mtti eigi vera norrnum lgum. Konungrinn tk vel vi honum ok fruneyti hans. Eyvindr hafi til Danmarkar langskip allmikit. San setti konungr Eyvind ar til landvarnar fyrir vkingum. Eyvindr var hermar inn mesti.

En er vr kom eftir vetr ann, bast eir rlfr ok Egill enn at fara vking. En er eir vru bnir, halda eir enn Austrveg. En er eir koma Vkina, sigla eir sur fyrir Jtland ok herja ar, ok fara eir til Frslands ok dveljast mjk lengi um sumarit, en halda eir enn aftr til Danmerkr.

En er eir koma til landamris, ar er mtist Danmrk ok Frsland, ok lgu vi land, var at eitt kveld, er menn bjuggust til svefns skipum, at menn tveir kmu skip Egils ok sgu, at eir ttu vi hann erendi. Var eim fylgt til hans.

eir segja, at ki inn augi hafi sent angat me eim erendum, at - "Eyvindr skreyja liggr ti fyrir Jtlandssu ok tlar at sta yr, er r fari sunnan, ok hefir hann li mikit saman dregit, sv at r hafi engi hld vi, ef r hitti li hans allt. En hann sjlfr ferr me lttiskipum tveimr ok er n hr skammt fr yr."

En er tendi essi kmu fyrir Egil, lta eir egar af sr tjldin, ba fara hljliga. eir geru sv. eir kmu dgun at eim Eyvindi, ar er eir lgu um akkeri, lgu egar at eim, ltu ganga bi grjt ok vpn. Fell ar li margt af Eyvindi, en hann sjlfr hljp fyrir bor ok komst me sundi til lands ok sv allt at li, er undan komst. En eir Egill tku skipin ok ft eira ok vpn, fru aftr um daginn til lis sns, hittu rlf. Spyrr hann, hvert Egill hafi farit ea hvar hann hafi fengit skip au, er eir fara me. Egill segir, at Eyvindr skreyja hafi haft skipin ok eir hfu af honum tekit. kva Egill:

Gerum helzti hara
hr fyr Jtlands su.
Barisk vel, ss vari,
vkingr, Dana rki,
r sund fyr sandi
snarfengr me li drengja
austr af unnar hesti
Eyvindr of hljp skreyja.

rlfr segir: "etta tla ek yr sv hafa gert, at oss mun ekki haustlangt r at fara til Nregs."

Egill sagi, at at var vel, tt eir leitai annan sta.

50. kafli - Fr Aalsteini konungi.

Elfrr inn rki r fyrir Englandi. Hann var fyrstr einvaldskonungr yfir Englandi sinna kynsmanna. at var dgum Haralds ins hrfagra Nregskonungs. Eftir hann var konungr Englandi sonr hans, Jtvarr. Hann var fair Aalsteins ins sigrsla, fstra Hkonar ins ga. enna tma tk Aalsteinn konungdm Englandi eftir fur sinn. eir vru fleiri brr, synir Jtvars.

En er Aalsteinn hafi tekit konungdm, hfust upp til friar eir hfingjar, er r hfu ltit rki sn fyrir eim langfegum, tti n sem dlst myndi til at kalla, er ungr konungr r fyrir rki. Vru at bi Bretar ok Skotar ok rar. En Aalsteinn konungr safnai herlii at sr ok gaf mla eim mnnum llum, er at vildu hafa til ffangs sr, bi tlenzkum ok innlenzkum.

eir brr, rlfr ok Egill, heldu sur fyrir Saxland ok Flmingjaland. spuru eir, at Englandskonungr ttist lis urfa ok ar var vn ffangs mikils. Gera eir at r at halda angat lii snu. Fru eir um haustit, til ess er eir kmu fund Aalsteins konungs. Tk hann vel vi eim ok leizt sv , at lisem mikil myndi vera at fylg eira. Verr at brtt rum Englandskonungs, at hann br eim til sn at taka ar mla ok gerast landvarnarmenn hans. Semja eir at sn milli, at eir gerast menn Aalsteins.

England var kristit ok hafi lengi verit, er etta var tenda. Aalsteinn konungr var vel kristinn. Hann var kallar Aalsteinn inn trfasti. Konungr ba rlf ok brr, at eir skyldi lta prmsignast, v at at var mikill sir bi me kaupmnnum ok eim mnnum, er mla gengu me kristnum mnnum, v at eir menn, er prmsignair vru, hfu allt samneyti vi kristna menn ok sv heina, en hfu at at trnai, er eim var skapfelldast. eir rlfr ok Egill geru at eftir bn konungs ok ltu prmsignast bir. eir hfu ar rj hundru sinna manna, eira er mla tku af konungi.

51. kafli - Af lfi Skotakommgi ok jrlum.

lfr raui ht konungr Skotlandi. Hann var skozkr at furkyni, en danskr at murkyni ok kominn af tt Ragnars lobrkar. Hann var rkr mar. Skotland var kallat rijungr rkis vi England.

Norimbraland er kallat fimmtungr Englands, ok er at norast, nst Skotlandi fyrir austan. at hfu haft at fornu Danakonungar. Jrvk er ar hfustar. at rki tti Aalsteinn ok hafi sett yfir jarla tv. Ht annarr lfgeirr, en annarr Gorekr. eir stu ar til landvarnar bi fyrir gangi Skota ok Dana ea Normanna, er mjk herjuu landit ok ttust eiga tilkall mikit ar til lands, v at Norimbralandi vru eir einir menn, ef nkkut var til, at danska tt tti at faerni ea merni, en margir hvrirtveggju.

Fyrir Bretlandi ru brr tveir, Hringr ok Ails, ok vru skattgildir undir Aalstein konung, ok fylgi at, er eir vru her me konungi, at eir ok eira li skyldi vera brjsti fylking fyrir merkjum konungs. Vru eir brr inir mestu hermenn ok eigi allungir menn.

Elfrr inn rki hafi tekit alla skattkonunga af nafni ok veldi. Htu eir jarlar, er r vru konungar ea konungasynir. Helzt at allt um hans vi ok Jtvarar, sonar hans, en Aalsteinn kom ungr til rkis, ok tti af honum minni gn standa. Gerust margir tryggvir, eir er r vru jnustufullir.

52. kafli - Af lis samandrtti.

lfr Skotakonungr dr saman her mikinn ok fr san sur England, en er hann kom Norimbraland, fr hann allt herskildi. En er at spuru jarlarnir, er ar ru fyrir, stefna eir saman lii ok fara mti konungi. En er eir finnast, var ar orrosta mikil, ok lauk sv, at lfr konungr hafi sigr, en Gorekr jarl fell, en lfgeirr fli undan ok mestr hluti lis ess, er eim hafi fylgt ok brott komst r bardaga. Fekk lfgeirr enga vistu. Lagi lfr konungr allt Norimbraland undir sik. lfgeirr fr fund Aalsteins konungs ok sagi honum farar snar.

En egar er Aalsteinn konungr spuri, at herr sv mikill var kominn land hans, geri hann egar menn fr sr ok stefndi at sr lii, geri or jrlum snum ok rum rkismnnum. Sneri konungr egar lei me at li, er hann fekk, ok fr mt Skotum.

En er at spurist, at lfr Skotakonungr hafi fengit sigr ok hafi lagt undir sik mikinn hluta af Englandi, hafi hann her miklu meira en Aalsteinn, en stti til hans margt rkismanna. En er etta spyrja eir Hringr ok Ails, - hfu eir saman dregit li mikit, - snast eir li me lfi konungi. Hfu eir grynni lis.

En er Aalsteinn spuri etta allt, tti hann stefnu vi hfingja sna ok ramenn, leitai eftir, hvat tiltkiligast vri, sagi allri alu greiniliga at, er hann hafi frtt um athfn Skotakonungs ok fjlmenni hans. Allir mltu ar eitt um, at lfgeirr jarl hafi inn versta hlut af, ok tti at til liggja at taka af honum tignina. En s rager stafestist, at Aalsteinn konungr skyldi fara aftr ok fara sunnanvert England ok hafa fyrir sr lisafna norr eftir landi llu, v at eir s elligar myndi seint safnast fjlmennit, sv mikit sem yrfti, ef eigi drgi konungr sjlfr at liit.

En s herr, er var ar saman kominn, setti konungr ar yfir hfingja rlf ok Egil. Skyldu eir ra fyrir v lii, er vkingar hfu angat haft til konungs, en lfgeirr sjlfr hafi enn forr sns lis. fekk konungr enn sveitarhfingja , er honum sndist. En er Egill kom heim af stefnunni til flaga sinna, spuru eir, hvat hann kynni at segja eim tenda fr Skotakonungi. Hann kva:

leifr of kom jfri,
tt vas vg, bak fltta,
ingharan frk engil
ann, en felldi annan.
Glapstgu lt gnga
Gorekr m trona.
Jr spenr Engla skerir
Alfgeirs und sik halfa.

San gera eir sendimann til lfs konungs ok finna at til erenda, at Aalsteinn konungr vill hasla honum vll ok bja orrostusta Vnheii vi Vnuskga ok hann vill, at eir heri eigi, land hans, en s eira ri rki Englandi, er sigr fr orrostu, lagi til viku stef um fund eira, en s br armars viku, er fyrr kemr. En at var sir, egar konungi var vllr haslar, at hann skyldi eigi herja at skammlausu, fyrr en orrostu vri lokit. Geri lfr konungr sv, at hann stvai her sinn ok herjai ekki ok bei til stefnudags. flutti hann her sinn til Vnheiar.

Borg ein st fyrir noran heiina. Settist lfr konungr ar borgina ok hafi ar mestan hlut lis sns, v at ar var t fr heru str, ok tti honum ar betra til atflutninga um fng au, er herrinn urfti at hafa. En hann sendi menn sna upp heiina, ar sem orrostustarinn var kveinn. Skyldu eir taka ar tjaldstai ok bast ar um, r herrinn kmi. En er eir menn kmu ann sta, er vllrinn var haslar, vru ar settar upp heslistengr allt til ummerkja, ar er s star var, er orrostan skyldi vera. urfti ann sta at vanda, at hann vri slttr, er miklum her skyldi fylkja. Var ar ok sv, er orrostustarinn skyldi vera, at ar var heir sltt, en annan veg fr fell ein, en annan veg fr var skgr mikill.

En ar er skemmst var milli skgarins ok rinnar, ok var at mjk lng lei, ar hfu tjaldat menn Aalsteins konungs. Stu tjld eira allt milli skgarins ok rinnar. eir hfu sv tjaldat, at eigi vru menn inu rija hverju tjaldi ok fir einu. En er menn lfs konungs kmu til eira, hfu eir fjlmennt fyrir framan tjldin ll, ok nu eir ekki inn at ganga. Sgu menn Aalsteins, at tjld eira vri ll full af mnnum, sv at hvergi nr hefi ar rm li eira. En tjldin stu sv htt, at ekki mtti yfir upp sj, hvrt au stu mrg ea f ykkina. eir hugu, at ar myndi vera herr manns. lfs konungs menn tjlduu fyrir noran hslurnar, ok var angat allt nkkut afhallt. Aalsteins menn sgu ok annan dag fr rum, at konungr eira myndi koma ea vera kominn borg , er var sunnan undir heiinni. Li drst til eira bi dag ok ntt.

En er stefna s var liin, er kveit var, senda menn Aalsteins erendreka fund lfs konungs me eim orum, at Aalsteinn konungr er binn til orrostu ok hefir her allmikinn, en hann sendir lfi konungi au or, at hann vill eigi, at eir geri sv mikit mannspell sem horfist til, ba hann heldr fara heim Skotland, en Aalsteinn vill f honum at vingjf skilling silfrs af plgi hverjum um allt rki sitt ok vill, at eir leggi me sr vinttu.

En er sendimenn koma til lfs konungs, tk hann at ba her sinn ok tlai at at ra. En er sendimenn bru upp erendi, stvai konungr fer sna ann dag, sat rager ok hfingjar hers me honum. Lgu menn ar allmisjafnt til. Sumir fstu mjk, at enna kost skyldi taka, sgu, at at var orin in mesta fremarfer, at eir fri heim ok hefi tekit gjald sv mikit af Aalsteini. Sumir lttu ok sgu, at Aalsteinn myndi bja miklu meira annat sinn, ef etta vri eigi tekit, ok var s rager stafest.

bu sendimenn lf konung at gefa sr tm til, at eir hitti enn Aalstein konung ok freistai, ef hann vildi enn meira gjald af hendi reia, til ess at frir vri. eir beiddu gria einn dag til heimreiar, en annan til umra, en inn rija til aftrferar. Konungr jttai eim v. Fara sendimenn heim ok koma aftr inn rija dag, sem kveit var, segja lfi konungi, at Aalsteinn vill gefa allt slkt, sem hann bau fyrr, ok ar um fram til hlutskiptis lii lfs konungs skilling manni hverjum frjlsbornum, en mrk sveitarhfingja hverjum, eim er ri tlf mnnum ea fleirum, en mrk gulls hirstjra hverjum, en fimm merkr gulls jarli hverjum.

San lt konungr etta upp bera fyrir li sitt. Var enn sem fyrr, at sumir lttu, en sumir fstu, en at lykum veitti konungr rskur, segir, at enna kost vill hann taka, ef at fylgir, at Aalsteinn konungr ltr hann hafa Norimbraland allt me eim skttum ok skyldum, er ar liggja.

Sendimenn bija enn fresta um rj daga ok ess me, at lfr konungr sendi menn sna at heyra or Aalsteins konungs, hvrt hann vill ea eigi enna kost, segja, at eir hyggja, at Aalsteinn konungr myndi lta ftt vi nema, at sttin tkist. lfr konungr jttir v ok sendir menn sna til Aalsteins konungs. Ra sendimenn allir saman ok hitta Aalstein konung borg eiri, er var nst heiinni fyrir sunnan. Sendimenn lfs konungs bera upp erendi sn fyrir Aalstein konung ok sttabo. Aalsteins konungs menn sgu ok, me hverjum boum eir hfu farit til lfs konungs, ok at me, at at var rager vitra manna at dvelja sv orrostu, mean konungr kmi eigi.

En Aalsteinn konungr veitti skjtan rskur um etta ml ok sagi sendimnnum sv: "Beri au or mn lfi konungi, at ek vil gefa honum orlof til ess at fara heim til Skotlands me li sitt, ok gjaldi hann aftr f at allt, er hann tk upp at rngu hr landi. Setjum hr san fri millum landa vrra ok heri hvrigir ara. at skal ok fylgja, at lfr konungr skal gerast minn mar ok halda Skotland af mr ok vera undirkonungr minn. Fari n," segir hann, "aftr ok segi honum sv bit."

Sendimenn sneru aftr lei sna egar um kveldit ok kmu til lfs konungs nr miri ntt, vku upp konung ok sgu honum egar or Aalsteins konungs. Konungr lt egar kalla til sn jarlana ok ara hfingja, lt sendimenn koma til ok segja upp erendislok sn ok or Aalsteins konungs. En er etta var kunnigt gert fyrir lismnnum, var eitt ortak allra, at at myndi fyrir liggja at bast til orrostu. Sendimenn sgu ok at me, at Aalsteinn hafi fjla lis ok hann hafi ann dag komit til borgarinnar, sem sendimenn kmu.

mlti Ails jarl: "N mun at fram komit, konungr, sem ek saga, at yr myndi eir reynast brgttir, inir ensku. Hfum vr hr setit langa stund ok beit ess, er eir hafa dregit sr allt li sitt, en konungr eira mun verit hafa hvergi nr, er vr kmum hr. Munu eir n hafa safnat lii miklu, san vr settumst. N er at r mitt, konungr, at vit brr rim egar ntt fyrir me okkru lii. M at vera, at eir ttist n ekki at sr, er eir hafa spurt, at konungr eira er nr me her mikinn. Skulum vit veita eim hlaup, en er eir vera forfltta, munu eir lta li sitt, en djarfari san atgngu at mti oss."

Konungi tti etta r vel fundit. "Munum vr ba her vrn, egar er lsir, ok fara til mts vi yr."

Stafestu eir etta r ok luku stefnunni.

53. kafli - Um bardaga.

Hringr jarl ok Ails, brir hans, bjuggu her sinn ok fru egar um nttina sur heiina. En er ljst var, s varmenn eira rlfs, hvar herrinn fr. Var blsinn herblstr, ok herklddust menn, tku san at fylkja liinu ok hfu tvr fylkingar. R lfgeirr jarl fyrir annarri fylking, ok var merki borit fyrir honum. Var eiri fylking li at, er honum hafi fylgt, ok sv at li, er ar hafi til safnazt r heruum. Var at miklu fleira li en at, er eim rlfi fylgi.

rlfr var sv binn, at hann hafi skjld van ok ykkvan, hjlm hfi allsterkan, gyrr sveri v, er hann kallai Lang, mikit vpn ok gott. Kesju hafi hann hendi. Fjrin var tveggja lna lng ok sleginn fram broddr ferstrendr, en upp var fjrin brei, falrinn bi langr ok digr, skaftit var eigi hra en taka mtti hendi til fals ok furuliga digrt. Jrnteinn var falnum ok skaftit allt jrnvafit. au spjt vru kllu brynvarar.

Egill hafi inn sama bna sem rlfr. Hann var gyrr sveri v, er hann kallai Nar. at sver hafi hann fengit Krlandi. Var at it bezta vpn. Hvrrgi eira hafi brynju.

eir settu merki upp, ok bar at orfir strangi. Allt li eira hafi norrna skjldu ok allan norrnan herbna. eiri fylking vru allir norrnir menn, eir er ar vru. Fylku eir rlfr nr skginum, en lfgeirs fylking fr me nni.

Ails jarl ok eir brr s at, at eir myndi ekki koma eim rlfi vart. tku eir at fylkja snu lii. Geru eir ok tvr fylkingar ok hfu tvau merki. Fylki Ails mti lfgeiri jarli, en Hringr mti vkingum. San tkst ar orrosta. Gengu hvrirtveggju vel fram.

Ails jarl stti hart fram, ar til er lfgeirr lt undan sgast, en Ails menn sttu hlfu djarfligar. Var ok eigi lengi, r en lfgeirr fli, ok er at fr honum at segja, at hann rei undan sur heiina ok sveit manna me honum. Rei hann, ar til er hann kom nr borg eiri, er konungr sat.

mlti jarlinn: "Ekki tla ek oss fara til borgarinnar. Vr fengum mikit oraskak nst, er vr kmum til konungs, er vr hfum farit sigr fyrir lfi konungi, ok ekki mun honum ykkja batnat hafa vrr kostr essi fer. Mun n ekki urfa at tla til sma, ar sem hann er."

San rei hann sur landit, ok er fr hans fer at at segja, at hann rei dag ok ntt, ar til er eir kmu vestr Jarlsnes. Fekk jarl sr ar far sur um s ok kom fram Vallandi. ar tti hann kyn hlft. Kom hann aldregi san til Englands.

Ails rak fyrst flttann ok eigi langt, r hann snr aftr ok ar til, er orrostan var, ok veitti atgngu.

En er rlfr s at, sneri hann mti jarli ok ba angat bera merkit, ba menn sna fylgjast vel ok standa ykkt. "okum at skginum," sagi hann, "ok ltum hann hlfa bak oss, sv at eir megi eigi llum megum at oss ganga."

eir geru sv, fylgu fram skginum. Var hr orrosta. Stti Egill mti Asli, ok ttust eir vi hr skipti. Lismunr var allmikill, ok fell meir li eira Ails.

rlfr gerist sv r, at hann kastai skildinum bak sr, en tk spjtit tveim hndum. Hljp hann fram ok hj ea lagi til beggja handa. Stukku menn fr tveggja vegna, en hann drap marga. Ruddi hann sv stginn fram at merki jarlsins Hrings, ok helzt ekki vi honum. Hann drap ann mann, er bar merki Hrings jarls, ok hj nir merkisstngina. San lagi hann spjtinu fyrir brjst jarlinum gegnum brynjuna ok bkinn, sv at t gekk um herarnar, ok hf hann upp kesjunni yfir hfu sr ok skaut nir spjtshalanum jrina, en jarlinn sfist spjtinu, ok s at allir, bi hans menn ok sv hans vinir. San br rlfr "sverinu, ok hj hann til beggja handa. Sttu ok at hans menn. Fellu mjk Bretar ok Skotar, en sumir snerust fltta.

En er Ails jarl s fall brur sns ok mannfall mikit af lii hans, en sumir flu, en hann ttist hart nir koma, sneri hann fltta ok rann til skgarins. Hann fli skginn ok hans sveit. Tk at flja li at, er eim hafi fylgt. Gerist mannfall mikit af flttamnnum, ok dreifist flttinn va um heiina. Ails jarl hafi nir drepit merki snu, ok vissi engi, hvrt hann fr ea arir menn. Tk brtt at myrkva af ntt, en eir rlfr ok Egill sneru aftr til herba sinna, ok jafnskjtt kom ar Aalsteinn konungr me allan her sinn ok slgu landtjldum snum ok bjuggust um.

Litlu sar kom lfr konungr me sinn her. Tjlduu eir ok bjuggust um, ar sem eira menn hfu tjaldat. Var lfi konungi sagt, at fallnir vru eir bir jarlar hans, Hringr ok Ails, ok mikill fjli annarra manna hans.

54. kafli - Enn um bardaga. Fall rlfs.

Aalsteinn konungr hafi verit r ina nstu ntt borg eiri, er fyrr var fr sagt, ok ar spuri hann, at bardagi hafi verit heiinni, bjst egar ok allr herrinn ok stti norr heiina, spuri ll tendi glggliga, hvernig orrosta s hafi farit. Kmu til fundar vi konung eir brr, rlfr ok Egill. akkai hann eim vel framgngu sna ok sigr ann, er eir hfu unnit, ht eim vinttu sinni fullkominni. Dvlust eir ar allir samt um nttina.

Aalsteinn konungr vaki upp her sinn egar um morgininn rdegis. Hann tti tal vi hfingja sna ok sagi, hver skipun vera skyldi fyrir lii hans. Skipai hann fylking sna fyrst, ok setti hann brjsti eirar fylkingar sveitir r, er snarpastar vru.

mlti hann, at fyrir v lii skyldi vera Egill, - "en rlfr," sagi hann, "skal vera me lii snu ok ru v lii, er ek set ar. Skal s vera nnur fylking lii vru, er hann skal vera hfingi fyrir, v at Skotar eru jafnan lausir fylkingu, hlaupa eir til ok fr ok koma msum stum fram. Vera eir oft skeinusamir, ef menn varast eigi, en eru lausir velli, ef vi eim er horft."

Egill svarai konungi: "Ekki vil ek, at vit rlfr skilimst orrostu, en vel ykkir mr, at okkr s ar skipat, er mest ykkir urfa ok harast er fyrir."

rlfr mlti: "Ltum vit konung ra, hvar hann vill okkr skipa. Veitum honum sv, at honum lki. Mun ek vera heldr, ef vill, ar er r er skipat."

Egill segir: "r munu n ra, en essa skiptis mun ek oft irast."

Gengu menn fylkingar, sv sem konungr hafi skipat, ok vru sett upp merki. St konungs fylking vlendit til rinnar, en rlfs fylking fr it efra me skginum.

lfr konungr tk at fylkja lii snu, er hann s, at Aalsteinn hafi fylkt. Hann geri ok tvr fylkingar, ok lt hann fara sitt merki ok fylking, er hann r sjlfr fyrir, mti Aalsteini konungi ok hans fylking. Hfu hvrirtveggju her sv mikinn, at engi var munr, hvrir fjlmennari vru, en nnur fylking lfs konungs fr nr skginum mti lii v, er rlfr r fyrir. Vru ar hfingjar jarlar skozkir. Vru at Skotar flest, ok var at fjlmenni mikit.

San gangast fylkingar, ok var ar brtt orrosta mikil. rlfr stti fram hart ok lt bera merki sitt fram me skginum ok tlai ar sv fram at ganga, at hann kmi opna skjldu konungs fylkinginni. Hfu eir skjlduna fyrir sr, en skgrinn var til hgra vegs. Ltu eir hann ar hlfa. rlfr gekk sv fram, at fir vru menn hans fyrir honum, en er hann vari minnst, hlaupa ar r skginum Ails jarl ok sveit s, er honum fylgi, brugu egar mrgum kesjum senn rlf, ok fell hann ar vi skginn, en orfir, er merkit bar, hopai aftr, ar er liit st ykkra, en Ails stti at eim, ok var ar orrosta mikil. pu Skotar sigrp, er eir hfu felldan hfingjann.

En er Egill heyri p at ok s, at merki rlfs fr hl, ttist hann vita, at rlfr myndi eigi sjlfr fylgja. San hleypr hann til angat fram milli fylkinganna. Hann var skjtt varr eira tenda, er ar vru orin, egar hann fann sna menn. Hann eggjar liit mjk til framgngu. Var hann fremstr brjstinu. Hann hafi sverit Nar hendi. Hann stti fram ok hj til beggja handa ok felldi marga menn. orfir bar merkit egar eftir honum, en annat li fylgi merkinu. Var ar in snarpasta orrosta. Egill gekk fram, til ess er hann mtti Asli jarli. ttust eir f hgg vi, r Ails jarl fell ok margt manna um hann, en eftir fall hans fli li at, er honum hafi fylgt, en Egill ok hans li fylgi eim ok drpu allt at, er eir nu, v at ekki urfti gria at bija. En jarlar eir inir skozku stu ekki lengi, egar er eir s, at arir flu eira flagar, tku egar rs undan.

En eir Egill stefndu ar til, er var konungs fylkingin, ok kmu opna skjldu ok geru ar brtt mikit mannfall. Rilaist fylkingin ok losnai ll. Flu margir af lfs mnnum, en vkingar pu sigrp. En er Aalsteinn konungr ttist finna, at rofna tk fylkng lfs konungs, eggjai hann li sitt ok lt fram bera merki, geri atgngu hara, sv at hrkk fyrir li lfs ok gerist allmikit mannfall. Fell ar lfr konungr ok mestr hluti lis ess, er lfr hafi haft, v at eir, er fltta snerust, vru allir drepnir, er nt var. Fekk Aalsteinn konungr ar allmikinn sigr.

55. kafli - Egill jarai rlf.

Aalsteinn konungr sneri brott fr orrostunni, en menn hans rku flttann. Hann rei aftr til borgarinnar ok tk eigi fyrr nttsta en borginni, en Egill rak flttann ok fylgi eim lengi ok drap hvern mann, er hann ni. San sneri hann aftr me sveitunga sna ok fr ar til, er orrostan hafi verit, ok hitti ar rlf, brur sinn, ltinn. Hann tk upp lk hans ok , bj um san, sem sivenja var til. Grfu eir ar grf ok settu rlf ar me vpnum snum llum ok klum. San spennti Egill gullhring hvra hnd honum, r hann skilist vi, hlu san at grjti ok jsu at moldu. kva Egill vsu:

Gekk, ss isk ekki,
jarlmanns bani snarla,
reklundar fell, undar,
rlfr, gn strum.
Jr grr, en vr verum,
Vnu nr of mnum,
helnau es at, hylja
harm, gtum barma.

Ok enn kva hann:

Valkstum hlk vestan
vang fyr merkistangir.
tt vas l ats sttak
Agils blum Nari.
Hi ungr vi Engla
leifr rimu stla.
Helt, n hrafnar sultu,
Hringr vpna ingi.

San fr Egill me sveit sna fund Aalsteins konungs ok gekk egar fyrir konung, er hann sat vi drykkju. ar var glaumr mikill. Ok er konungr s, at Egill var inn kominn, mlti hann, at rma skyldi pallinn ann inn ra fyrir eim, ok mlti, at Egill skyldi sitja ar ndvegi gegnt konungi.

Egill settist ar nir ok skaut skildinum fyrir ftr sr. Hann hafi hjlm hfi ok lagi sverit um kn sr ok dr annat skei til hlfs, en skelldi hann aftr slrin. Hann sat upprttr ok var gneyptr mjk. Egill var mikilleitr, ennibreir, brnamikill, nefit ekki langt, en kafliga digrt, granstit vtt ok langt, hakan brei furuliga ok sv allt um kjlkana, hlsdigr ok herimikill, sv at at bar fr v, sem arir menn vru, harleitr ok grimmligr, er hann var reir. Hann var vel vexti ok hverjum manni hri, lfgrtt hrit ok ykkt ok var snemma skllttr. En er hann sat, sem fyrr var ritat, hleypi hann annarri brninni ofan kinnina, en annarri upp hrrtr. Egill var svarteygr ok skolbrnn. Ekki vildi hann drekka, at honum vri borit, en msum hleypi hann brnunum ofan ea upp.

Aalsteinn konungr sat hsti. Hann lagi ok sver um kn sr, ok er eir stu sv um hr, dr konungr sverit r slrum ok tk gullhring af hendi sr, mikinn ok gan, ok dr blrefilinn, st upp ok gekk glfit ok rtti yfir eldinn til Egils. Egill st upp ok br sverinu ok gekk glfit. Hann stakk sverinu bug hringinum ok dr at sr, gekk aftr til rms sns. Konungr settist hsti. En er Egill settist, dr hann hringinn hnd sr, ok fru brnn hans lag. Lagi hann nir sverit ok hjlminn ok tk vi drshorni, er honum var borit, ok drakk af. kva hann:

Hrammtangar ltr hanga
hrynvirgil mr brynju
Hr hauki tronum
heiis vingameii.
Rtmis knk reia,
rr gunnvala brir,
gelgju seil galga
geirvers, lofi at meira.

aan af drakk Egill at snum hlut ok mlti vi ara menn. Eftir at lt konungr bera inn kistur tvr. Bru tveir menn hvra. Vru bar fullar af silfri.

Konungr mlti: "Kistur essar, Egill, skaltu hafa, ok ef kemr til slands, skaltu fra etta f fur num. sonargjld sendi ek honum. En sumu f skaltu skipta me frndum ykkrum rlfs, eim er r ykkja gtastir. En skalt taka hr brurgjld hj mr, lnd ea lausa aura, hvrt er vill heldr, ok ef vill me mr dveljast lengar, skal ek hr f r sm ok viring, er kannt mr sjlfr til segja."

Egill tk vi fnu ok akkai konungi gjafar ok vinmli. Tk Egill aan af at glejast, ok kva hann:

Knttu hvarms af harmi
hnpgnpur mr drpa.
N fann ek anns ennis
slttur r rtti.
Gramr hefr gerihmrum
grundar upp of hrundit,
s 's til gr, af augum,
armsma, mr grmu.

San vru grddir eir menn, er srir vru ok lfs auit. Egill dvalist me Aalsteini konungi inn nsta vetr eftir fall rlfs, ok hafi hann allmiklar viringar af konungi. Var me honum li at allt, er r hafi fylgt eim bum brrum ok r orrostu hfu komizt. orti Egill drpu um Aalstein konung, ok er v kvi etta:

N hefr foldgnrr fellda,
fellr jr und ni Ellu,
hjaldrsnerrandi, harra
hfubamr, ra jfra.
Aalsteinn of vann annat,
allt's lgra kynfrgjum,
hr sverjum ess, hyrjar
hrannbrjtr, konungmanni.

En etta er stefit drpunni:

N liggr hst und hraustum
hreinbraut Aalsteini.

Aalsteinn gaf enn Agli at bragarlaunum gullhringa tv, ok st hvrr mrk, ok ar fylgi skikkja dr, er konungr sjlfr hafi r borit.

En er vrai, lsti Egill yfir v fyrir konungi, at hann tlai brott um sumarit ok til Nregs ok vita, hvat ttt er um hag sgerar, - "konu eirar, er tt hefir rlfr, brir minn. ar standa saman f mikil, en ek veit eigi, hvrt brn eira lifa nkkur. ek ar fyrir at sj, ef au lifa, en ek arf allan, ef rlfr hefir barnlauss andazt."

Konungr sagi: "at mun vera, Egill, nu forri at fara hean brott, ef ykkist eiga skyldarerendi, en hinn veg ykkir mr bezt, at takir hr stafestu me mr ok slka kosti, sem vill beiast."

Egill akkai konungi or sn. "Ek mun n fara fyrst, sv sem mr ber skylda til, en at er lkara, at ek vitjak hingat essa heita, er ek komumst vi."

Konungr ba hann sv gera. San bjst Egill brott me lii snu, en margt dvalist eftir me konungi. Egill hafi eitt langskip mikit ok ar hundra manna ea vel sv. Ok er hann var binn ferar sinnar ok byr gaf, helt hann til hafs. Skilust eir Aalsteinn konungr me mikilli vinttu. Ba hann Egil koma aftr sem skjtast. Egill kva sv vera skyldu.

San helt Egill til Nregs, ok er hann kom vi land, fr hann sem skyndiligast inn Fjru. Hann spuri au tendi, at andar var rir hersir, en Arinbjrn hafi tekit vi arfi ok gerzt lendr mar. Egill fr fund Arinbjarnar ok fekk ar gar vitkur. Bau Arinbjrn honum ar at vera. Egill ekkist at. Lt hann setja upp skipit ok vista li. En Arinbjrn tk vi Agli vi tlfta mann, ok var me honum um vetrinn.

56. kafli - Kvnfang Egils ok arfheimta.

Berg-nundr, sonr orgeirs yrniftar, hafi fengit Gunnhildar, dttur Bjarnar hls. Var hon komin til bs me honum Aski. En sgerr, er tt hafi rlfr Skalla-Grmsson, var me Arinbirni, frnda snum. au rlfr ttu dttur eina unga, er rds ht, ok var mrin ar me mur sinni. Egill sagi sgeri lt rlfs ok bau henni sna umsj. sgerr var mjk kt vi sgu, en svarai vel rum Egils ok tk ltit af llu.

Ok er lei haustit, tk Egill glei mikla, sat oft ok drap hfinu nir feld sinn.

Eitt hvert sinn gekk Arinbjrn til hans ok spuri, hvat glei hans ylli. "N at hafir fengit skaa mikinn um brur inn, er at karlmannligt at bera at vel. Skal mar eftir mann lifa, ea hvat kver n? Lttu mik n heyra."

Egill sagi, at hann hefi etta fyrir skemmstu kveit:

kynni vensk, ennis
ungr orak vel forum,
haukaklifs, at hefja,
Hln, vergnpur mnar.
Verk feld, s foldar
faldr kemr hug skaldi
berg-neris, brna
brtt mistalli hvta.

Arinbjrn spuri, hver kona s vri, er hann orti mansng um. "Hefir flgit nafn hennar vsu essi." kva Egill:

Sef-Skuldar felk sjaldan,
sorg Hls vita borgar,
nijerfi Narfa
nafn aurmils, drafnar,
vt geir-Rtu gtva
gnings bragar fingrum
rgs at rsis veigum
reifendr sumir reifa.

"Hr mun vera," segir Egill, "sem oft er mlt, at segjanda er allt snum vin. Ek mun segja r at, er spyrr, um hverja konu ek yrki. ar er sgerr, frndkona n, ok ar til vilda ek hafa fullting itt, at ek na v ri."

Arinbjrn segir, at honum ykkir at vel fundit. "Skal ek vst leggja ar or til, at au r takist."

San bar Egill at ml fyrir sgeri, en hon skaut til ra fur sns ok Arinbjarnar, frnda sns. San rir Arinbjrn vi sgeri, ok hafi hn in smu svr fyrir sr. Arinbjrn fsti essa rs. San fara eir Arinbjrn ok Egill fund Bjarnar, ok hefr Egill bnor ok ba sgerar, dttur Bjarnar. Bjrn tk v mli vel ok sagi, at Arinbjrn myndi v mjk ra. Arinbjrn fsti mjk, ok lauk v mli sv, at Egill festi sgeri, ok skyldi brullaup vera at Arinbjarnar. En er at eiri stefnu kemr, var ar veizla allveglig, er Egill kvngaist. Var hann allktr, at er eftir var vetrarins.

Egill bj um vrit kaupskip til slandsferar. R Arinbjrn honum at at stafestast ekki Nregi, mean rki Gunnhildar vri sv mikit, - "v at hon er allung til n," segir Arinbjrn, "ok hefir etta mikit um spillt, er r Eyvindr funduzt vi Jtland."

Ok er Egill var binn ok byr gaf, siglir hann haf, ok greiddist hans fer vel. Kemr hann um haustit til slands ok helt til Borgarfjarar. Hann hafi verit tan tlf vetr. Gerist Skalla-Grmr mar gamall. Var hann feginn, er Egill kom heim. Fr Egill til Borgar at vistum ok me honum orfinnr strangi ok eir mjk margir saman. Vru eir me Skalla-Grmi um vetrinn. Egill hafi ar grynni fjr, en ekki er ess getit, at Egill skipti silfri v, er Aalsteinn konungr hafi fengit honum hendr, hvrki vi Skalla-Grm n ara menn.

ann vetr fekk orfinnr Sunnar, dttur Skalla-Grms, ok eftir um vrit fekk Skalla-Grmr eim bsta at Langrforsi ok land inn fr Leirulk milli Langr ok lftr allt til fjalls. Dttir orfinns ok Sunnar var rds, er tti Arngeirr Hlmi, sonr Bersa golauss. eira sonr var Bjrn Htdlakappi.

Egill dvalist me Skalla-Grmi nkkura vetr. Tk hann til fjrforra ok bsumsslu engu mir Skalla-Grmi. Egill gerist enn snoinn.

tk herait at byggjast va. Hrmundr, brir Grms ins hleygska, byggi verrhl ok skipverjar hans. Hrmundr var fair Gunnlaugs, fur urar dyllu, mur Illuga svarta.

Egill hafi verit, sv at vetrum skipti mjk mrgum, at Borg.

var at einu sumri, er skip kmu af Nregi til slands, at au tendi spurust austan, at Bjrn hlr var andar. at fylgi eiri sgn, at f at allt, er Bjrn hafi tt, hafi upp tekit Berg-nundr, mgr hans. Hann hafi flutt heim til sn alla lausa aura, en jarir hafi hann byggt ok skilit sr allar landskyldir. Hann hafi ok sinni eigu kastat jarir r allar, er Bjrn hafi tt. Ok er Egill heyri etta, spuri hann vandliga, hvrt Berg-nundr myndi snum rum fram hafa farit um etta ea hefi hann traust til haft sr meiri manna. Honum var sagt, at nundr var kominn vinttu mikla vi Eirk konung ok vi Gunnhildi miklu krra.

Egill lt at kyrrt vera v hausti, en er vetrinn lei af ok vra tk, lt Egill setja fram skip at, er hann tti, er stait hafi hrfi vi Langrfors. Hann bj skip at til hafs ok fekk menn til. sgerr, kona hans, var rin til farar, en rds, dttir rlfs, var eftir. Egill sigldi haf, er hann var binn. Er fr hans fer ekki at segja, fyrr en hann kemr til Nregs. Helt hann egar til fundar vi Arinbjrn, sem fyrst mtti hann. Arinbjrn tk vel vi honum ok bau Agli me sr at vera, ok at ekkist hann. Fru au sgerr bi angat ok nkkurir menn me eim.

Egill kom brtt rur vi Arinbjrn um fjrheimtur r, er Egill ttist eiga ar landi.

Arinbjrn segir: "at ml ykkir mr vnligt. Berg-nundr er harr ok dll, rangltr ok fgjarn, en hann hefir n hald mikit af konungi ok drttningu. Er Gunnhildr inn mesti vinr inn, sem veizt r, ok mun hon ekki fsa nund, at hann geri greia mlinu."

Egill segir: "Konungr mun oss lta n lgum ok rttendum mli essu, en me liveizlu inni vex mr ekki augu at leita laga vi Berg-nund."

Ra eir at af, at Egill skipar sktu. Fru eir ar nr tuttugu. eir fru sur Hraland ok koma fram Aski. Ganga eir ar til hss ok hitta nund.

Berr Egill upp ml sn ok krefr nund skiptis um arf Bjarnar ok segir, at dtr Bjarnar vri jafnkomnar til arfs eftir hann at lgum, - " at mr ykki," kva Egill, "sem sgerr muni ykkja ttborin miklu betr en Gunnhildr, kona n."

nundr segir snellt mjk: " ert furuliga djarfr mar, Egill, tlagi Eirks konungs, er ferr hingat land hans ok tlar hr til gangs vi menn hans. Mttu sv tla, Egill, at ek hefi velta ltit slka sem ert ok af minnum skum en mr ykkja essar, er telr til arfs fyrir hnd konu innar, v at at er kunnigt alu, at hon er borin at merni."

nundr var mli um hr. Ok er Egill s, at nundr vildi engan hlut greia um etta ml, stefnir Egill honum ing ok sktr mlinu til Gulaingslaga.

nundr segir: "Koma mun ek til Gulaings, ok mynda ek vilja, at kmir aan eigi heill brott."

Egill segir, at hann mun til ess htta at koma til ings allt at einu. "Verr sem m, hversu mlum vrum lkr."

Fara eir Egill san brott, ok er hann kom heim, segir hann Arinbirni fr fer sinni ok fr svrum nundar. Arinbjrn var reir mjk, er ra, fursystir hans, var kllu ambtt.

Arinbjrn fr fund Eirks konungs, bar upp fyrir hann etta ml.

Konungr tk heldr ungt hans mli ok segir, at Arinbjrn hefi lengi fylgt mjk mlum Egils. "Hefir hann notit n at v, er ek hefi ltit hann vera hr landi, en n mun mr rigt ykkja, ef heldr hann til ess, at hann gangi vini mna."

Arinbjrn segir: " munt lta oss n lgum af essu mli."

Konungr var heldr styggr essu mli. Arinbjrn fann, at drttning myndi miklu verr vilju. Ferr Arinbjrn aftr ok sagi, at heldr horfir vnt.

Lr af vetrinn, ok kemr ar, er menn fara til Gulaings. Arinbjrn fjlmennti mjk til ings. Var Egill fr me honum. Eirkr konungr var ar ok hafi fjlmenni mikit. Berg-nundr var sveit konungs ok eir brr, ok hfu eir sveit mikla. En er inga skyldi um ml manna, gengu hvrirtveggju ar til, er dmrinn var settr, at flytja fram sannendi sn. Var nundr allstrorr.

En ar er dmrinn var settr, var vllr slttr ok settar nir heslistengr vllinn hring, en lg um tan snri umhverfis. Vru at kllu vbnd. En fyrir innan hringinum stu dmendr, tlf r Firafylki ok tlf r Sygnafylki, tlf r Hrafylki. r rennar tylftir manna skyldu ar dma um ml manna. Arinbjrn r v, hverir dmendr vru r Firafylki, en rr af Aurlandi, hverir r Sogni vru. Vru eir allir eins lis.

Arinbjrn hafi haft fjlmenni mikit til ingsins. Hann hafi snekkju alskipaa, en hafi margt sm-skipa, sktur ok rrarferjur, er bendr stru. Eirkr konungr hafi ar mikit li, langskip sex ea sjau. ar var ok fjlmenni mikit af bndum.

Egill hf ar ml sitt, at hann krafi dmendr at dma sr lg af mli eira nundar. Innti hann upp, hver sannendi hann hefi tilkalli til fjr ess, er tt hafi Bjrn Brynjlfsson. Sagi hann, at sgerr, dttir Bjarnar, en eiginkona Egils, var til komin til arfsins ok hon vri alborin ok lendborin allar kynkvslir, en tginborin fram ttir. Krafi hann ess dmendr at dma sgeri til handa hlfan arf Bjarnar, lnd ok lausa aura.

En er hann htti ru sinni, tk Berg-nundr til mls: "Gunnhildr, kona mn," sagi hann, "er dttir Bjarnar ok lofar, eirar konu, er Bjrn hafi lgfengit. Er Gunnhildr rttr erfingi Bjarnar. Tk ek fyrir sk upp f at allt, er Bjrn hafi tt, at ek vissa, at s ein var dttir Bjarnar nnur, er ekki tti arf at taka. Var mir hennar hernumin, en san tekin frillutaki ok ekki at frndari ok flutt land af landi. En , Egill, tlar at fara hr sem hvarvetna annars staar, ess er hefir komit, me ofkapp itt ok jafna. N mun r at hr ekki tja, v at Eirkr konungr ok Gunnhildr drttning hafa mr v heitit, at ek skal rtt hafa af hverju mli, ar er eira rki stendr yfir. Ek mun fra fram snn vitni fyrir konungi ok dmndum, at ra hlahnd, mir sgerar, var hertekin heiman fr ris, brur sns, ok annat sinni af Aurlandi fr Brynjlfs. Fr hon af landi braut me vkingum ok tlgum konungs, ok eiri tleg gtu au Bjrn dttur essa, sgeri. N er fura at um Egil, er hann tlar at gera mt ll or Eirks konungs, at fyrst, er , Egill, hefir verit hr landi, san er Eirkr konungr geri ik tlgan, ok at, tt hafir fengit ambttar, at kalla hana arfgengja. Vil ek ess krefja dmendr, at eir dmi mr allan arf Bjarnar, en dmi sgeri ambtt konungs, v at hon var sv getin, at var fair hennar ok mir tleg konungs."

hann ess dmendr at dma sgeri til handa hlfan arf Bjarnar, lnd ok lausa aura.

En er hann htti ru sinni, tk Berg-nundr til mls: "Gunnhildr, kona mn," sagi hann, "er dttir Bjarnar ok lofar, eirar konu, er Bjrn hafi lgfengit. Er Gunnhildr rttr erfingi Bjarnar. Tk ek fyrir sk upp f at allt, er Bjrn hafi tt, at ek vissa, at s ein var dttir Bjarnar nnur, er ekki tti arf at taka. Var mir hennar hernumin, en san tekin frillutaki ok ekki at frndari ok flutt land af landi. En , Egill, tlar at fara hr sem hvarvetna annars staar, ess er hefir komit, me ofkapp itt ok jafna. N mun r at hr ekki tja, v at Eirkr konungr ok Gunnhildr drttning hafa mr v heitit, at ek skal rtt hafa af hverju mli, ar er eira rki stendr yfir. Ek mun fra fram snn vitni fyrir konungi ok dmndum, at ra hlahnd, mir sgerar, var hertekin heiman fr ris, brur sns, ok annat sinni af Aurlandi fr Brynjlfs. Fr hon af landi braut me vkingum ok tlgum konungs, ok eiri tleg gtu au Bjrn dttur essa, sgeri. N er fura at um Egil, er hann tlar at gera mt ll or Eirks konungs, at fyrst, er , Egill, hefir verit hr landi, san er Eirkr konungr geri ik tlgan, ok at, tt hafir fengit ambttar, at kalla hana arfgengja. Vil ek ess krefja dmendr, at eir dmi mr allan arf Bjarnar, en dmi sgeri ambtt konungs, v at hon var sv getin, at var fair hennar ok mir tleg konungs."

tk Arinbjrn til mls: "Vitni munum vr fram bera, Eirkr konungr, til ess ok lta eia fylgja, at at var skilit stt eira ris, fur mns, ok Bjarnar hls, at sgerr, dttir eira Bjarnar ok ru, var til arfs leidd eftir Bjrn, fur sinn, ok sv at, sem yr er sjlfum kunnigt, konungr, at gerir Bjrn lendan, ok llu v mli var lukt, er r hafi milli stait sttar manna."

Konungr svarar ekki skjtt mli hans. kva Egill:

borna kver orna
orn rei ar horna,
sslir hann of sna
sngirn nundr, mna.
Naddhristir, k nesta
norn til arfs of borna.
igg, Aua konr, eia,
eisrt es at, greia.

Arinbjrn lt fram bera vitnisburinn tlf menn, ok allir vel til valir, ok hfu allir eir heyrt stt eira ris ok Bjarnar ok buu konungi ok dmndum at sverja ar eftir. Dmendr vildu taka eia eira, ef konungr bannai eigi. Konungr sagi, at hann myndi ar hvrtki at vinna, at leggja at lof ea bann.

tk til mls Gunnhildr drttning, sagi sv: "etta er undarligt, konungr, hvernig ltr Egil enna inn mikla vefja ml ll fyrir r. Ea hvrt myndir eigi mti honum mla, tt hann kallai til konungdmsins hendr r? En tt vilir enga rskuri veita, er nundi s li at, skal ek at eigi ola, at Egill troi sv undir ftum vini mna, at hann taki me rangendi sn f etta af nundi. En hvar ertu, Askmar? Far til me sveit na, ar sem dmendrnir eru, ok lt eigi dma rangendi essi."

San hljp Askmar ok eir sveitungar til dmsins, skru sundr vbndin ok brutu nir stengrnar, en hleypu braut dmndunum. gerist yss mikill inginu, en menn vru ar allir vpnlausir.

mlti Egill: "Hvrt mun Berg-nundr heyra or mn?"

"Heyri ek," sagi hann.

" vil ek bja r hlmgngu ok at, at vit berimst hr inginu. Hafi s f etta, lnd ok lausa aura, er sigr fr, en ver hvers manns ningr, ef orir eigi."

svarar Eirkr konungr: "Ef , Egill, ert allfss til at berjast, skulum vr at n veita r."

Egill svarar: "Ekki vil ek berjast vi ik ea vi ofrefli lis, en fyrir jafnmiklum mnnum mun ek eigi flja, ef mr skal ess unna. Mun ek ok at v gera engan mannamun."

mlti Arinbjrn: "Frum vr brott, ekki munum vr hr ina at sinni, at at okkr vinni."

San sneri hann braut ok allt li hans me honum.

sneri Egill aftr ok sagi: "v skrskota ek undir ik, Arinbjrn, ok ik, rr, ok alla menn, er n megu or mn heyra, lenda menn ok lgmenn ok alla alu, at ek banna jarir r allar, er Bjrn hefir tt, at byggja ok at vinna. Banna ek r, Berg-nundr, ok rum mnnum llum, innlenzkum ok tlenzkum, tgnum ok tgnum, en hverjum manni, er at gerir, legg ek vi lgbrot landsrttar ok griarof ok goagremi."

gekk Egill brott me Arinbirni. Fru eir n til skipa sinna yfir leiti nkkut, er eigi s skipin af inginu.

En er Arinbjrn kom til skips sns, mlti hann: "at er llum mnnum kunnigt, hver hr hafa orit inglok, at vr hfum eigi nt lgum, en konungr er reir sv mjk, at mr er vn, at vrir menn sti afarkostum af honum, ef hann m. Vil ek n, at hverr mar fari til skipa sinna ok fari heim."

mlti hann vi Egil: "Gakk n skip itt ok itt fruneyti ok veri brottu ok veri yr, fyrir v at konungr mun eftir leita, at fund yvarn beri saman. Leiti fund vrn, hvat sem kann at gerast me yr konungi."

Egill geri sem hann mlti. Gengu eir sktu rr tigir manna ok fru sem kafast. Skipit var einkar skjtt. reru fjli annarra skipa r hfninni, er Arinbjrn tti, sktur ok rrarferjur, en langskip, er Arinbjrn tti, fr sast, v at at var yngst undir rum. En skta Egils gekk skjtt hj fram. kva Egill vsu:

Erfingi r arfi
arfljgr fyr mr svarfa,
mtik hans ok heitum
htun, yrniftar,
nrgis simla sorgar
slk rn ek get hnum,
vr deildum fjl foldar
foldvringja, goldin.

Eirkr konungr heyri lykaror Egils, au er hann mlti sast inginu, ok var reir mjk. En allir menn hfu vpnlausir gengit inginu. Veitti konungr v eigi atgngu. Hann ba menn sna alla ganga til skipa, ok eir geru sem hann mlti.

skaut konungr hsingi ok sagi fyrirtlan sna. "Vr skulum n lta fara tjld af skipum vrum. Vil ek n fara fund Arinbjarnar ok Egils. Vil ek ok v lsa fyrir yr, at ek vil Egil af lfi taka, ef vr komumst fri, en hlfa engum eim, er mti vill standa."

Eftir at gengu eir t skip ok bjuggust sem skjtast ok lgu t skipunum ok reru angat, sem skip Arinbjarnar hfu verit. lt konungr ra eftir norr sundin. En er eir kmu Sogns, s eir li Arinbjarnar. Sneru langskipin inn til Sauungssunds, ok sneri konungr angat. Hann hitti ar skip Arinbjarnar, ok lagi konungr egar at, ok kstuust orum . Spyrr konungr, hvrt Egill vri ar skipinu.

Arinbjrn svarai: "Eigi er hann mnu skipi. Munu r ok, konungr, brtt mega at sj. Eru eir einir hr innan bors, er r munu kenna, en Egill mun ekki felast undir iljum niri, tt fund yvarn beri saman."

Konungr spyrr, hvat Arinbjrn vissi sast til hans, en hann sagi, at Egill var vi rtgunda manni sktu, - "ok fru eir lei sna t til Steinssunds."

eir konungr hfu st, at mrg skip hfu rit til Steinssunds. Mlti konungr, at eir skyldi ra in iri sundin ok stefna sv mti eim Agli.

Mar er nefndr Ketill. Hann var hirmar Eirks konungs. Hann sagi lei fyrir konungsskipinu, en hann stri sjlfr. Ketill var mikill mar vexti ok frr snum ok nfrndi konungs, ok var at ml manna, at eir konungr vri lkir yfirlits.

Egill hafi flota ltit skipi snu ok fluttan til farminn, r hann fr til ingsins, en n ferr Egill ar til, er kaupskip var, ok gengu eir skipit upp, en sktan flaut vi stristengr milli lands ok skipsins, ok lgu ar rar hmlu.

En um morguninn, er ljst var orit varla, vera eir varir vi, er vr heldu, at skip str reru at eim. En er Egill vissi at, st hann upp egar. S hann brtt, at frir var at kominn. Vru ar sex langskip ok stefndu at eim. mlti Egill, at eir skyldi hlaupa allir sktuna. Egill tk upp kistur tvr, er Aalsteinn konungr gaf honum. Hann hafi r jafnan me sr. eir hljpu sktuna. Hann vpnaist skjtt ok allir eir, ok reru fram milli landsins ok snekkju eirar, er nst fr landinu, en at var skip Eirks konungs. En v, at brum bar at, at ltt var lst, renndust skipin hj, ok er lyftingar bar saman, skaut Egill spjti, ok kom ann mann mijan, er vi strit sat, en ar var Ktill hr. kallar Eirkr konungr ok ba menn ra eftir eim Agli. En er skipin renndu hj kaupskipinu, hljpu menn konungs upp skipit, en eir menn, er eftir hfu orit af Egils mnnum ok eigi hljpu sktuna, vru allir drepnir, eir er nt var, en sumir hljpu land. ar ltust tu menn af sveitungum Egils. Sum skipin reru eftir eim Agli, en sum rntu kaupskipit. Var ar tekit f at allt, er innan bors var, en eir brenndu skipit.

En eir, er eftir eim Agli reru, sttu kaft, tku tveir eina r. Skortir ar eigi li innan bors, en eir Egill hfu unnskipat. Vru eir tjn sktunni. dr saman me eim. En fyrir innan eyna var vailsund nkkut grunnt milli ok annarrar eyjar. tfall var sjvarins. eir Egill hleypu sktunni at it grunna sundit, en snekkjurnar flutu ar eigi, ok skili ar me eim. Sneri konungr sur aftr, en Egill fr norr fund Arinbjarnar. kva Egill vsu:

N hefr rym-Rgnir egna
rttharr, en mik varak
vti, vrrar sveitar
vgelds tu fellda,
vt srlaxa Srar,
sendr r minni hendi,
digr fl beint meal bjgra
biforn Ketils rifja.

Egill kom fund Arinbjarnar ok segir honum essi tendi.

Arinbjrn segir, at honum var ekki vildara af vn um skipti eira Eirks konungs, - "en ekki mun ik f skorta, Egill. Ek skal bta r skipit ok f r annat, at er megir vel fara til slands."

sgerr, kona Egils, hafi verit me Arinbirni, san eir fru til ings.

Arinbjrn fekk Agli skip at, er vel var haffranda, ok lt ferma af vii. Br Egill skip at til hafs ok hafi enn nr remr tigum manna. Skiljast eir Arinbjrn me vinttu. kva Egill:

Sv skyldi go gjalda,
gram reki bnd af lndum,
rei s rgn ok inn,
rn mns far hnum.
Folkmgi lt flja,
Freyr ok Njrr, af jrum.
Leiisk lofa stri
landss, anns v grandar.

57. kafli - Egill vegr Berg-Onund ok reisir nstng.

Haraldr inn hrfagri setti sonu sna til rkis Nr-egi, er hann tk at eldast, geri Eirk konung yfirkonung sona sinna allra, ok er Haraldr hafi verit sjau tigu vetra konungr, seldi hann hendr Eirki, syni snum, rki. ann tma l Gunnhildr son, ok js Haraldr konungr vatni ok gaf nafn sitt ok lt at fylgja, at hann skyldi konungr vera eftir fur sinn, ef honum endist aldr til. Haraldr konungr settist kyrrsetu ok sat oftast Rogalandi ea Hralandi. En remr vetrum sar andaist Haraldr konungr Rogalandi, ok var gerr haugr eftir hann vi Haugasund.

En eftir andlt hans var deila mikil milli sona hans, v at Vkverjar tku sr til konungs lf, en rndir Sigur. Eirkr felldi ba brr sna Tnsbergi einum vetri eftir andlt Haralds konungs. Var at allt einu sumri, er Eirkr konungr fr af Hralandi me her sinn austr Vk til bardaga vi brr sna ok r hfu eir deilt Gulaingi Egill ok Bergnundr ok essi tendi, er n var sagt.

Berg-nundr var heima at bi snu, er konungr fr leiangr, v at honum tti varligt at fara fr bi snu, mean Egill var eigi r landi farinn. ar var brir hans, Haddr, me honum.

Fri ht mar, frndi Eirks konungs ok fstrsonr hans. Hann var inn frasti mar, ungr at aldri ok vaxinn mar. Eirkr konungr setti hann eftir til trausts Berg-nundi. Sat Fri lreksstum at bi konungs ok hafi ar sveit manna.

Rgnvaldr er nefndr sonr Eirks konungs ok Gunnhildar. Hann var vetra tu ea ellifu ok var it frasta mannefni. Hann var me Fra, er etta var tenda.

En r Eirkr konungr reri enna leiangr, geri hann Egil tlaga fyrir endilangan Nreg ok drpan hverjum manni. Arinbjrn var me konungi leiangri, en r hann fr heiman, lagi Egill skipi snu til hafs ok helt tver at, er Vitar heita, t fr Alda. at er komit af jlei. ar vru fiskimenn, ok var ar gott at spyrja tendi. spuri hann, at konungr hafi gert hann tlaga. kva Egill vsu:

Lgbrigir hefr laga,
landalfr, fyr mr sjlfum,
blekkir brra skkva
brfang, vega langa.
Gunnhildi k gjalda,
greypt's hennar skap, enna,
ungr gatk ok l launat,
landrekstr, bili grandat.

Ver vru vindltil, fjallvindr um ntr, en hafgola um daga. Eitt kveld sigldu eir Egill t haf, en fiskimenn reru inn til lands, eir er til njsnar hfu settir verit um farar eira Egils. Kunnu eir at at segja, at Egill hafi t ltit ok haf siglt ok hann var brottu, ltu essa njsn koma til Berg-nundar. Ok er hann vissi essi tendi, hann sendi fr sr menn alla, er hann hafi r haft ar til varar. Reri hann inn til lreksstaa ok bau Fra til sn, v at Berg-nundr tti l mikit heima at sn. Fri fr me honum ok hafi me sr nkkura menn. Tku eir ar veizlu ga ok hfu glei mikla. Var ar allt ttalaust.

Rgnvaldr konungsson tti karfa einn. Reru sex menn bor. Hann var steindr allr fyrir ofan sj. Hann hafi me sr menn tu ea tlf, er honum fylgu einart. Ok er Fri var heiman farinn, tk Rgnvaldr karfann, ok reru eir t til Herlu tlf saman. r var konungsb mikit, ok r s mar fyrir, er ht Skegg-rir. ar hafi Rgnvaldr verit fstri barnsku. Tk rir feginsamliga vi konungssyni. Skorti ar ok eigi drykk mikinn.

Egill sigldi t haf um nttina, sem fyrr var ritat, ok er morgnai, fell verit ok geri logn. Lgu eir rtt ok ltu reia fyrir nkkurar ntr. En er hafgola kom , sagi Egill skipurum snum:

"N munum vr sigla at landi, v at gerla veit, ef hafviri kemr hvasst, hvar vr nm landi, en heldr frivnt fyrir flestum stum."

Hsetar bu Egil fyrir ra eira fer. San tku eir til seglin ok sigldu inn til Herluvers. Fengu eir ar ga hfn ok tjlduu yfir skipi snu ok lgu um nttina. eir hfu skipinu ltinn bt, ok gekk Egill ar vi rija mann. Reri hann inn um nttina til Herlu, sendi ar mann eyna upp at spyrja tenda. Ok er s kom ofan til skips, sagi hann, at ar bnum var Rgnvaldr konungsson ok hans menn. "Stu eir vi drykkju. Hitta ek einn af hskrlum, ok var s lr ok sagi, at hr skyldi eigi minna drekka en at Berg-nundar, tt Fri vri ar veizlu ok eir fimm saman."

Ekki kva hann ar fleira manna en heimamenn nema Fra ok hans menn.

San reri Egill aftr til skips ok ba menn upp standa ok taka vpn sn. eir geru sv. eir lgu t skipit um akkeri. Egill lt gta tlf menn skips, en hann fr eftirbtinn ok eir tjn saman, reru san inn eftir sundum. eir stilltu sv til, at eir kmu um kveldit inn Fenhring ok lgu ar til leynivgs eins.

mlti Egill: "N vil ek ganga einn upp eyna ok njsna, hvers ek vera vss, en r skulu ba mn hr."

Egill hafi vpn sn, au er hann var vanr at hafa, hjlm ok skjld, gyrr sveri, hggspjt hendi. San gekk hann upp eyna ok fram me skgi nkkurum. Hann hafi dregit htt san yfir hjlm. Hann kom ar at, er sveinar nkkurir vru ok hj eim hjartkr strar, ok er eir tkust at orum, spuri hann, hvaan eir vri ea fyrir hv eir vri ar ok hefi hunda sv stra.

eir mltu: " munt vera allheimskr mar. Hefir eigi heyrt, at hr gengr bjrn um eyna, inn mesti spellvirki, drepr hr bi menn ok fna, ok er lagt f til hfus honum. Vokum vr hr hverja ntt Aski yfir f vru, er byrgt er grindum, ea hv feru me vpnum um ntr?"

Hann segir: "Hrumst ek bjrninn, ok fir ykkir mr sem n fari vpnlausir. Hefir bjrninn lengi elt mik ntt, ea sji hann n, ar er hann n skgarnefinu. Hvrt eru allir menn svefni bnum?"

Sveinninn sagi, at eir Berg-nundr ok Fri myndi enn drekka. "eir sitja ntr allar."

"Segi eim ," segir hann Egill, "hvar bjrninn er, en ek ver at skynda heim."

Hann gekk brott, en sveinninn hljp heim til bjarins ok til stofunnar, er eir drukku . Var sv komit, at allir menn vru sofa farnir nema eir rr, nundr ok Fri ok Haddr. Sveinninn segir, hvar bjrninn var. eir tku vpn sn, er ar hengu hj eim, ok hljpu egar t ok upp til skgar. ar gengu fram skgarnef af mrkinni ok runnar sumum stum. Sveinninn segir eim, hvar bjrninn hafi verit runninum. s eir, at limarnar hrrust, ttust skilja, at bjrninn myndi ar vera. mlti Berg-nundr, at eir Haddr ok Fri skyldi fram renna milli ok meginmerkrinnar ok gta, at bjrninn ni eigi skginum.

Berg-nundr rann fram at runninum. Hann hafi hjlm ok skjld, gyrr sveri, en kesju hendi. Egill var ar fyrir runninum, en engi bjrn, ok er hann s, hvar Berg-nundr var, br hann sverinu, en ar var hnk mealkaflanum, ok dr hann hana hnd sr ok lt ar hanga. Hann tk hnd sr kesjuna ok rann fram mt Berg-nundi, ok er Berg-nundr s at, gddi hann rsina ok skaut skildinum fyrir sik, ok r eir mttust, skaut hvrr kesju at rum. Egill laust skildinum vi kesjunni ok bar hallan, sv at reist r skildinum ok flaug vllinn, en Egils spjt kom mijan skjldinn ok gekk gegnum langt upp fjrina, ok var fast spjtit skildinum. Var nundi ungbrr skjldrinn. Egill greip skjtt mealkafla sversins. nundr tk ok at brega snu sveri, ok er eigi var brugit til hlfs, lagi Egill gegnum hann me snu sveri. nundr ratai vi lagit, en Egill kippi at sr sverinu hart ok hj til nundar ok af nr hfuit. San tk Egill kesjuna r skildinum.

eir Haddr ok Fri s fall Berg-nundar ok runnu angat til. Egill snerist mti eim. Hann skaut kesjunni at Fra ok gegnum skjld hans ok brjstit, sv at yddi um bakit. Fell hann egar bak aftr daur. Egill tk sverit ok snerist mt Haddi, ok skiptust eir fm hggum vi, r Haddr fell.

kmu sveinarnir at, ok mlti Egill vi : "Gti hr til nundar, hsbnda yvars, ok eira flaga, at eigi slti dr ea fuglar hr eira."

Egill gekk lei sna ok eigi langt, r flagar hans kmu mt honum ellifu, en sex gttu skips. eir spuru, hvat hann hefi sslat. Hann kva :

Stum lyngs til lengi
ljsheims brvi eima,
meir varak f forum,
fjarlna hlut skaran,
r Berg-nund benjum
bensfan ltk venjask,
Bors nijar feltk beju
bli, Hadd ok Fra.

mlti Egill: "Vr skulum n sna aftr til bjarins ok fara hermannliga, drepa menn alla, er vr nm, en taka f allt, at er vr megum me komast."

eir fara til bjarins ok hlaupa ar inn hs ok drepa menn fimmtn ea sextn. Sumir kmust undan af hlaupi. eir rntu ar llu f, en spilltu v, er eir mttu eigi me fara. eir rku bft til strandar ok hjuggu, bru btinn, sem hann tk vi, fru san lei sna ok reru t um eyjasund.

Egill var n allreir, sv at mtti ekki vi hann mla. Sat hann vi stri btinum.

Ok er eir sttu t fjrinn til Herlu, reru tan mti eim Rgnvaldr konungsson ok eir rettn saman karfanum eim inum steinda. eir hfu spurt, at skip Egils l Herluveri. tluu eir at gera nundi njsn um ferir Egils. Ok er Egill s skipit, kenndi hann egar. Hann stri sem beinst , ok er skipin renndust at, kom bar sktunnar kinnung karfans. Hallai honum sv, at sjr fell inn annat bor ok fylldi skipit. Egill hljp upp ok greip kesjuna, ht menn sna, at eir skyldi engan lta me lfi brott komast, ann er karfanum var. at var hgt, v at ar var engi vrn. Vru allir eir kafi drepnir, en engi komst undan. Ltust eir ar rettn, Rgnvaldr ok frunautar hans. eir Egill reru inn til eyjarinnar Herlu. kva Egill:

Brumk vr, n virak,
vgleiftr sonar, heiftir,
Blxar rauk bli
bmilds ok Gunnhildar.
ar fellu n ollar
rettn lagar mna,
stendr af styrjar skyndi
starf, einum karfa.

Ok er eir Egill kmu til Herlu, runnu eir egar upp til bjar me alvpni. En er at s rir ok hans heimamenn, runnu eir egar af bnum ok foruu sr allir, eir er ganga mttu, karlar ok konur. eir Egill rntu ar llu f, v er eir mttu hndum koma, fru san t til skips. Var ok eigi langt at ba, at byrr rann af landi. Bast eir til at sigla, ok er eir vru seglbnir, gekk Egill upp eyna. Hann tk hnd sr heslistng ok gekk bergsns nkkura, er vissi til lands inn. tk hann hrosshfu ok setti upp stngina.

San veitti hann formla ok mlti sv: "Hr set ek upp nstng, ok sn ek essu ni hnd Eirki konungi ok Gunnhildi drttningu," - hann sneri hrosshfinu inn land, - "sn ek essu ni landvttir r, er land etta byggva, sv at allar fari r villar vega, engi hendi n hitti sitt inni, fyrr en r reka Eirk konung ok Gunnhildi r landi."

San sktr hann stnginni nir bjargrifu ok lt ar standa. Hann sneri ok hfinu inn land, en hann reist rnar stngina, ok segja r formla enna allan.

Eftir at gekk Egill skip. Tku eir til segls ok sigldu haf t. Tk byrrinn at vaxa, ok geri ver hvasst ok hagsttt. Gekk skipit mikit. kva Egill:

l hggr strt fyr stli
stafnkvgs veg jafnan
t me la meitli
andrr jtunn vandar,
en svalbinn selju
sverfr eirar vanr eiri
Gestils lft me gustum
gandr of stl fyr brandi.

San sigldu eir haf, ok greiddist vel fer eira, ok kmu af hafi Borgarfjr. Helt hann skipi snu ar til hafnar, ok bru ft sn land. Fr Egill heim til Borgar, en skiparar hans vistuust. Skalla-Grmr gerist gamall ok hrumr af elli. Tk Egill til fjrforra ok bsvarveizlu.

58. kafli - Andlt Skalla-Grms.

orgeirr ht mar. Hann tti rdsi Yngvarsdttur, systur Beru, mur Egils. orgeirr bj inn fr lftanesi Lambastum. Hann hafi komit t me Yngvari. Hann var auigr ok virr vel af mnnum. Sonr eira orgeirs var rr, er bj Lambastum eftir fur sinn enna tma, er Egill kom til slands.

at var um haustit nkkuru fyrir vetr, at rr rei inn til Borgar at hitta Egil, frnda sinn, ok bau honum heim til veizlu. Hafi hann ltit heita mungt t ar. Egill ht ferinni, ok var kveit vikustef nkkut. Ok er sv var liit, bjst Egill til ferar ok me honum sgerr, kona hans. Vru au saman tu ea tlf.

Ok er Egill var binn, gekk Skalla-Grmr t me honum ok hvarf til hans, r Egill steig bak, ok mlti: "Seint ykkir mr , Egill, hafa greitt f at, er Aalsteinn konungr sendi mr, ea hvernig tlar , at fara skyli f at?"

Egill segir: "Er r n fftt mjk, fair? Ek vissa at eigi. egar skal ek lta ik hafa silfr, er ek veit, er arft, en ek veit, at munt enn hafa at varveita eina kistu ea tvr, fullar af silfri."

"Sv ykkir mr," segir Skalla-Grmr, "sem munir ykkjast skipt hafa lausaf me okkr. Muntu lta r vel hugna, at ek gera slkt, er mr lkar, af v, er ek varveiti."

Egill segir: " munt engis lofs ykkjast urfa at bija mik um etta, v at munt ra vilja, hvat sem ek mli."

San rei Egill brott, ar til er hann kom Lambastai. Var ar tekit vi honum vel ok feginsamliga. Skyldi hann ar sitja rjr ntr.

at sama kveld, er Egill hafi heiman farit, lt Skalla-Grmr sla sr hest. Rei hann heiman, er arir menn fru at sofa. Hann reiddi knjm sr kistu vel mikla, en hann hafi handarkrika sr eirketil, er hann fr brott. Hafa menn at san fyrir satt, at hann hafi ltit fara annat hvrt ea bi Krumskeldu ok ltit ar fara ofan hellustein mikinn.

Skalla-Grmr kom heim um minttisskei ok gekk til rms sns ok lagist nir klum snum. En um morgininn, er lsti ok menn klddust, sat Skalla-Grmr fram stokk ok var andar ok sv stirr, at menn fengu hvergi rtt hann n hafit, ok var alls vi leitat.

var hesti skotit undir einn mann. Hleypi s sem kafligast, til ess er hann kom Lambastai. Gekk hann egar fund Egils ok segir honum essi tendi. tk Egill vpn sn ok kli ok rei heim til Borgar um kveldit, ok egar hann hafi af baki stigit, gekk hann inn ok skot, er var um eldahsit, en dyrr vru fram r skotinu at setum innanverum. Gekk Egill fram setit ok tk herar Skalla-Grmi ok kneiki hann aftr bak, lagi hann nir setit ok veitti honum nbjargir. ba Egill taka graftl ok brjta vegginn fyrir sunnan. Ok er at var gert, tk Egill undir hfahlut Skalla-Grmi, en arir tku ftahlutinn. Bru eir hann um vert hsit ok sv t gegnum vegginn, ar er r var brotinn. Bru eir hann hrinni ofan Naustanes. Var ar tjaldat yfir um nttina. En um morgininn at fli var lagr Skalla-Grmr skip ok rit me hann t til Digraness. Lt Egill ar gera haug framanveru nesinu. Var ar lagr Skalla-Grmr ok hestr hans ok vpn hans ok smartl. Ekki er ess getit, at lausaf vri lagt haug hj honum.

Egill tk ar vi arfi, lndum ok lausum aurum. R hann fyrir bi. ar var me Agli rds, dttir rlfs ok sgerar.

59. kafli - Englandsfer Egils.

Eirkr konungr r einn vetr fyrir Nregi eftir andlt fur sns, Haralds konungs, r Hkon Aalsteinsfstri, annarr sonr Haralds konungs, kom til Nregs vestan af Englandi, ok at sama sumar fr Egill Skalla-Grmsson til slands. Hkon fr norr til rndheims. Var hann ar til konungs tekinn. Vru eir Eirkr um vetrinn bir konungar Nregi. En eftir um vrit dr hvrrtveggi her saman. Var Hkon miklu fjlmennri. S Eirkr engan sinn kost annan en flja land. Fr hann brott me Gunnhildi, konu sna, ok brn eira.

Arinbjrn hersir var fstbrir Eirks konungs ok barnfstri hans. Hann var krstr konungi af llum lendum mnnum. Hafi konungr sett hann hfingja yfir allt Firafylki. Arinbjrn fr r landi me konungi, fru fyrst vestr um haf til Orkneyja. gifti hann Ragnhildi, dttur sna, Arnfinni jarli. San fr hann me lii snu sur fyrir Skotland ok herjai ar. aan fr hann sur til Englands ok herjai ar. Ok er Aalsteinn konungr spuri at, safnai hann lii ok fr mt Eirki. Ok er eir hittust, vru borin sttml milli eira, ok var at at sttum, at Aalsteinn konungr fekk Eirki til forra Norimbraland, en hann skyldi vera landvarnarmar Aalsteins konungs fyrir Skotum ok rum. Aalsteinn konungr hafi skattgilt undir sik Skotland eftir fall lfs konungs, en var at flk jafnan trtt honum. Eirkr konungr hafi jafnan atsetu Jrvk.

Sv er sagt, at Gunnhildr lt sei efla ok lt at seia, at Egill Skalla-Grmsson skyldi aldri r ba slandi, fyrr en hon si hann. En at sumar, er eir Hkon ok Eirkr hfu hitzt ok deilt um Nreg, var farbann til allra landa r Nregi, ok kmu at sumar engi skip til slands ok engi tendi r Nregi.

Egill Skalla-Grmsson sat at bi snu. En ann vetr annan, er hann bj at Borg eftir andlt Skalla-Grms, gerist Egill ktr, ok var v meiri glei hans, er meir lei vetrinn. Ok er sumar kom, lsti Egill yfir v, at hann tlar at ba skip sitt til brottfarar um sumarit. Tk hann hseta. Hann tlar at sigla til Englands. eir vru skipi rr tigir manna. sgerr var eftir ok gtti bs eira, en Egill tlai at fara fund Aalsteins konungs ok vitja heita eira, er hann hafi heitit Agli at skilnai eira.

Egill var ekki snemmbinn, ok er hann lt haf, byrjai heldr seint, tk at hausta ok stri verin. Sigldu eir fyrir noran Orkneyjar. Vildi Egill ar ekki vi koma, v at hann hugi, at rki Eirks konungs myndi allt yfir standa eyjunum. Sigldu eir sur fyrir Skotland ok hfu storm mikinn ok ver vert. Fengu eir beitt fyrir Skotland ok sv noran fyrir England. En aftan dags, er myrkva tk, var ver hvasst. Finna eir eigi fyrr en grunnfll vru tbora ok sv fram fyrir. Var engi annarr til en stefna land upp, ok sv geru eir, sigldu til brots ok kmu at landi vi Humrumynni. ar heldust menn allir ok mestr hluti fjr annat en skip, at brotnai spn.

Ok er eir hittu menn at mli, spuru eir au tendi, er Agli ttu hskasamlig, at Eirkr konungr blx var ar fyrir ok Gunnhildr ok au hfu ar rki til forra ok hann var skammt aan upp borginni Jrvk. at spuri hann ok, at Arinbjrn hersir var ar me konungi ok miklum krleik vi konunginn.

Ok er Egill var vss orinn essa tenda, geri hann r sitt. tti honum sr vnt til undankvmu, tt hann freistai ess at leynast ok fara hulu hfi lei sv langa sem vera myndi, r hann kmi r rki Eirks konungs. Var hann aukenndr eim, er hann si. tti honum at ltilmannligt at vera tekinn fltta eim. Heri hann huginn ok r at af, at egar um nttina, er eir hfu ar komit, fr hann sr hest ok rr egar til borgarinnar. Kom hann ar at kveldi dags, ok rei hann egar borgina. Hann hafi san hatt yfir hjlmi, ok alvpni hafi hann.

Egill spuri, hvar garr s vri borginni, er Arinbjrn tti. Honum var at sagt. Hann rei angat garinn. En er hann kom at stofunni, steig hann af hesti snum ok hitti mann at mli. Var honum sagt, at Arinbjrn sat yfir matbori.

Egill mlti: "Ek vilda, gr drengr, at gengir inn stofuna, ok spyr Arinbjrn, hvrt hann vill heldr ti ea inni tala vi Egil Skalla-Grmsson."

S mar segir: "at er mr ltit starf at reka etta erendi."

Hann gekk inn stofuna ok mlti stundar htt: "Mar er hr kominn ti fyrir durum," segir hann, "mikill sem trll. En s ba mik ganga inn ok spyrja, hvrt vildir ti ea inni tala vi Egil Skalla-Grmsson."

Arinbjrn segir: "Gakk ok bi hann ba ti, ok mun hann eigi lengi urfa."

Hann geri sem Arinbjrn mlti, gekk t ok sagi sem mlt var vi hann.

Arinbjrn ba taka upp borin. San gekk hann t ok allir hskarlar hans me honum. Ok er Arinbjrn hitti Egil, heilsai hann honum ok spuri, hv hann var ar kominn.

Egill segir fm orum it ljsasta af um fer sna. "En n skaltu fyrir sj, hvert r ek skal taka, ef vill nkkurt li veita mr."

"Hefir nkkura menn hitt borginni," segir Arinbjrn, " er ik muni kennt hafa, r komt hr garinn?"

"Engi," segir Egill.

"Taki menn vpn sn," segir Arinbjrn.

eir geru sv, ok er eir vru vpnair ok allir hskarlar Arinbjarnar, gekk hann konungsgar. En er eir kmu til hallar, klappai Arinbjrn durum ok ba upp lta ok segir, hverr ar var. Dyrverir ltu egar upp hurina. Konungr sat yfir borum.

Arinbjrn ba ganga inn tlf menn, nefndi til ess Egil ok tu menn ara. "N skaltu, Egill, fra Eirki konungi hfu itt ok taka um ft honum, en ek mun tlka ml itt."

San ganga eir inn. Gekk Arinbjrn fyrir konung ok kvaddi hann. Konungr fagnai honum ok spuri, hvat er hann vildi.

Arinbjrn mlti: "Ek fylgi hingat eim manni, er kominn er um langan veg at skja yr heim ok sttast vi yr. Er yr at vegr mikill, herra, er vinir yrir fara sjlfviljandi af rum lndum ok ykkjast eigi mega bera reii yra, at r s hvergi nr. Lttu r n vera hfingliga vi enna mann. Lt hann f af r stt ga fyrir at, er hann hefir gert veg inn sv mikinn sem n m sj, farit yfir mrg hf ok torleii heiman fr bum snum. Bar honum enga nausyn til essar farar nema gvili vi yr."

litaist konungr um, ok s hann fyrir ofan hfu mnnum, hvar Egill st, ok hvessti augun hann ok mlti: "Hv vartu sv djarfr, Egill, at orir at fara fund minn? Leystist sv hean nstum, at r var engi vn lfs af mr."

gekk Egill at borinu ok tk um ft konungi. Hann kva :

Kominn emk j va
angrbeittan veg langan
ldu enskrar foldar
atsitjanda at vitja.
N hefr sskelfir sjlfan
snartt Haralds ttar
vir ofrhuga yfrinn
undar bliks of fundinn.

Eirkr konungr sagi: "Ekki arf ek at telja upp sakar hendr r, en eru r sv margar ok strar, at ein hver m vel endast til, at komir aldri hean lfs. ttu engis annars af vn en munt hr deyja skulu. Mttir at vita r, at myndir enga stt af mr f."

Gunnhildr mlti: "Hv skal eigi egar drepa Egil, ea mantu eigi n, konungr, hvat Egill hefir gert, drepit vini na ok frndr ok ar ofan son inn, en ntt sjlfan ik, ea hvar viti menn slku bellt vi konungmann?"

Arinbjrn segir: "Ef Egill hefir mlt illa til konungs, m hann at bta lofsorum eim, er allan aldr megi uppi vera."

Gunnhildr mlti: "Vr viljum ekki lof hans heyra. Lttu, konungr, leia Egil t ok hggva hann. Vil ek eigi heyra or hans ok eigi sj hann."

mlti Arinbjrn: "Eigi mun konungr lta at eggjast um ll ningsverk n. Eigi mun hann lta Egil drepa ntt, v at nttvg eru morvg."

Konungr segir: "Sv skal vera, Arinbjrn, sem bir, at Egill skal lifa ntt. Hafu hann heim me r ok fr mr hann morgin."

Arinbjrn akkai konungi or sn. "Vntum vr, herra, at hean af muni skipast ml Egils betri lei. En at Egill hafi strt til saka gert vi yr, lti r at, at hann hefir mikils misst fyrir yrum frndum. Haraldr konungr, fair inn, tk af lfi gtan mann, rlf, furbrur hans, af rgi vndra manna, en af engum skum. En r, konungr, brutu lg Agli fyrir sakar Berg-nundar. En ar ofan vildu r hafa Egil at dauamanni ok drpu menn af honum, en rntu hann f llu, ok ar ofan geru r hann tlaga ok rku hann af landi, en Egill er engi ertingamar. En hvert ml, er mar skal dma, verr at lta tilgerir. Ek mun n," segir Arinbjrn, "hafa Egil me mr ntt heim gar minn."

Var n sv. Ok er eir kmu garinn, ganga eir tveir loft nkkurt ltit ok ra um etta ml. Segir Arinbjrn sv: "Allreir var konungr n, en heldr tti mr mkjast skaplyndi hans nkkut, r ltti, ok mun n hamingja skipta, hvat upp kemr. Veit ek, at Gunnhildr mun allan hug leggja at spilla nu mli. N vil ek at r gefa, at vakir ntt ok yrkir lofkvi um Eirk konung. tti mr vel, ef at yri drpa tvtug ok mttir kvea morgin, er vit komum fyrir konung. Sv geri Bragi, frndi minn, er hann var fyrir reii Bjarnar Svakonungs, at hann orti drpu tvtuga um hann eina ntt ok ar fyrir hfu sitt. N mtti vera, at vr brim gfu til vi konung, sv at r kmi at fri vi konung."

Egill segir: "Freista skal ek essa rs, er vill, en ekki hefi ek vi v bizt at yrkja lof um Eirk konung."

Arinbjrn ba hann freista. San gekk hann brott til manna sinna. Stu eir at drykkju til mirar ntr. gekk Arinbjrn til svefnhss ok sveit hans, ok r hann afklddist, gekk hann upp loftit til Egils ok spuri, hvat lii um kvit.

Egill segir, at ekki var ort. "Hefir hr setit svala ein vi glugginn ok klakat alla ntt, sv at ek hefi aldregi beit r fyrir."

San gekk Arinbjrn brott ok t um dyrr r, er ganga mtti upp hsit, ok settist vi glugg ann loftinu, er fuglinn hafi r verit. Hann s, hvar hamhleypa nkkur fr annan veg af hsinu. Arinbjrn sat ar vi glugginn alla nttina, til ess er lsti. En san er Arinbjrn hafi ar komit, orti Egill alla drpuna ok hafi fest sv, at hann mtti kvea um morgininn, er hann hitti Arinbjrn. eir heldu vr , nr tmi myndi vera at hitta konung.

60. kafli - Egill flutti Hfulausn.

Eirkr konungr gekk til bora at vana snum, ok var fjlmenni mikit me honum. Ok er Arinbjm var ess varr, gekk hann me alla sveit sna alvpnaa konungsgar, er konungr sat yfir borum. Arinbjrn krafi sr inngngu hllina. Honum var at ok heimult gert. Ganga eir Egill inn me helming sveitarinnar. Annarr helmingr st ti fyrir durum.

Arinbjrn kvaddi konung, en konungr fagnai honum vel. Arinbjrn mlti: "N er hr kominn Egill. Hefir hann ekki leitat til brotthlaups ntt. N viljum vr vita, herra, hverr hans hluti skal vera. Vnti ek gs af yr. Hefi ek at gert, sem vert var, at ek hefi engan hlut til ess sparat at gera ok mla sv, at yvarr vegr vri meiri en r. Hefi ek ok ltit allar mnar eigur ok frndr ok vini, er ek tta Nregi, ok fylgt yr, en allir lendir menn yrir skilust vi yr, ok er at makligt, v at hefir marga hluti til mn strvel gert."

mlti Gunnhildr: "Httu, Arinbjrn, ok tala ekki sv langt um etta. Margt hefir vel gert vi Eirk konung, ok hefir hann at fullu launat. Er r miklu meiri vandi vi Eirk konung en Egil. Er r ess ekki bijanda, at Egill fari refsingalaust hean af fundi Eirks konungs, slkt sem hann hefir til saka gert."

segir Arinbjrn: "Ef , konungr, ok it Gunnhildr hafi at einrit, at Egill skal hr enga stt f, er at drengskapr at gefa honum frest ok fararleyfi um viku sakar, at hann fori sr, hefir hann at sjlfvilja snum farit hingat fund yvarn ok vnti sr af v friar. Fara enn skipti yur sem vera m aan fr."

Gunnhildr mlti: "Sj kann ek essu, Arinbjrn, at ert hollari Agli en Eirki konungi. Ef Egill skal ra hean viku brott frii, mun hann kominn til Aalsteins konungs essi stundu. En Eirkr konungr arf n ekki at dyljast v, at honum vera n allir konungar ofreflismenn, en fyrir skmmu myndi at ykkja ekki lkligt, at Eirkr konungr myndi eigi hafa til ess vilja ok afer at hefna harma sinna hverjum manni slkum sem Egill er."

Arinbjrn segir: "Engi mar mun Eirk kalla at meira mann, at hann drepi einn bndason tlendan, ann er gengit hefir vald hans. En ef hann vill miklast af essu, skal ek at veita honum, at essi tendi skulu heldr ykkja frsagnarver, v at vit Egill munum n veitast at, sv at jafnsnemma skal okkr mta bum. Muntu, konungr, drt kaupa lf Egils, um at er vr erum allir at velli lagir, ek ok sveitungar mnir. Myndi mik annars vara af yr en myndir mik vilja leggja heldr at jru en lta mik iggja lf eins manns, er ek bi."

segir konungr: "Allmikit kapp leggr etta Arinbjrn, at veita Agli li. Traur mun ek til vera at gera r skaa, ef v er at skipta, ef vill heldr leggja fram lf itt en hann s drepinn. En rnar eru sakar til vi Egil, hvat sem ek lt gera vi hann."

Ok er konungr hafi etta mlt, gekk Egill fyrir hann ok hf upp kvit ok kva htt ok fekk egar hlj:

Vestr frk of ver,
en ek Viris ber
munstrandar mar.
Sv's mitt of far.
Drk eik flot
vi sa brot.
Hlk mrar hlut
mns knarrar skut.

Buumk hilmir l.
ar k hrrar kv.
Berk ins mj
Engla bj.
Lofat vsa vann.
Vst mrik ann.
Hljs bijum hann,
v at hrr of fann.

Hygg, vsi, at,
vel smir at,
hv ek ylja fet,
ef ek gn of get.
Flestr mar of fr,
hvat fylkir v,
en Virir s,
hvar valr of l.

x hjrva glm
vi hlfar rm.
Gur x of gram.
Gramr stti fram.
ar heyrisk ,
aut mkis ,
malmhrar sp.
S vas mest of l.

Vasat villr staar
vefr darraar
of grams glaar
geirvangs raar.
ars bli
enn briml-mi
vllr of rumi,
und vum glumi.

Hn folk fit
vi fleina hnit.
Orstr of gat
Eirkr at at.

Fremr munk segja,
ef firar egja.
Frgum fleira
til frama eira.
xu undir
vi jfurs fundi.
Brustu brandar
vi blar randar.

Hlam heinsul
vi hjaldrrul.
Beit bengrefill,
at vas blrefill.
Frk, at felli
fyr fetilsvelli
ins eiki
arnleiki.

ar vas eggja at
ok odda gnat.
Orstr of gat
Eirkr at at.

Rau hilmir hjr.
ar vas hrafna gjr.
Fleinn hitti fjr.
Flugu dreyrug spjr.
l flags gota
frbjr Skota.
Tra nift Nara
nttver ara.

Flugu hjaldrs tranar
hrs lanar.
rut bls vanar
benms granar.
Sleit und freki,
en oddbreki
gni hrafni
hfustafni.

Kom grar l
at Gjalpar sk.
Bau ulfum hr
Eirkr of s.

Ltr snt saka
sver-Frey vaka,
en skers Haka
skgar braka.
Brustu broddar,
en bitu oddar.
Bru hrvar
af bogum rvar.

Beit fleinn floginn.
vas frir loginn.
Vas almr dreginn.
Var ulfr feginn.
Stzk folkhagi
vi fjrlagi.
Gall bogi
at eggtogi.

Jfurr sveigi ,
flugu unda b.
Bau ulfum hr
Eirkr of s.

Enn munk vilja
fyr verum skilja
skapleik skata.
Skal mr hvata.
Verpr brndum,
en jfurr lndum
heldr hornklofi.
Hann's nstr lofi.

Brtr bgvita
bjr hrammvita.
Muna hodd-dofa
hringbrjtr lofa.
Mjk's hnum fl
haukstrandar ml.
Glaar flotna fjl
vi Fra mjl.

Verpr broddfleti
af baugseti
hjrleiks hvati.
Hann es baugskati.
rask hr sem hvar,
hugat mlik ar,
frtt's austr of mar,
Eirks of far.

Jfurr hyggi at,
hv ek yrkja fat.
Gtt ykkjumk at,
es ek gn of gat.
Hrrak munni
af munar grunni
ins gi
of jru fgi.

Bark engils lof
agnar rof.
Kannk mla mjt
of manna sjt.
r hltra ham
hrr bark fyr gram.
Sv fr at fram,
at flestr of nam.

61. kafli - Lfgjf Egils.

Eirkr konungr sat upprttr, mean Egill kva kvit, ok hvessti augun hann. Ok er lokit var drpunni, mlti konungr:

"Bezta er kvit fram flutt, en n hefi ek hugsat, Arinbjrn, um ml vrt Egils, hvar koma skal. hefir flutt ml Egils me kafa miklum, er br at etja vandrum vi mik. N skal at gera fyrir nar sakar, sem hefir beit, at Egill skal fara fr mnum fundi heill ok sakar. En , Egill, htta sv ferum num, at san, er kemr fr mnum fundi af essi stofu, kom aldregi augsn mr ok sonum mnum ok ver aldri fyrir mr n mnu lii. En ek gef r n hfu itt at sinni. Fyrir sk, er gekkt mitt vald, vil ek eigi gera ningsverk r, en vita skaltu at til sanns, at etta er engi stt vi mik n sonu mna ok enga frndr vra, sem rttar vilja reka."

kva Egill:

Erumka leitt,
tt ljtr si,
hjalma klett
af hilmi iggja.
Hvars ss gat
af gfuglyndum
ri gjf
allvalds syni?

Arinbjrn akkai konungi me fgrum orum sm ok vinttu, er konungr hefir veitt honum. ganga eir Arinbjrn ok Egill heim gar Arinbjarnar. San lt Arinbjrn ba reiskjta lii snu. Rei hann brott me Agli ok hundra manna alvpnara me honum. Arinbjrn rei me li at, til ess er eir kmu til Aalsteins konungs, ok fengu ar gar vitkur. Bau konungr Agli me sr at vera ok spuri, hvernig farit hafi me eim Eirki konungi.

kva Egill:

Svartbrnum lt sjnum
sannsparr Hugins varra,
hugr tjum mjk mga,
mgnur Egil fagna.
Arfstli knk la
ttgfguum hattar
fyr regnaar regni
ra n sem an.

En at skilnai eira Arinbjarnar ok Egils gaf Egill Arinbirni gullhringa tv, er Aalsteinn konungr gaf honum, ok st mrk hvrr, en Arinbjrn gaf Agli sver at, er Dragvandill ht. at hafi gefit Arinbirni rlfr Skalla-Grmsson, en r hafi Skalla-Grmr egit af rlfi, brur snum, en rlfi gaf sverit Grmr loinkinni, sonr Ketils hngs. at sver hafi tt Ketill hngr ok haft hlmgngum, ok var at allra svera bitrast. Skilust eir me krleik inum mesta. Fr Arinbjrn heim Jrvk til Eirks konungs, en frunautar Egils ok skipverjar hans hfu ar fri gan ok vru varningi snum trausti Arinbjarnar. En er lei vetrinn, fluttust eir sur til Englands ok fru fund Egils.

62. kafli - Egill ferr til Nregs.

Eirkr alspakr ht lendr mar Nregi. Hann tti ru, dttur ris hersis, systur Arinbjarnar. Hann tti eignir Vk austr. Hann var mar strauigr ok inn mesti viringamar, spakr at viti. orsteinn ht sonr eira. Hann fddist upp me Arinbirni ok var vaxinn mjk ok ungum aldri. Hann hafi farit vestr til Englands me Arinbirni.

En at sama haust, sem Egill hafi komit til Englands, spurust af Nregi au tendi, at Eirkr alspakr var andar, en arf hans hfu tekit rmenn konungs ok kastat konungs eign. Ok er Arinbjrn ok orsteinn spuru essi tendi, geru eir at r, at orseinn skyldi fara austr ok vitja arfsins.

Ok er vrit lei fram ok menn bjuggu skip sn, eir er fara tluu landa millum, fr orsteinn sur til Lundna ok hitti ar Aalstein konung. Bar hann fram jartegnir ok orsending Arinbjarnar til konungs ok sv til Egils, at hann vri flutningsmar vi konung, at Aalsteinn konungr geri orsending sna til Hkonar konungs, fstra sns, at orsteinn ni arfi ok eignum Nregi. Aalsteinn konungr var ess aubeinn, v at Arinbjrn var honum kunnigr at gu.

kom ok Egill at mli vi Aalstein konung ok sagi honum fyrirtlan sna: "Vil ek sumar," segir hann, "fara austr til Nregs at vitja fjr ess, er Eirkr konungr rnti mik ok eir Berg-nundr. Sitr n yfir v f Atli inn skammi, brir Berg-nundar. Veit ek, ef orsendingar yar koma til, at ek mun n lgum af v mli."

Konungr segir, at Egill skal ra ferum snum, - "en bezt tti mr, at vrir me mr ok gerist landvarnarmar minn ok rir fyrir herlii mnu. Mun ek f r veizlur strar."

Egill segir: "essi kostr ykkir mr allfsiligr at taka. Vil ek v jta, en eigi nta. En ver ek fyrst at fara til slands ok vitja konu minnar ok fjr ess, er ek ar."

Aalsteinn konungr gaf Agli kaupskip gott ok ar me farminn. Var ar til unga hveiti ok hunang ok enn mikit f annat rum varningi. Ok er Egill bj skip sitt til hafs, rst til farar me honum orsteinn Eirksson, er fyrr var getit, er san var kallar ruson, ok er eir vru bnir, sigldu eir. Skilust eir Aalsteinn konungr ok Egill me inni mestu vinttu.

eim Agli greiddist vel ferin, kmu at Nregi Vk austr ok heldu skipinu inn allt slarfjr. ar tti orsteinn b land upp ok sv inn allt Raumarki. Ok er orsteinn kom ar til lands, veitti hann tilkall um furarf sinn vi rmennina, er setzt hfu b hans. Veittu orsteini margir li at essu. Vru ar stefnur til lagar. tti orsteinn ar marga frndr gfga. Lauk ar sv, er skotit var til konungs rskurar, en orsteinn tk vi varveizlu fjr ess, er fair hans hafi tt.

Egill fr til vetrvistar me orsteini ok eir tlf saman. Var angat flutt heim til orsteins hveiti ok hunang. Var ar um vetrinn glei mikil, ok bj or-steinn rausnarsamliga, v at gng vru fng til.

63. kafli - Egill ok orsteinn fundu konung.

Hkon konungr Aalsteinsfstri r fyrir Nregi, sem fyrr var sagt. Konungr sat ann vetr norr rndheimi.

En er lei vetrinn, byrjai orsteinn fer sna ok Egill me honum. eir hfu nr remr tigum manna. Ok er eir vru bnir, fru eir fyrst til Upplanda, aan norr um Dofrafjall til rndheims ok kmu r fund Hkonar konungs. Bru eir upp erendi sn vi konung. Sagi orsteinn skyn mli snu ok kom fram vitnum me sr, at hann tti arf ann allan, er hann kallai til. Konungr tk v mli vel, lt hann orstein n eignum snum, ok ar me gerist hann lendr mar konungs, sv sem fair hans hafi verit.

Egill gekk fund Hkonar konungs ok bar fyrir hann sn erendi ok ar me orsending Aalsteins konungs ok jartegnir hans. Egill tali til fjr ess, er tt hafi Bjrn hlr, landa ok lausaaura. Tali hann sr helming fjr ess ok sgeri, konu sinni, bau ar fram vitni ok eia me mli snu, sagi ok, at hann hafi at allt fram borit fyrir Eirki konungi, lt at fylgja, at hann hafi eigi nt lgum fyrir rki Eirks konungs, en eggjan Gunnhildar. Egill innti upp allan ann mlavxt, er fyrr hafi gerzt Gulaingi. Beiddi hann konung unna sr laga v mli.

Hkon konungr svarar: "Sv hefi ek spurt, at Eirkr, brir minn, muni at kalla, ok au Gunnhildr bi, at , Egill, munir hafa kastat steini um megn r yrum skiptum. tti mr vel mega yfir lta, Egill, at ek lega ekki til essa mls, at vit Eirkr brim eigi gfu til samykkis."

Egill mlti: "Ekki mttu, konungr, egja yfir sv strum mlum, v at allir menn hr landi, innlenzkir ok tlenzkir, skulu hla yru boi. Ek hefi spurt, at r seti lg hr landi ok rtt hverjum manni. N veit ek, at r munu mik lta eim n sem ara menn. ykkjumst ek hafa til ess buri ok frndastyrk hr landi at hafa vi Atla inn skamma. En um ml okkur Eirks konungs er yr at at segja, at ek var hans fund, ok skilumst vit sv, at hann ba mik frii fara, hvert er ek vilda. Vil ek bja yr, herra, mna fylg ok jnustu. Veit ek, at vera munu hr me yr eir menn, er ekki munu ykkja vgligri velli at sj en ek em. Er at mitt hugbo, at eigi li langt, r fundi ykkra Eirks konungs muni sarnan bera, ef ykkr endist aldr til. ykkir mr at undarligt, ef eigi skal ar koma, at r ykki Gunnhildr eiga sona uppreist marga."

Konungr segir: "Ekki muntu, Egill, gerast mr handgenginn. Miklu hafi r frndr meira skar hggvit tt vra en r muni duga at stafestast hr landi. Far til slands t ok ver ar at furarfi num. Mun r vera ekki mein at oss frndum, en hr landi er ess vn um alla na daga, at vrir frndr s rkastir. En fyrir sakar Aalsteins konungs, fstra mns, skaltu hafa hr fri landi ok n lgum ok landsrtti, v at ek veit, at Aalsteinn konungr hefir mikla elsku r."

Egill akkai konungi or sn ok beiddist ess, at konungr skyldi f honum sannar jartegnir snar til rar Aurland ea annarra lendra manna Sogni ok Hralandi. Konungr segir, at sv skyldi vera.

64. kafli - Egill drap Ljt inn bleika.

orsteinn ok Egill bjuggu fer sna, egar eir hfu lokit erendum snum. Fara eir aftr lei. Ok er eir koma sur um Dofrafjall, segir Egill, at hann vill fara ofan til Eaumsdals ok san sur sundalei. "Vil ek," segir hann, "lka erendum mnum Sogni ok Hralandi, v at ek vil ba skip mitt sumar til slands t."

orsteinn ba hann ra fer sinni. Skiljast eir orsteinn ok Egill. Fr orsteinn sur um Dali ok alla lei, til ess er hann kom til ba sinna. Bar hann fram jartegnir konungs ok orsending fyrir rmennina, at eir skyldi lta f at allt, er eir hafa upp tekit ok orsteinn kallai til.

Egill fr leiar sinnar ok eir tlf saman. Kmu eir fram Raumsdal, fengu sr flutningar, fru san sur Mri. Er ekki sagt fr fer eira, fyrr en eir kmu ey , er H heitir, ok fru til gistingar b ann, er heitir Blindheimi. at var gfugr br. ar bj lendr mar, er Frigeirr ht. Hann var ungr at aldri, hafi ntekit vi furarfi snum. Mir hans ht Gya. Hon var systir Arinbjarnar hersis, skrungr mikill ok gfug kona. Hon var at rum me syni snum, Frigeiri. Hfu au ar rausnarb mikit. ar fengu eir allgar vitkur. Sat Egill um kveldit it nsta Frigeiri ok frunautar hans ar tar fr. Var ar drykkja mikil ok drlig veizla.

Gya hsfreyja gekk um kveldit til tals vi Egil. Hon spuri at Arinbirni, brur snum, ok enn at fleirum frndum snum ok vinum, eim er til Englands hfu farit me Arinbirni. Egill sagi henni at, er hon spuri. Hon spuri, hvat til tenda hefi gerzt ferum Egils. Hann segir henni af it ljsasta. kva hann:

Urumk lei en ljta
landbeiaar reii.
Sgrat gaukr, ef glamma
gamm veit of sik ramma.
ar nautk enn sem oftar
arnstalls sjtulbjarnar.
Hngrat allr, ss holla
hjalpendr of fr gjalpar.

Egill var allktr um kveldit, en Frigeirr ok heimamenn vru heldr hljir. Egill s ar mey fagra ok vel bna. Honum var sagt, at hon var systir Frigeirs. Mrin var kt ok grt einart um kveldit. at tti eim undarligt.

ar vru eir um kveldit. En um morgininn var ver hvasst ok eigi sfrt. ar urftu eir far r eyjunni. gekk Frigeirr ok bi au Gya til fundar vi Egil. Buu au honum ar at sitja me frunauta sna, til ess er gott vri friver, ok hafa aan fararbeina, ann sem eir yrfti. Egill ekkist at. Stu eir ar verfastir rjr ntr, ok var ar inn mesti mannfagnar. Eftir at geri ver lygnt. Stu eir Egill upp snemma um morgininn ok bjuggust, gengu til matar, ok var eim gefit l at drekka, ok stu eir um hr. San tku eir kli sn. Egill st upp ok akkai bnda ok hsfreyju beina sinn, ok gengu san t.

Bndi ok mir hans gengu gtu me eim. gekk Gya til mls vi Frigeir, son sinn, ok talai vi hann lgt. Egill st mean ok bei eira.

Egill mlti vi meyna: "Hvat grtr , mr? Ek s ik aldri kta."

Hon mtti engu svara ok grt at meir. Frigeirr svarar mur sinni htt: "Ekki vil ek n bija ess. eir eru n bnir ferar sinnar."

gekk Gya at Agli ok mlti: "Ek mun segja r, Egill, tendi au, sem hr eru me oss. Mar heitir Ljtr inn bleiki. Hann er berserkr ok hlmgngumar. Hann er okkasll. Hann kom hr ok ba dttur minnar, en vr svruum skjtt ok synjuum honum rsins. San skorai hann til hlmgngu Frigeir, son minn, ok skal morgin koma til hlmsins ey , er Vrl heitir. N vilda ek, Egill, at frir til hlmsins me Frigeiri. Myndi at sannast, ef Arinbjrn vri hr landi, at vr myndim eigi ola ofrki slkum manni sem Ljtr er."

"Skylt er at, hsfreyja, fyrir sakar Arinbjarnar, frnda ns, at ek fara me syni num, ef honum ykkir sr at nkkurt fullting."

" gerir vel," segir Gya, "skulum vr ganga inn stofu ok vera ll saman daglangt."

Ganga eir Egill inn stofu ok drukku. Stu eir ar um daginn, en um kveldit kmu vinir Frigeirs, eir er til ferar vru rnir me honum, ok var fjlmennt um nttina. Var ar veizla mikil.

En eftir um daginn bjst Frigeirr til ferar ok margt manna me honum. Var ar Egill fr. var gott friver. Fara eir san ok koma eyna Vrl. ar var fagr vllr skammt fr sjnum, er hlmstefnan skyldi vera. Var ar markar hlmstar, lagir steinar tan um.

N kom ar Ljtr me li sitt. Bjst hann til hlmgngu. Hann hafi skjld ok sver. Ljtr var allmikill mar ok sterkligr. Ok er hann gekk fram vllinn at hlmstanum, kom hann berserksgangr. Tk hann at grenja illiliga ok beit skjld sinn. Frigeirr var mar ekki mikill, grannligr ok frr sjnum ok ekki sterkr. Hafi hann ok ekki stait bardgum. Ok er Egill s Ljt, kva hann vsu:

Esa Frigeiri fri,
frum holms vit, srvar,
skulum banna mjk manni
mey, rlygi at heyja
vi anns btr ok bltar
bnd lhvtu Gndlar,
alfeigum sktr gir
augum, skjld at baugi.

Ljtr s, hvar Egill st, ok heyri or hans ok mlti: "Gakk hingat, inn mikli mar, hlminn ok berst vi mik, ef ert allfss til, ok reynum me okkr. Er at miklu jafnligra en ek berjumst vi Frigeir, v at ek ykkjumst eigi at meiri mar, at ek leggja hann at jru."

kva Egill:

Esat ltillar Ljti,
leik ek vi hal bleikan
vi bifteini, bnar,
brynju, rtt at synja.
Bumk til vgs, en vgar
vn ltka ek hnum,
skapa verum vit skaldi
skru, drengr, Mri.

San bjst Egill til hlmgngu vi Ljt. Egill hafi skjld ann, sem hann var vanr at hafa, en hann var gyrr sveri v, er hann kallai Nar, en hann hafi Dragvandil hendi. Hann gekk inn yfir mark at, er hlmstefnan skyldi vera, en Ljtr var eigi binn. Egill skk sverit ok kva vsu:

Hggum hjaltvnd skyggan.
Hfum rnd me brandi.
Reynum randar mna.
Rjum sver bli.
Stfum Ljt af lfi.
Leikum srt vi bleikan.
Kyrrum kappa errinn,
komi rn hr, jrnum.

kom Ljtr fram vgvllinn, ok san rennast eir at, ok heggr Egill til Ljts, en Ljtr br vi skildinum, en Egill hj hvert hgg at ru, sv at Ljtr fekk ekki hggvit mti. Hann hopai undan til hggrmsins, en Egill fr jafnskjtt eftir ok hj sem kafast. Ljtr fr t um marksteinana ok va um vllinn. Gekk sv in fyrsta hr. beiddist Ljtr hvldar. Egill lt at ok vera. Nema eir sta ok hvla sik. kva Egill:

Fyrir ykki mr fra
fleins stkkvandi nkkvat,
hrisk hodda beiir
happlauss, fara kappi.
Stendrat fast, ss frestar
fleindggvar stafr, hggum.
Vbeia ferr van
vll fyr rotnum skalla.

at vru hlmgngulg ann tma, at s, er skorar mann annan til eins hvers hlutar, ok fengi s sigr, er skorai, skyldi s hafa sigrml at, er hann hafi til skorat, en ef hann fengi sigr, skyldi hann leysa sik vlku f sem kveit vri. En ef hann felli hlminum, hafi hann fyrirvegit allri sinni eigu, ok skyldi s taka arf hans, er hann felldi hlmi. at vru ok lg, ef tlendr mar andaist, s er ar landi tti engan erfingja, gekk s arfr konungsgar.

Egill ba, at Ljtr skyldi binn vera. "Vil ek, at vr reynim n hlmgngu essa."

San hljp Egill at honum ok hj til hans. Gekk hann sv nr honum, at hann hrkk fyrir, ok bar skjldinn af honum. hj Egill til Ljts, ok kom fyrir ofan kn ok tk af ftinn. Fell Ljtr ok var egar rendr. gekk Egill ar til, er eir Frigeirr vru. Var etta verk honum allvel akkat. kva Egill:

Fell ss flest et illa,
ft hj skald af Ljti,
ulfgrennir hefr unnit.
Eir veittak Frigeiri.
Ska lns til launa
logbrjtanda mti.
Jafn vas mr gn geira
gamanleikr vi hal bleikan.

Ljtr var ltt harmar af flestum mnnum, v at hann hafi verit inn mesti eirumar. Hann var snskr at tt ok tti enga frndr ar landi. Hann hafi komit angat ok aflat sr fjr hlmgngum. Hann hafi fellt marga ga bndr ok skorat r til hlmgngu ok til jara eira ok ala, var orin strauigr bi at lndum ok lausum aurum.

Egill fr heim me Frigeiri af hlmstefnunni. Dvalist hann ar litla hr, r hann fr sur Mri. Skilust eir Egill ok Frigeirr me miklum krleik. Bau Egill Frigeiri um at heimta jarir r, er Ljtr hafi tt. Fr Egill sna lei, kom fram Fjrum. aan fr hann inn Sogn fund rar Aurlandi. Tk hann vel vi honum. Bar hann fram erendi sn ok orsendingar Hkonar konungs. Tk rr vel rum Egils ok ht honum liveizlu sinni um at ml. Dvalist Egill ar lengi um vrit me ri.

65. kafli - Egill drap Atla inn skamma.

Egill geri fer sna sur Hraland. Hann hafi til eirar ferar rrarferju ok ar rj tigu manna. eir koma einn dag Fenhring Ask. Gekk Egill ar til me tuttugu menn, en tu gttu skips. Atli inn skammi var ar fyrir me nkkura menn. Egill lt hann t kalla ok segja, at Egill Skalla-Grmsson tti erendi vi hann. Atli tk vpn sn ok allir eir menn, er ar vru vgir fyrir, ok gengu t san.

Egill mlti: "Sv er mr sagt, Atli, at munir hafa at varveita f at, er ek at rttu ok sgerr, kona mn. Muntu heyrt hafa ar fyrr um rtt, at ek kallaa mr arf Bjarnar hls, er Berg-nundr, brir inn, helt fyrir mr. Em ek n kominn at vitja fjr ess, landa ok lausaaura, ok krefja ik, at ltir laust ok greiir mr hendr."

Atli segir: "Lengi hfum vr at heyrt, Egill, at sr jafnaarmar, en n mun ek at raun um koma, ef tlar at kalla til ess fjr hendr mr, er Eirkr konungr dmi nundi, brur mnum. tti Eirkr konungr at ra boi ok banni hr landi. Huga ek n, Egill, at myndir fyrir v hr kominn at bja mr gjld fyrir brr mna, er tkt af lfi, ok mundir bta vilja rn at, er rntir hr Aski. Mynda ek veita svr essu mli, ef flyttir etta erendi fram, en hr kann ek engu svara."

"at vil ek," segir Egill, "bja r, sem ek bau nundi, at Gulaingslg skipi um ml okkur. Tel ek brr na hafa fallit gilda sjlfra sinna verkum, v at eir hfu r rnt mik lgum ok landsrtti ok tekit f mitt at herfangi. Hefi ek til essa konungsleyfi at leita laga vi ik um etta ml. Vil ek stefna r til Gulaings ok hafa ar lagarskur um etta ml."

"Koma mun ek," segir Atli, "til Gulaings, ok megum vit ar ra um essi ml."

San fr Egill brott me fruneyti sitt. Fr hann norr Sogn ok inn Aurland til rar ok dvalist ar til Gulaings.

Ok er menn kmu til ings, kom Egill ar. Atli inn skammi var ok ar kominn. Tku eir at tala sn ml ok fluttu fram fyrir eim mnnum, er um skyldu dma. Flutti Egill fram fjrheimtu, en Atli bau lgvrn mt, tylftareia, at hann hefi ekki f at at varveita, er Egill tti.

Ok er Atli gekk at dmum me eiali sitt, gekk Egill mt honum ok segir, at eigi vill hann eia hans taka fyrir f sitt. "Vil ek bja r nnur lg, au, at vit gangim hlm hr inginu, ok hafi s f etta, er sigr fr."

at vru ok lg, er Egill mlti, ok forn sivenja, at hverjum manni var rtt at skora annan til hlmgngu, hvrt er hann skyldi verja sakar fyrir sik ea skja.

Atli sagi, at hann myndi eigi synja at ganga hlm vi Egil, - "v at mlir at, er ek tta at mla, v at rinna harma ek at hefna r. hefir at jru lagt brr mna tv, ok er mr mikilla muna vant, at ek halda rttu mli, ef ek skal heldr lta lausar eignir mnar aflaga fyrir r en berjast vi ik, er br mr at."

San taka eir Atli ok Egill hndum saman ok festa at me sr, at eir skulu hlm ganga ok s, er sigr fr, skal eiga jarir r, er eir deildu r um.

Eftir at bast eir til hlmgngu. Gekk Egill fram ok hafi hjlm hfi ok skjld fyrir sr ok kesju hendi, en sverit Dragvandil festi hann vi hgri hnd sr. at var sir hlmgngumanna at urfa ekki at brega sveri snu hlmi, lta heldr sverit hendi fylgja, sv at egar vri sverit tiltkt, er hann vildi. Atli hafi inn sama bna sem Egill. Hann var vanr hlmgngum. Hann var sterkr mar ok inn mesti fullhugi.

ar var leiddr fram graungr mikill ok gamall. Var at kallat bltnaut. at skyldi s hggva, er sigr hefi. Var at stundum eitt naut, stundum lt sitt hvrr fram leia, s er hlm gekk.

Ok er eir vru bnir til hlmgngu, hlaupast eir at ok skutu fyrst spjtum, ok festi hvrtki spjtit skildi, nmu bi jru staar. San taka eir bir til svera sinna, gengust at fast ok hjuggust til. Gekk Atli ekki hl. eir hjuggu ttt ok hart, ok nttust skjtt skildirnir. Ok er skjldr Atla var mjk nttr, kastai hann honum, tk sverit tveim hndum ok hj sem tast. Egill hj til hans xlina, ok beit ekki sverit. Hann hj annat ok it rija. Var honum hgt at leita hggstaar Atla, at hann hafi enga hlf. Egill reiddi sverit af llu afli, en ekki beit, hvar sem hann hj til.

Sr Egill, at eigi mun hla sv bit, v at skjldr hans gerist ntr. lt Egill laust sverit ok skjldinn ok hljp at Atla ok greip hann hndum. Kenndi aflsmunar, ok fell Atli bak aftr, en Egill greyfist at nir ok beit sundr honum barkann. Lt Atli ar lf sitt. Egill hljp upp skjtt ok ar til, er bltnautit st, greip annarri hendi granarnar, en annarri hornit ok snarai sv, at ftr vissu upp, en sundr hlsbeinit. San gekk Egill ar til, er st fruneyti hans. kva Egill:

Beitat n, ss brugum,
blr Dragvandill randir,
af vt eggjar deyfi
Atli framm enn skammi.
Neyttak afls vi ti
rmlgastan hjrva.
Jaxlbrur ltk eya,
ek bar af saui, nauum.

San eignaist Egill jarir r allar, er hann hafi til deilt ok hann kallai, at sgerr, kona hans, hefi tt at taka eftir fur sinn. Ekki er getit, at yri fleira til tenda v ingi. Egill fr fyrst inn Sogn ok skipai jarir r, er hann hafi fengit at eiginori. Dvalist hann ar mjk lengi um vrit. San fr hann me fruneyti sitt austr Vk. Fr hann fund orsteins ok var ar um hr.

66. kafli - Af brnum Egils ok sgerar.

Egill bj skip sitt um sumarit ok fr, egar hann var binn. Hann helt til slands. Honum frst vel. Helt hann til Borgarfjarar ok kom skipinu skammt fr b snum. Lt hann flytja heim varning sinn, en setti upp skipit. Var Egill vetr ann at bi snu. Egill hafi n t haft allmikit f. Var hann mar strauigr. Hann hafi mikit b ok risuligt.

Ekki var Egill hlutunarsamr um ml manna ok tilleitinn vi flesta menn, er hann var hr landi. Gerust menn ok ekki til ess at sitja yfir hlut hans. Egill var at bi snu, sv at at skipti vetrum eigi allfm.

Egill ok sgerr ttu brn, au er nefnd eru. Bvarr ht sonr eira, annarr Gunnarr, orgerr dttir ok Bera, orsteinn var yngstr. ll vru brn Egils mannvn ok vel viti borin. orgerr var ellst barna Egils, Bera ar nst.

67. kafli - Utanfer Egils in sasta.

Egill spuri au tendi austan um haf, at Eirkr blx hefi fallit vestrvking, en Gunnhildr ok synir eira vru farin til Danmerkr sur ok brottu var af Englandi at li, er eim Eirki hafi angat fylgt. Arinbjrn var kominn til Nregs. Hafi hann fengit veizlur snar ok eignir r, er hann hafi tt, ok var kominn krleika mikla vi konung. tti Agli enn fsiligt gerast at fara til Nregs. at fylgi ok tendasgu, at Aalsteinn konungr var andar. R fyrir Englandi brir hans, Jtmundr.

Egill bj skip sitt ok r hseta til. nundr sjni rst ar til, sonr na fr nabrekku. nundr var mikill ok eira manna sterkastr, er vru ar sveit. Eigi var um at einmlt, at hann vri eigi hamrammr. nundr hafi oft verit frum landa milli. Hann var nkkuru ellri en Egill. Me eim hafi lengi verit vingott.

Ok er Egill var binn, lt hann haf, ok greiddist eira fer vel, kmu at mijum Nregi. Ok er eir s land, stefndu eir inn Fjru. Ok er eir fengu tendi af landi, var eim sagt, at Arinbjrn var heima at bum snum. Heldr Egill angat skipi snu hfn sem nst b Arinbjarnar.

San fr Egill at finna Arinbjrn, ok var ar fagnafundr mikill me eim. Bau Arinbjrn Agli angat til vistar ok fruneyti hans, v er hann vildi, at angat fri. Egill ekkist at ok lt ra skipi snu til hlunns, en hsetar vistuust. Egill fr til Arinbjarnar ok eir tlf saman. Egill hafi ltit gera langskipssegl mjk vandat. Segl at gaf hann Arinbirni ok enn fleiri gjafar, r er sendiligar vru. Var Egill ar um vetrinn gu yfirlti. Egill fr um vetrinn sur Sogn at landskyldum snum, dvalist ar mjk lengi. San fr hann norr Fjru.

Arinbjrn hafi jlabo mikit, bau til sn vinum snum ok herasbndum. Var ar fjlmenni mikit ok veizla g. Hann gaf Agli at jlagjf slur, gervar af silki ok gullsaumaar mjk, settar fyrir allt gullknppum gegnum nir. Arinbjrn hafi ltit gera kli at vi vxt Egils. Arinbjrn gaf Agli alklna nskorinn at jlum. Vru ar skorin ensk kli me mrgum litum. Arinbjrn gaf margs konar vingjafar um jlin eim mnnum, er hann hfu heimstt, v at Arinbjrn var allra manna rvastr ok mestr skrungr. orti Egill vsu:

Sjalfri lt slur
silki drengr of fengit
gollknappaar greppi.
Getk aldri vin betra.
Arinbjrn hefr rnat
eirarlaust ea meira,
s mun seggr of fask
slkr, oddvita rki.

68. kafli - Arinbjrn geldr Agli jarir Ljts.

Egill fekk glei mikla eftir jlin, sv at hann kva eigi or. Ok er Arinbjrn fann at, tk hann ru vi Egil ok spuri, hverju at gegndi, glei s, er hann hafi. "Vil ek," segir hann, "at ltir mik vita, hvrt ert sjkr ea berr annat til. Megum vr btr vinna."

Egill segir: "Engar hefi ek kvellisttir, en hyggjur hefi ek miklar um at, hversu ek skal n f v, er ek vann til, er ek fellda Ljt inn bleika norr Mri. Mr er sagt, at rmenn konungs hafi at f allt upp tekit ok kastat konungs eigu. N vil ek ar til hafa itt lisinni um essa fjrheimtu."

Arinbjrn segir: "Ekki tla ek at fjarri lands lgum, at eignaist f at, en ykkir mr n ft fastliga komit. Er konungsgarr rmr inngangs, en rngr brottfarar. Hafa oss orit margar torsttar fjrheimtur vi ofreflismennina, ok stum vr meira trausti vi konung en n er, v at vintta okkur Hkonar konungs stendr grunnt, at ek vera sv at gera sem fornkveit or er, at verr eik at fga, er undir skal ba."

"ar leikr minn hugr ," segir Egill, "ef vr hfum lg at mla, at vr freistim. M sv vera, at konungr unni oss hr af rtts, v at mr er sagt, at konungr s mar rttltr ok haldi vel lg au, er hann setr hr landi. Telst mr at helzt hug, at ek muna fara fund konungs ok freista essa mla vi hann."

Arinbjrn segir, at hann var ekki fss ess. "ykkir mr sem v muni hgt saman at koma, Egill, kappi nu ok dirf, en skaplyndi konungs ok rki hans, v at ek hygg hann vera engan vin inn, ok ykkja honum sakar til vera. Vil ek heidr, at vit ltim etta ml nir falla ok hefim eigi upp. En ef vill at, Egill, skal ek heldr fara fund konungs me essi mlaleitan."

Egill segir, at hann kynni ess mikla kk ok aufsu ok hann vill enna kost gjarna. Hkon var Rogalandi, en stundum Hralandi. Var ekki torstt at skja hans fund. Var at ok eigi miklu sar en ran hafi verit.

Arinbjrn bj fer sna. Var gert ljst fyrir mnnum, at hann tlai til konungs fundar. Skipai hann hskrlum snum tvtugsessu, er hann tti. Egill skyldi heima vera. Vildi Arinbjrn eigi, at hann fri. Fr Arinbjrn , er hann var binn, ok frst honum vel. Fann hann Hkon konung ok fekk ar gar vitkur.

Ok er hann hafi litla hr dvalizt ar, bar hann upp erendi sn vi konung ok segir, at Egill Skalla-Grmsson er ar kominn til lands ok hann ttist eiga f at allt, er tt hafi Ljtr inn bleiki. "Er oss sv sagt, konungr, at Egill muni lg mla um etta, en ft hafa tekit upp rmenn yrir ok kastat yvarri eigu. Vil ek yr ess bija, herra, at Egill ni ar af lgum."

Konungr svarar hans mli ok tk seint til ora: "Eigi veit ek, hv gengr me slku mli fyrir hnd Egils. Kom hann eitt sinn minn fund, ok saga ek honum, at ek ekki vilda hr landi vistir hans af eim skum, sem yr er r kunnigt. N arf Egill ekki at hefja upp slkt tilkall vi mik sem vi Eirk, brur minn. En r, Arinbjrn, er at at segja, at sv megir vera hr landi, at metir eigi meira tlenda menn en mik ea mn or, v at ek veit, at hugir nir standa ar til, er Haraldr er Eirksson, fstrson inn, ok er r s kostr beztr at fara til fundar vi brr ok vera me eim, v at mr er mikill grunr , at mr muni slkir menn illir tiltaks, ef at arf at reyna um skipti vr sona Eirks."

Ok er konungr tk essu mli sv vert, s Arinbjrn, at ekki myndi tj at leita eira mla vi hann. Bjst hann til heimferar. Konungr var heldr styggr ok blr til Arinbjarnar, san hann vissi erendi hans. Arinbjrn hafi ok ekki skaplyndi til at mjklta sik vi konung um etta ml. Skilust eir vi sv bit.

Fr Arinbjrn heim ok sagi Agli erendislok sn. "Mun ek eigi slkra mla oftar leita vi konung."

Egill var allfrnn vi essa sogu, ttist ar mikils fjr missa ok eigi at rttu.

Fm dgum sar var at snemma einn morgin, er Arinbjrn var herbergi snu, - var ar ekki margt manna, - lt hann kalla angat Egil, ok er hann kom ar, lt Arinbjrn lka upp kistu ok reiddi ar r fjra tigu marka silfrs ok mlti sv: "etta f geld ek r, Egill, fyrir jarir r, er Ljtr inn bleiki hafi tt. ykkir mr at sannligt, at hafir essi laun af okkr Frigeiri frndum fyrir at, er leystir lf hans af Ljti, en ek veit, at lzt mn at njta. Em ek v skyldr at lta ik eigi lgrning af v mli."

Egill tk vi fnu ok akkai Arinbirni. Gerist Egill enn einteiti.

69. kafli - Hernar Arinbjarnar ok Egils.

Arinbjrn var enna vetr heima at bum snum, en eftir um vrit lsti hann yfir v, at hann tlar at fara vking. Arinbjrn hafi skipakost gan. Bj hann um vrit rj langskip ok ll str. Hann hafi rj hundru manna. Hafi hann hskarla skipi snu, ok var at allvel skipat. Hann hafi ok marga bndasonu me sr. Egill rst til farar me honum. Stri hann skipi, ok fr me honum margt af fruneyti v, er hann hafi haft me sr af slandi. En kaupskip at, er Egill hafi haft af slandi, lt hann flytja austr Vk. Fekk hann ar manna til at fara me varna sinn. En eir Arinbjrn ok Egill heldu langskipunum sur me landi. San stefndu eir liinu sur til Saxlands ok herjuu ar um sumarit ok fengu sr f. En er hausta tk, heldu eir norr aftr ok lgu vi Frsland.

Einhverja ntt, er ver var kyrrt, lgu eir upp mu eina, ar er illt var til hafna ok tfiri mikil. ar vru land upp slttur miklar ok skammt til skgar. ar vru vellir blautir, v at regn hfu verit mikil.

ar ru eir til uppgngu ok ltu eftir rijung lis at gta skipa. eir gengu upp me nni, milli ok skgarins. var brtt fyrir eim orp eitt, ok byggu ar margir bndr. Liit rann r orpinu landit, ar er mtti, egar er vart var vi herinn, en vkingar sttu eftir eim. Var san annat orp ok it rija. Liit fli allt, at er v kom vi. ar var jafnlendi ok slttur miklar. Dki vru skorin va um landit ok st vatn. Hfu eir lukt um akra sna ok eng, en sumum stum vru settir staurar strir yfir dkin, ar er fara skildi. Vru brar, ok lagir yfir viir. Landsflkit fli mrkina. En er vkingar vru komnir langt byggina, sfnuust Frsir saman skginum, ok er eir hfu aukin rj hundru manna, stefna eir mti vkingum ok ra til orrostu vi . Var ar harr bardagi, en sv lauk, at Frsir flu, en vkingar rku flttann. Dreifist bjarliit vs vegar, at er undan fr. Geru eir ok sv, er eftir fru. Kom sv, at fir fru hvrir saman.

Egill stti hart eftir eim ok fir menn me honum, en mjk margir fru undan. Kmu Frsir ar at, er dki var fyrir eim, ok fru ar yfir. San tku eir af bryggjuna. koma eir Egill at rum megin. R Egill egar til ok hljp yfir dkit, en at var ekki annarra manna hlaup, enda r ok engi til. Ok er Frsir s at, skja eir at honum, en hann varist. sttu at honum ellifu menn, en sv lauk eira viskiptum, at hann felldi alla. Eftir at skaut Egill yfir brnni ok fr aftr yfir dkit. S hann , at li eira allt hafi snit til skipanna. Hann var staddr nr skginum. San fr Egill fram me skginum ok sv til skipanna, at hann tti kost skgarins, ef hann yrfti. Vkingar hfu haft mikit herfang ofan ok strandhgg, ok er eir kmu til skipanna, hjuggu sumir bft, sumir fluttu t skipin fn eira, sumir stu fyrir ofan skjaldborg, v at Frsir vru ofan komnir ok hfu mikit li ok skutu . Hfu Frsir ara fylking. Ok er Egill kom ofan ok hann s, hvat ttt var, rann hann at sem snarast, ar sem mginn st. Hafi hann kesjuna fyrir sr ok tk hana tveimr hndum, en kastai skildinum bak sr. Hann lagi fram kesjunni, ok stkk fr allt, at er fyrir st, ok gafst honum sv rm fram gegnum fylkingina. Stti hann sv ofan til manna sinna. ttust eir hafa hann r helju heimtan. Ganga eir san skip sn ok heldu brott fr landi. Sigldu eir til Danmerkr.

Ok er eir koma til Limafjarar ok lgu at Hlsi, tti Arinbjrn hsing vi li sitt ok sagi mnnum fyrirtlan sna. "N mun ek," segir hann, "leita fund Eirkssona vi li at, er mr vill fylgja. Ek hefi n spurt, at eir brr eru hr Danmrku ok halda sveitir strar ok eru sumrum hernai, en sitja vetrum hr Danmrk. Vil ek n gefa leyfi llum mnnum at fara til Nregs, eim er at vilja heldr en fylgja mr. Snist mr at r, Egill, at snir aftr til Nregs ok leitir enn sem brast til slands t, egar vit skiljumst."

San skiptust menn skipunum. Rust eir til Egils, er aftr vildu fara til Nregs, en hitt var meiri hluti lis miklu, er fylgi Arinbirni. Skilust eir Arinbjrn ok Egill me blu ok vinttu. Fr Arinbjrn fund Eirkssona ok sveit me Haraldi grfeld, fstrsyni snum, ok var san me honum, mean eir lifu bir.

Egill fr norr Vkina ok helt inn slarfjr. Var ar fyrir kaupskip hans, at er hann hafi ltit flytja sur um vrit. ar var ok varnar hans ok sveitungar, eir er me skipinu hfu farit.

orsteinn ruson kom fund Egils ok bau honum me sr at vera um vetrinn ok eim mnnum, er hann vildi me sr hafa. Egill ekkist at, lt upp setja skip sn ok fra varna til staar. En li at, er honum fylgi, vistaist ar sumt, en sumir fru norr land, ar er eir ttu heimili. Egill ferr til orsteins, ok vru ar saman tu ea tlf. Var Egill ar um vetrinn gum fagnai.

70. kafli - Egill rst til Vermalandsferar.

Haraldr konungr inn hrfagri hafi lagt undir sik austr Vermaland. Vermaland hafi unnit fyrstr lfr trtelgja, fair Hlfdanar hvtbeins, er fyrst var konungr Nregi sinna kynsmanna, en Haraldr konungr var aan kominn at langfegatali, ok hfu eir allir langfegar rit fyrir Vermalandi ok tekit skatta af, en setta menn yfir til landgzlu.

Ok er Haraldr konungr var gamall orinn, r fyrir Vermalandi jarl s, er Arnvir ht. Var ar sem mjk va annars staar, at skattar greiddust verr en er Haraldr konungr var lttasta skeii aldrs, sv ok, er synir Haralds deildu um rki Nregi. Var ltt st eftir um skattlndin, au er fjarri lgu. En er Hkon sat frii, leitai hann eftir um rki at allt, er Haraldr, fair hans, hafi haft. Hkon konungr hafi sent menn austr Vermaland, tlf saman. Hfu eir fengit skatt af jarlinum. Ok er eir fru aftr um Eiaskg, kmu at eim stigamenn ok drpu alla. smu lei fr um ara sendimenn, er Hkon konungr sendi austr Vermaland, at menn vru drepnir, en f kom eigi aftr. Var at sumra manna ml, at Arnvir jarl myndi setja menn sna til at drepa menn konungsins, en hafa ft at fra jarlinum.

sendir Hkon konungr ina riju menn, - var hann rndheimi, - ok skyldu eir fara Vk austr til fundar vi orstein ruson me eim orum, at hann skyldi fara austr Vermaland at heimta skatta konungi til handa, en at rum kosti skyldi orsteinn fara r landi, v at konungr hafi spurt, at Arinbjrn, murbrir hans, var kominn sur til Danmerkr ok var me Eirkssonum, at ok me, at eir hfu ar miklar sveitir ok vru hernai um sumrum. tti Hkoni konungi eir allir saman ekki trligir, v at honum var vn friar af Eirkssonum, ef eir hefi styrk nkkurn til ess at gera uppreist mti Hkoni konungi. geri hann til allra frnda Arinbjarnar ok mga ea vina, rak hann marga r landi ea geri eim ara afarkosti. Kom at ok ar fram, er orsteinn var, at konungr geri fyrir sk etta kostabo.

Mar s, er erendi etta bar, hann var allra landa mar, hafi verit lngum Danmrk ok Svaveldi. Var honum ar allt kunnigt fyrir bi um leiir ok mannadeili. Hann hafi ok va farit um Nreg. Ok er hann bar etta ml orsteini rusyni, segir orsteinn Agli, me hverjum erendum essir menn fru, ok spuri, hversu svara skyldi.

Egill segir: "Austt lzt mr um orsending essa, at konungr vill ik r landi sem ara frndr Arinbjarnar, v at at kalla ek forsending sv gfgum manni sem ert. Er at mitt r, er kallir til tals vi ik sendimenn konungs, ok vil ek vera vi ru yra. Sjm , hvat gerist."

orsteinn geri sem hann mlti, kom eim talit. Sgu sendimenn allt it sanna fr erendum snum ok orsending konungs, at orsteinn skyldi fara essa sendifr, en vera tlgr at rum kosti.

segir Egill: "S ek gerla um erendi yvart. Ef orsteinn vill eigi fara, munu r fara skulu at heimta skattinn."

Sendimenn sgu, at hann gat rtt.

"Eigi mun orsteinn fara essa fer, v at hann er ekki ess skyldr, sv gfugr mar, at fara sv rfligar sendiferir, en hitt mun orsteinn gera, er hann er til skyldr, at fylgja konungi innan lands ok tan lands, ef konungr vill ess krefja, sv ok, ef r vili nkkura menn hafa hean til essar ferar, mun yr at heimult, ok allan farargreia ann, er r vili orsteini til segja."

San tluu sendimenn sn milli, ok kom at samt me eim, at eir skyldi enna kost upp taka, ef Egill vildi fara ferina. "Er konungi," sgu eir, "allilla til hans, ok mun honum ykkja vr fer allg, ef vr komum v til leiar, at hann s drepinn. M hann reka orstein r landi, ef honum lkar."

San segja eir orsteini, at eir lta sr lka, ef Egill ferr ok siti orsteinn heima.

"at skal vera," segir Egill, "at ek mun orstein undan fer essi leysa, ea hversu marga menn ykkizt r urfa hean at hafa?"

"Vr erum saman tta," sgu eir. "Viljum vr, at hean fari fjrir menn. Erum vr tlf."

Egill segir, at sv skyldi vera.

nundr sjni ok eir nkkurir sveitungar Egils hfu farit t til sjvar at sj um skip eira ok annan varna, er eir hfu selt til varveizlu um haustit, ok kmu eir eigi heim. tti Agli at mikit mein, v at konungsmenn ltu liga um ferina ok vildu ekki ba. ,

71. kafli - Egill fann rm skegg.

Egill bjst til ferar ok rr menn arir hans frunautar. Hfu eir hesta ok slea sv sem konungsmenn. vru snjvar miklir ok breyttir vegar allir. Ra eir til ferar, er eir vru bnir, ok ku upp land, ok er eir sttu austr til Eia, var at einni ntt, at fell snjr mikill, sv at gerla s vegana. Frst eim seint um daginn eftir, v at kafhlaup vru, egar af fr veginum.

Ok er lei daginn, dvlust eir ok u hestum snum. ar var nr skgarhls einn.

mltu eir vi Egil: "N skiljast hr vegar, en hr fram undan hlsinum br bndi s, er heitir Arnaldr, vinr vrr. Munum vr frunautar fara angat til gistingar, en r skulu fara hr upp hlsinn, ok er r komi ar, mun brtt vera fyrir yr br mikill, ok er yr ar vs gisting. ar br strauigr mar, er heitir rmr skegg. En morgin rdegis skulum vr hittast ok fara annat kveld til Eiaskgs. ar br gr bndi, er orfinnr heitir."

San skiljast eir. Fara eir Egill upp hlsinn, en fr konungsmnnum er at at segja, at egar er sn fal milli eira Egils, tku eir sk sn, er eir hfu haft, ok stigu ar , ltu san ganga aftr lei, sem eir mttu. Fru eir ntt ok dag ok sneru til Upplanda ok aan norr um Dofrafjall ok lttu eigi fyrr en eir kmu fund Hkonar konungs ok sgu um sna fer sem farit hafi.

Egill ok frunautar hans fru um kveldit yfir hlsinn. Var at ar skjtast af at segja, at eir fru egar af veginum. Var snjrinn mikill. Lgu hestarnir kafi annat skei, sv at draga var upp. ar vru kleifar ok kjarrskgar nkkurir, en um kjrrin ok kleifarnar var alltorstt. Var eim seinkan mikil at hestunum, en mannfrin var in yngsta. Mddust eir mjk, en kmust eir af hlsinum ok s fyrir sr b mikinn ok sttu angat til.

Ok er eir kmu tnit, s eir, at ar stu menn ti, rmr ok sveinar hans. Kstuust eir orum ok spurust tenda. Ok er rmr vissi, at eir vru sendimenn konungs, bau hann eim ar gisting. eir ekkust at. Tku hskarlar rms vi hestum eira ok reia, en bndi ba Egil ganga inn stofu, ok eir geru sv. rmr setti Egil ndvegi inn ra bekk ok ar frunautar hans tar fr. eir rddu margt um, hversu erfilliga eir hfu farit um kveldit, en heimamnnum tti mikit undr, er eir hfu fram komizt, ok sgu, at ar vri engum manni frt, at snjlaust vri.

mlti rmr: "ykkir yr eigi s beini beztr, at yr s bor sett ok gefinn nttverr, en san fari r at sofa? Munu r hvlst bezt."

"at lkar oss allvel," segir Egill.

rmr lt setja eim bor, en san vru settir fram strir askar, fullir af skyri. lt rmr, at honum tti at illa, er hann hafi eigi mungt at gefa eim. eir Egill vru mjk yrstir af mi. Tku eir upp askana ok drukku kaft skyrit ok Egill miklu mest. Engi kom nnur vistin fram.

ar var margt hjna. Hsfreyja sat verpalli ok ar konur hj henni. Dttir bnda var glfinu, tu vetra ea ellifu. Hsfreyja kallai hana til sn ok mlti eyra henni. San fr mrin tar fyrir borit, ar er Egill sat. Hon kva:

v sendi mn mir
mik vi ik til fundar
ok or bera Agli,
at r varir skyldi.
Hildr mlti at horna:
Haga sv maga num,
eigu rir gestir
ra nest frestum.

rmr laust meyna ok ba hana egja. "Mlir at jafnan, er verst gegnir."

Mrin gekk brott, en Egill skaut nir skyraskinum, ok var nr tmr. Vru ok brott teknir askarnir fr eim. Gengu ok heimamenn sti sn ok vru bor upp tekin um alla stofu ok sett vist. v nst kmu inn sendingar ok vru settar fyrir Egil sem fyrir ara menn.

v nst var l inn borit, ok var at it sterkasta mungt. Var brtt drukkinn einmenningr. Skyldi einn mar drekka af drshorni. Var ar mestr gaumr at gefinn, er Egill var ok sveitungar hans, skyldu drekka sem kafast. Egill drakk sleitiliga fyrst langa hr. En er frunautar hans gerust frir, drakk hann fyrir at, er eir mttu eigi. Gekk sv til ess, er bor fru brott. Gerust ok allir mjk drukknir, eir er inni vru, en hvert full, er rmr drakk, mlti hann: "Drekk ek til n, Egill." En hskarlar drukku til frunauta Egils ok hfu inn sama formla. Mar var til ess fenginn at bera eim Agli hvert full, ok eggjai s mjk, at eir skyldi skjtt drekka. Egill mlti vi frunauta sna, at eir skyldi ekki drekka, en hann drakk fyrir at, er eir mttu eigi annan veg undan komast.

Egill fann , at honum myndi eigi sv bit eira. St hann upp ok gekk um glf vert, angat er rmr sat. Hann tk hndum axlir honum ok kneiki hann upp at stfum. San eysti Egill upp r sr spju mikla, ok gaus andlit rmi, augun ok nasarnar ok munninn, rann sv ofan um bringuna, en rmi var vi andhlaup, ok er hann fekk ndinni fr sr hrundit, gaus upp spja. En allir mltu at, eir er hj vru, hskarlar rms, at Egill skyldi fara allra manna armastr ok hann vri inn versti mar af essu verki, er hann skyldi eigi ganga t, er hann vildi spja, en vera eigi at undrum inni drykkjustofunni.

Egill segir: "Ekki er at hallmla mr um etta, tt ek gera sem bndi gerir, spr hann af llu afli eigi sr en ek."

San gekk Egill til rms sns ok settist nir, ba gefa sr at drekka. kva Egill vi raust:

Ttt erum ver at Vtta,
vtti berk at httak
ung til essar gngu,
inn kinnal minni.
Margr velr gestr, ars gistir,
gjld, finnumsk vr sjaldan,
rmi liggr, ri,
lra dregg skeggi.

rmr hljp upp ok t, en Egill ba gefa sr drekka. mlti hsfreyja vi ann mann, er eim hafi skenkt um kveldit, at hann skyldi gefa drykk, sv at skyrti eigi, mean eir vildi drekka. San tk hann drshorn mikit ok fylldi ok bar til Egils. Egill kneyfi af horninu einum drykk. kva hann:

Drekkum r, tt Ekkils
eykrr beri tum
horna sund at hendi,
hvert full, bragar Ulli.
Leifik vtr, tt Laufa
leikstrir mr fri,
hrosta tjarnar horni,
horn til dags at morni.

Egill drakk um hr ok kneyfi hvert horn, er at honum kom, en ltil var glei stofunni, tt nkkurir menn drykki. San stendr Egill upp ok frunautar hans ok taka vpn sn af veggjum, er eir hfu upp fest, ganga san til kornhlu eirar, er hestar eira vru inni. Lgust er ar nir hlm ok svfu um nttina.

72. kafli - Egill kom til orfinns bnda.

Egill st upp um morgininn, egar er dagai. Bjuggust eir frunautar ok fru egar, er eir vru bnir, aftr til bjarins ok leita rms. Ok er eir kmu til skemmubrs ess, er rmr svaf ok kona hans ok dttir, hratt Egill upp hurinni ok gekk til rekkjunnar rms. Hann br sveri, en annarri hendi greip hann skegg rms ok hnykki honum stokk fram, en kona rms ok dttir hljpu upp ok bu Egil, at hann drpi eigi rm.

Egill segir, at hann skyldi at gera fyrir eira sakar, - "v at at er makligt, en hefi hann verleika til, at ek drpa hann." kva Egill:

Ntr illsgull tir
armlinns konu sinnar,
oss's vi gnar hvessi
ttalaust, ok dttur.
eygi munt vi enna
ykkjask verr fyr drykkju
grepp, skulum veg vappa
vtt, svgru hlta.

San snei Egill af honum skeggit vi hkuna. San krki hann fingrinum augat, sv at ti l kinninni. Eftir at gekk Egill brott ok til frunauta sinna.

Fara eir lei sna, koma at dagverarmli til bjar orfinns. Hann bj vi Eiaskg. eir Egill krfu dagverar ok ja hestum snum. orfinnr bndi lt heimult skyldu at. Ganga eir Egill inn stofu.

Egill spuri, ef orfinnr hefi varr orit frunauta hans. "Hfum vr hr mlt mt me oss."

orfinnr segir sv: "Fru hr sex menn saman nkkuru fyrir dag ok vru vpnair mjk."

mlti hskarl orfinns: "Ek k ntt eftir vii, ok fann ek sex menn lei, ok vru at hskarlar rms, ok var at miklu fyrir dag. N veit ek eigi, hvrt eir munu allir einir ok inir sex menn, er sagir fr."

orfinnr segir, at eir menn, er hann hafi hitt, hfu sar farit en hskarlinn kom heim me viarhlassit.

Ok er eir Egill stu ok mtuust, s Egill, at kona sjk l verpallinum. Egill spuri orfinn, hver kona s vri, er ar var sv ungliga haldin.

orfinnr segir, at hon ht Helga ok var dttir hans, - "hefir hon haft langan vanmtt," - ok at var krm mikil. Fekk hon enga ntt svefn ok var sem hamstoli vri.

"Hefir nkkurs verit leitat," segir Egill, "um mein hennar?"

orfinnr segir: "Ristnar hafa verit rnar, ok er s einn bndason hean skammt brott, er at geri, ok er san miklu verr en r, ea kanntu, Egill, nkkut gera at slkum meinum?"

Egill segir: "Vera kann, at ekki spillist vi, at ek koma til."

Ok er Egill var mettr, gekk hann ar til, er konan l, ok rddi vi hana. Hann ba hefja hana r rminu ok leggja undir hana hrein kli, ok n var sv gert. San rannsakai hann rmit, er hon hafi hvlt , ok ar f ann hann tlkn, ok vru ar rnarnar. Egill las r, ok san telgi hann af rnarnar ok skf r eld nir. Hann brenndi tlknit allt ok lt bera vind kli au, er hon hafi haft r. kva Egill:

Skalat mar rnar rsta,
nema ra vel kunni.
at verr mrgum manni,
es of myrkvan staf villisk.
Sk telgu talkni
tu launstafi ristna.
at hefr lauka lindi
langs ofrtrega fengit.

Egill reist rnar ok lagi undir hgendit hvluna, ar er hon hvldi. Henni tti sem hon vaknai r svefni ok sagi, at hon var heil, en var hon mttltil, en fair hennar ok mir uru strum fegin. Bau orfinnr, at Egill skyldi ar hafa allan forbeina, ann er hann ttist urfa.

73. kafli - Egill kom til Alfs bnda.

Egill segir frunautum snum, at hann vill fara fer sna ok ba eigi lengr. orfinnr tti son, er Helgi ht. Hann var vaskligr mar. eir fegar buu Agli fruneyti sitt um skginn. Sgu eir, at eir vissi til sanns, at rmr skegg hafi gert menn sex skginn fyrir , ok lkara, at vera myndi fleiri stirnar skginum, ef in fyrsta slyppi. Vru eir orfinnr fjrir saman, er til ferar buust. kva Egill vsu:

Veizt, ef ferk me fjra,
frat sex, s vxli
hlfa hneitiknfum
hjaldrgos vi mik ronum.
En ef ek em me tta,
esat eir tolf, es skelfi
at samtogi svera
svartbrnum mr hjarta.

eir orfinnr ru essu, at eir fru skginn me Agli, ok vru eir tta saman. Ok er eir kmu ar, er stin var fyrir, s eir ar menn. En eir hskarlar rms, er ar stu, s, at ar fru tta menn, ok tti eim sr ekki fri til at ra, leyndust brott skginn. En er eir Egill kmu ar, sem njsnarmenn hfu verit, s eir, at eigi var allt fritt. mlti Egill, at eir orfinnr skyldi aftr fara, en eir buu at fara lengra. Egill vildi at eigi ok ba fara heim, ok eir geru sv ok hurfu aftr, en eir Egill heldu fram ferinni ok vru fjrir saman.

Ok er lei daginn, uru eir Egill varir vi, at ar vru sex menn skginum, ok ttust vita, at ar myndi vera hskarlar rms. Njsnarmenn hljpu upp ok ru at eim, en eir mt, ok var s fundr eira, at Egill felldi tv menn, en hinir, er eftir vru, hljpu skginn.

San fru eir Egill sna lei, ok gerist ekki til tenda, r eir kmu af skginum ok tku gistingu vi skginn at bnda ess, er lfr ht ok var kallar lfr inn augi. Hann var mar gamall ok auigr at f, mar einrnn, sv at hann mtti ekki hafa hjn me sr nema f ein. Gar vitkur hafi Egill ar, ok var lfr vi hann mlreitinn. Spuri Egill margra tenda, en lfr sagi slkt, er hann spuri. eir rddu flest um jarlinn ok um sendimenn Nregskonungs, er fyrr hfu farit austr angat at heimta skatt. lfr var engi vinr jarls rum snum.

74. kafli - Egill heimti skatt.

Egill bjst snemma um morgininn til farar ok eir frunautar, en at skilnai gaf Egill lfi lolpu. lfr tk akksamliga vi gjfinni, - "ok m hr gera mr af lokpu," - ok ba Egil ar koma til sn, er hann fri aftr.

Skilust eir vinir, ok fr Egill ferar sinnar ok kom aftan dags til hirar jarlsins Arnviar ok fekk ar allgar vitkur. Var eim frunautum skipat nst ndvegismanni.

Ok er eir Egill hfu ar verit um ntt, bera eir upp erendi sn vi jarl ok orsending konungs r Nregi ok segja, at hann vill hafa skatt ann allan af Vermalandi, sem r hefir eftir stait, san Arnvir var ar yfir settr.

Jarlinn segir, at hann hefi af hndum greitt allan skatt ok fengit hendr sendimnnum konungs, - "en eigi veit ek, hvat eir hafa san vi gert, hvrt eir hafa fengit konungi ea hafa eir hlaupit af landi brott me. En v, at r beri sannar jartegnir til, at konungr hefir yr sent, mun ek greia skatt ann allan, sem hann at rttu, ok f yr hnd, en eigi vil ek byrgjast san, hvernig yr ferst me."

Dveljast eir Egill ar um hr, en r Egill fri brott, greiir jarl eim skattinn. Var at sumt silfri, sumt grvru.

Ok er eir Egill vru bnir, fru eir aftr lei. Segir Egill jarli at skilnai eira: "N munum vr fra konungi skatt enna, er vr hfum vi tekit, en at skaltu vita, jarl, at etta er f miklu minna en konungr ykkist hr eiga, ok er at ekki talit, er honum mun ykkja, at r eigi at gjalda aftr sendimenn hans manngjldum, er menn kalla, at r munu hafa drepa ltit."

Jarl segir, at at var eigi satt. Skilust eir at essu.

Ok er Egill var brottu, kallai jarl til sn brr tv, er hvrrtveggi ht lfr. Hann mlti sv: "Egill sj inn mikli, er hr var um hr, tla ek, at oss muni allarfr, er hann kemr til konungs. Megum vr af v marka, hvernig hann mun bera fyrir konung vrt ml, er hann js slku augu oss upp, aftku konungsmanna. N skulu it fara eftir eim ok drepa alla ok lta ekki bera rg etta fyrir konung. ykkir mr at rligast, at r sti eim Eiaskgi. Haf-i me yr menn sv marga, at at s vst, at engi eira komist undan, en r fi ekki mannspell af eim."

N bast eir brr til ferar ok hfu rj tigu manna. Fru eir skginn, ok kunnu eir ar hvern stg fyrir. Heldu eir njsn um fer Egils.

skginum vru tvennar leiir. Var nnur at fara yfir s nkkurn, ok var ar klif bratt ok einstigi yfir at fara, - var s leiin skemmri, - en nnur var fyrir framan sinn at fara, ok vru ar fen str ok hggnar lgir, ok var ar einstigi yfir at fara, ok stu fimmtn hvrum sta.

75. kafli - eir Egill drpu hlfan rija tug manna.

Egill fr, til ess er hann kom til lfs, ok var ar um ntt gum beinleika. Eftir um morgininn st hann upp fyrir dag, bjst til ferar.

Ok er eir stu yfir dagveri, kom ar lfr bndi. Hann mlti: "Snemma bizt r, Egill, en hitt myndi mitt r at hrapa ekki ferinni, sjst heldr fyrir, v at ek tla, at menn munu settir fyrir yr skginn. Ek hefi ekki menn til at f r til fylgar, sv at r s styrkr at, en at vil ek bja, at dvelist hr me mr, ar til er ek kann at at segja r, at frt mun um skginn."

Egill segir: "at mun ekki nema hgmi einn. Mun ek fara veg minn, sem ek hefi r tlat."

eir Egill bjuggust til farar, en lfr latti ok ba hann aftr fara, ef hann yri varr vi, at vegrinn vri troinn, sagi, at ar hefi engi mar farit yfir skginn austan, san er Egill fr austr, - "nema essir hafi farit, er mr er vn, at yr vili finna."

"Hvat tlar , hversu margir eir muni vera, ef sv er sem r segi? Ekki erum vr uppnmir, tt nkkurr s lismunr."

Hann segir: "Ek var farinn fram til skgarins ok hskarlar mnir me mr, ok kmum vit mannafar, ok l s sl fram skginn, ok mundu eir hafa verit margir saman. En ef trir eigi v, er ek segi r, far angat ok sj slina, en sn aftr, ef r snist sem ek segi r."

Egill fr sna lei. Ok er eir kmu veginn, ann er skginn l, s eir ar bi manna spor ok hrossa. mltu frunautar Egils, at eir skyldi aftr hverfa.

"Fara munum vr," sagi Egill. "ykkir mr at ekki undarligt, tt menn hafi farit um Eiaskg, v at at er alulei."

San fru eir, ok helzt ferillinn, ok var fjli spora, ok er eir koma ar, er leiir skili, skili ok slina, ok var jafnmikil hvrn sta.

mlti Egill: "N ykkir mr vera mega, at lfr hafi satt sagt. Skulum vr n bast um, sv sem oss s vn, at fundr vrr muni vera."

San kasta eir Egill af sr skikkjum ok llum lausaklum. Leggja eir at slea. Egill hafi haft slea snum bastlnu mjk mikla, v at at er sir manna, er aka langar leiir, at hafa me sr lausataugir, ef at reia arf at gera. Egill tk hellustein mikinn ok lagi fyrir brjst sr ok kviinn. San rbendi hann ar at taugina ok vafi henni svafi ok bj sv allt upp um herarnar. Eftir at fara eir lei sna.

Eiaskgr er ann veg, at mrk er str allt at bygginni hvrritveggju, en um mijan skginn er va smvii ok kjrr, en sums staar skglaust me llu.

eir Egill sneru lei ina skemmri, er yfir hlsinn l. Allir hfu eir skjldu ok hjlma ok hggvpn ok lagvpn. Egill fr fyrir eim. Ok er eir fru at hlsinum, var ar undir niri skgr, en skglaust uppi klifinu.

En er eir vru komnir upp klifit, hljpu sjau menn r skginum ok upp kleifina eftir eim ok skutu at eim. eir Egill snerust vi, ok stu eir jafnfram um vera gtuna. kmu arir menn ofan at eim hamarinn, ok grttu eir aan , ok var eim at miklu httara.

mlti Egill: "N skulu r fara hli undan kleifina ok hlfast sem r megu, en ek mun leita upp bergit."

eir geru sv. Ok er Egill kom upp r klifinu, vru ar fyrir tta menn ok gengu allir senn at honum ok sttu hann. En ekki er at segja fr hggva viskiptum, sv lauk, at hann felldi alla. San gekk hann bergit fram ok bar ofan grjt, ok st ar ekki vi. Lgu ar eftir rr inir vermsku, en fjrir kmust skginn, ok vru eir srir ok barir.

San tku eir Egill hesta sna ok fru fram lei, til ess er eir kmu yfir hlsinn, en eir inir vermsku, er undan hfu komizt, geru njsn flgum snum, eim er vi fenin vru. Stefndu eir fram ina neri leiina ok sv fram fyrir Egil veginn.

sagi lfr flgum snum: "N skulum vr fara at rum vi , stilla sv til, at eir ni eigi at renna. Hr er annig til farit," segir hann, "at leiin liggr fram me hlsinum, en feninu vkr at upp, ok er ar hamarr fyrir ofan, en brautin liggr fram milli ok er eigi breiari en gtubreidd. Skulu sumir fara fram um hamarinn ok taka vi eim, ef eir vilja fram, en sumir skulu leynast hr skginum ok hlaupa san bak eim, er eir koma fram um. Gtum sv til, at engi komist undan."

eir geru sv sem lfr mlti. Fr lfr fram um bergit ok tu menn me honum.

eir Egill fara sna lei ok vissu ekki til essar ragerar, fyrr en eir kmu einstigit. hljpu ar menn bak eim ok bru egar vpn . eir Egill snerust mti ok vrust. N drfa ok menn at eim, eir er verit hfu fyrir framan hamarinn, ok er Egill s at, snerist hann mti eim. Var ar skammt hggva millum, ok felldi Egill ar suma gtunni, en sumir hurfu aftr, ar er jafnlendit var meira. Egill stti eftir eim. ar fell lfr, ok at lykum drap Egill ar einn ellifu menn. San stti hann ar til, er frunautar hans vru gtuna fyrir tta mnnum. Vru ar hvrirtveggju srir. Ok er Egill kom til, flu egar inir vermsku, en skgrinn var vi sjlft. Kmust ar undan fimm ok allir srir mjk, en rr fellu ar.

Egill hafi mrg sr ok engi str. Fru eir n sna lei. Hann batt sr frunauta sinna, ok vru engi banvn. Settust eir slea ok ku, at er eftir var dagsins.

En eir inir vermsku, er undan kmust, tku hesta sna ok drgust austr af skginum til bygga. Vru bundin sr eira. F eir sr fruneyti, til ess er eir kmu fund jarls, ok segja honum snar farar.

eir segja, at hvrrtveggi lfr er fallinn ok dauir vru hlfr rii tigr manna, - "en fimm einir kmust undan me lfi ok eir allir srir ok barir."

Jarl spuri, hvat vri tenda um Egil ok hans frunauta.

eir svruu: "gerla vissum vr hversu mjk eir vru srir, en rit djarfliga sttu eir at oss. er vr vrum tta, en eir fjrir, flum vr. Kmust fimm skginn, en rir ltust, en eigi sum vr annat en eir Egill vri spnnir."

Jarlinn sagi, at eira fer var orin in versta. "Mynda ek kunna v, at vr hefim mannalt mikit, ef r hefi drepit Normennina, en n er eir koma vestr af skginum ok segja essi tendi Nregskonungi, eigum vr af honum vn inna mestu afarkosta."

76. kafli - Egill frir skattin ok ferr til slands.

Egill fr, til ess er hann kom vestr af skginum. Sttu eir til orfinns at kveldi ok fengu ar allgar vitkur. Vru bundin sr eira Egils. Nkkurar ntr vru eir ar, - Helga, dttir bnda, var ftum ok heil meina sinna, akkai hon ok ll au Agli at, - hvldu sik ar ok eyki sna.

En mar s, er Helgu hafi rnar ristit, var aan skammt brott. Kom at upp, at hann hafi beit hennar, en orfinnr vildi eigi gifta hana. vildi bndason glepja hana, en hon vildi eigi. ttist hann rsta henni manrnar, en hann kunni at eigi, ok hafi hann at ristit henni, er hon fekk meinsemi af.

Ok er Egill var til brottfarar binn, fylgi orfinnr honum ok eir fegar gtu. Vru eir saman tu ea tlf. Fru eir dag ann allan me eim til varar fyrir rmi ok hskrlum hans. Ok er essi tendi spurust, at eir Egill hfu barizt vi ofrefli lis skginum ok sigrat, tti rmi engi vn, at hann myndi mega reisa rnd vi Agli. Sat rmr v heima vi alla sna menn. eir Egill ok orfinnr skiptust gjfum vi at skilnai ok mltu til vinttu me sr.

San fru eir Egill lei sna, ok er ekki sagt, at til tenda yri fer eira, r eir kmu til orsteins. Vru grdd sr eira. Dvlust eir Egill ar til vrs. En orsteinn fekk sendimenn til Hkonar konungs at fra honum skatt ann, er Egill hafi stt til Vermalands. Ok er eir kmu konungs fund, sgu eir honum tendi au, er gerzt hfu fer eira Egils, ok fru honum skattinn. Konungr ttist vita, at at mundi satt vera, er r hafi hann grunat um, at Arnvir jarl mundi hafa ltit drepa sendimenn hans tvenna, er hann hafi austr sent. Sagi konungr, at orsteinn skyldi hafa landvist ok vera stt vi hann. Fara sendimenn san heimleiis, ok er eir koma aftr til orsteins, segja eir honum, at konungr lt vel yfir essi fer ok orsteinn skyldi vera stt ok vinttu vi konung.

Hkon konungr fr Vk austr um sumarit, en aan geri hann fer sna austr Vermaland me mikit li. Arnvir jarl fli undan, en konungr tk str gjld af bndum eim, er honum ttu skum vi sik, sv sem sagt er af eim, er skattinn sttu. Setti hann ar yfir jarl annan ok tk gslar af honum ok bndum.

Hkon konungr fr eiri fer va um Gautland it vestra ok lagi at undir sik, sv sem sagt er sgu hans ok finnst kvum eim, er um hann hafa ort verit. er ok sagt, at hann fr til Danmerkr ok herjai ar va. hrau hann tlf skip af Dnum me tveimr skipum, ok gaf hann konungsnafn Tryggva lfssyni, brursyni snum, ok vald yfir Vkinni austr.

Egill bj kaupskip sitt um sumarit ok r ar til fruneyti, en langskip at, er hann hafi haft um haustit r Danmrku, gaf hann orsteini at skilnai. orsteinn gaf Agli gar gjafar, ok mltu til mikillar vinttu sn milli. Egill geri sendimenn til rar Aurland, mgs sns, ok fekk honum umbo sitt at skipa jarir r, er Egill tti Sogni ok Hralandi, ok ba hann selja, ef kaupendr vri til.

Ok er Egill var binn ferar sinnar ok byr gaf, sigldu eir t eftir Vkinni ok sv lei sna norr fyrir Nreg ok san haf t. Byrjai eim til grar hltar, kmu af hafi Borgarfjr, ok helt Egill skipinu inn eftir firinum ok til hafnar skammt fr b snum ok lt heim flytja varna sinn, en ra skipi til hlunns. Egill fr heim til bs sns. Uru menn honum fegnir. Dvaldist Egill ar ann vetr.

77. kafli - Af rlum Ketils gufu.

er etta var tenda, at Egill var t kominn r essi fer, var herait albyggt. Vru andair allir landnmamenn, en synir eira lifu ea sonarsynir, ok bjuggu eir herai.

Ketill gufa kom til slands, er land var mjk byggt. Hann var inn fyrsta vetr at Gufusklum Rosmhvalanesi. Ketill hafi komit vestan um haf af rlandi. Hann hafi me sr rla marga rska. Lnd vru ll bygg Rosmhvalanesi ann tma. Rst Ketill v aan brott ok inn Nes ok sat annan vetr Gufunesi ok fekk ar engan rstafa. San fr hann inn Borgarfjr ok sat ar inn rija vetr, er san er kallat at Gufusklum, en in Gufu, er ar fellr ofan, er hann hafi skip sitt um vetrinn.

rr Lambason bj Lambastum. Hann var kvngar ok tti son, er Lambi ht. Hann var vaxinn mar, mikill ok sterkr at jfnum aldri. Eftir um sumarit, er menn riu til ings, rei Lambi til ings. En Ketill gufa var farinn vestr Breiafjr at leita ar um bstai.

hljpu rlar hans brott. eir kmu fram um ntt at rar Lambastum ok bru ar eld at hsum ok brenndu ar inni r ok hjn hans ll, en brutu upp br hans ok bru t gripi ok vru. San rku eir heim hross ok klyfjuu ok fru san t til lftaness.

ann morgin um slarupprsarskei kom Lambi heim, ok hafi hann st eldinn um nttina. eir vru nkkurir menn saman. Hann rei egar at leita rlanna. Ra ar menn af bjum til. mts vi hann. Ok er rlarnir s eftirfr , stefndu eir undan, en ltu lausan rnsfeng sinn. Hljpu sumir Mrar t, en sumir t me sj, til ess at fjrr var fyrir eim. sttu eir Lambi eftir eim ok drpu ar ann, er Kri ht, - v heitir ar san Kranes, - en Skorri ok ormr ok Svartr gengu kaf ok summu fr landi. San leituu eir Lambi at skipum ok reru at leita eira ok fundu eir Skorra Skorraey ok drpu hann ar. reru eir t til ormsskers ok drpu ar orm. Er vi hann skerit kennt. eir hendu rlana enn fleiri, ar sem san eru rnefni vi kennd.

Lambi bj san at Lambastum ok var gildr bndi. Hann var rammr at afli. Engi var hann uppivslumar.

Ketill gufa fr san vestr Breiafjr ok stafest-ist orskafiri. Vi hann er kenndr Gufudalr ok Gufufjrr. Hann tti ri, dttur Geirmundar heljarskinns. Vli var sonr eira.

Grmr ht mar ok var Svertingsson. Hann bj at Mosfelli fyrir nean Heii. Hann var auigr ok ttstrr. Rannveig var systir hans sammra, er tti roddr goi lfusi. Var eira sonr Skafti lgsgu-mar. Grmr var ok lgsgumar san. Hann ba rdsar rlfsdttur, brurdttur Egils ok stjpdttur. Egill unni rdsi engum mun minna en snum brnum. Hon var in frasta kona. En fyrir v at Egill vissi, at Grmr var mar gfugr ok s rakostr var gr, var at at ri gert. Var rds gift Grmi. Leysti Egill af hendi furarf hennar. Fr hon til bs me Grmi, ok bjuggu au lengi at Mosfelli.

78. kafli - Egill kver Sonatorrek ok Arinbjarnarkviu.

lfr ht mar, sonr Hskulds Dala-Kollssonar ok sonr Melkorku, dttur Mrkjartans rakonungs. lfr bj Hjararholti Laxrdal vestr Breiafjarardlum. lfr var strauigr at f. Hann var eira manna frastr snum, er vru slandi. Hann var skrungr mikill.

lfr ba orgerar, dttur Egils. orgerr var vn kona ok kvenna mest, vitr ok heldr skapstr, en hversdagliga kyrrlt. Egill kunni ll deili lfi ok vissi, at at gjafor var gfugt, ok fyrir v var orgerr gift lfi. Fr hon til bs me honum Hjararholt. eira brn vru au Kjartan, orbergr, Halldrr, Steindrr, urr, orbjrg, Bergra. Hana tti rhallr goi Oddason. orbjrgu tti fyrr sgeirr Knattarson, en sar Vermundr orgrmsson. uri tti Gumundr Slmundarson. Vru eira synir Hallr ok Vga-Bari.

zurr Eyvindarson, brir rodds lfusi, fekk Beru, dttur Egils.

Bvarr, sonr Egils, var frumvaxti. Hann var inn efniligsti mar, frr snum, mikill ok sterkr, sv sem verit hafi Egill ea rlfr hans aldri. Egill unni honum mikit. Var Bvarr ok elskr at honum.

at var eitt sumar, at skip var Hvt, ok var ar mikil kaupstefna. Hafi Egill ar keypt vi margan ok lt flytja heim skipi. Fru hskarlar ok hfu skip ttrt, er Egill tti. at var eitt sinn, at Bvarr beiddist at fara me eim, ok eir veittu honum at. Fr hann inn Vllu me hskrlum. eir vru sex saman ttru skipi. Ok er eir skyldu t fara, var flrin s dags, ok er eir uru hennar at ba, fru eir um kveldit s. hljp tsynningr steini, en ar gekk mti tfallsstraumr. Geri strt firinum, sem ar kann oft vera. Lauk ar sv, at skipit kafi undir eim, ok tndust eir allir. En eftir um daginn skaut upp lkunum. Kom lk Bvars inn Einarsnes, en sum kmu fyrir sunnan fjrinn, ok rak angat skipit. Fannst at inn vi Reykjarhamar.

ann dag spuri Egill essi tendi, ok egar rei hann at leita lkanna. Hann fann rtt lk Bvars. Tk hann at upp ok setti kn sr ok rei me t Digranes til haugs Skalla-Grms. Hann lt opna hauginn ok lagi Bvar ar nir hj Skalla-Grmi. Var san aftr lokinn haugrinn, ok var eigi fyrr lokit en um dagsetrsskei. Eftir at rei Egill heim til Borgar, ok er hann kom heim, gekk hann egar til lokrekkju eirar, er hann var vanr at sofa . Hann lagist nir ok skaut fyrir loku. Engi ori at krefja hann mls.

En sv er sagt, er eir settu Bvar nir, at Egill var binn: Hosan var streng fast at beini. Hann hafi fustanskyrtil rauan, rngvan upphlutinn ok lz at su. En at er sgn manna, at hann rtnai sv, at kyrtillinn rifnai af honum ok sv hosurnar.

En eftir um daginn lt Egill ekki upp lokrekkjuna. Hann hafi ok engan mat n drykk. L hann ar ann dag ok nttina eftir. Engi mar ori at mla vi hann.

En inn rija morgin, egar er lsti, lt sgerr skjta hesti undir mann, - rei s sem kafligast vestr Hjararholt -, ok lt segja orgeri essi tendi ll saman, ok var at um nnskei, er hann kom ar. Hann sagi ok at me, at sgerr hafi sent henni or at koma sem fyrst sur til Borgar. orgerr lt egar sla sr hest, ok fylgu henni tveir menn. Riu au um kveldit ok nttina, til ess er au kmu til Borgar. Gekk orgerr egar inn eldahs. sgerr heilsai henni ok spuri, hvrt au hefi nttver etit.

orgerr segir htt: "Engan hefi ek nttver haft, ok engan mun ek fyrr en at Freyju. Kann ek mr eigi betri r en fair minn. Vil ek ekki lifa eftir fur minn ok brur."

Hon gekk at lokhvlunni ok kallai: "Fair, lk upp hurinni, vil ek, at vit farim eina lei bi."

Egill spretti fr lokunni. Gekk orgerr upp hvluglfit ok lt loku fyrir hurina. Lagist hon nir ara rekkju, er ar var.

mlti Egill: "Vel gerir , dttir, er vill fylgja fer num. Mikla st hefir snt vi mik. Hver vn er, at ek muna lifa vilja vi harm enna?"

San gu au um hr. mlti Egill: "Hvat er n, dttir, tyggr n nkkut?"

"Tygg ek sl," segir hon, "v at ek tla, at mr muni verra en r. tla ek ella, at ek muna of lengi lifa."

"Er at illt manni?" segir Egill.

"Allillt" segir hon, "villtu eta?"

"Hvat mun vara?" segir hann.

En stundu sar kallai hon ok ba gefa sr drekka. San var henni gefit vatn at drekka.

mlti Egill: "Slkt gerir at, er slin etr, yrstir ess at meir."

"Villtu drekka, fair?" segir hon.

Hann tk vi ok svalg strum, ok var at drshorni.

mlti orgerr: "N erum vit vlt. etta er mjlk."

beit Egill skar r horninu, allt at er tennr tku, ok kastai horninu san.

mlti orgerr: "Hvat skulum vit n til rs taka? Lokit er n essi tlan. N vilda ek, fair, at vi lengim lf okkart, sv at mttir yrkja erfikvi eftir Bvar, en ek mun rsta kefli, en san deyjum vit, ef okkr snist. Seint tla ek orstein, son inn, yrkja kvit eftir Bvar, en at hlir eigi, at hann s eigi erfr, v at eigi tla ek okkr sitja at drykkjunni eiri, at hann er erfr."

Egill segir, at at var vnt, at hann myndi yrkja mega, tt hann leitai vi, - "en freista m ek ess," segir hann.

Egill hafi tt son, er Gunnarr ht, ok hafi s ok andazt litlu r. Ok er etta upphaf kvis:

Mjk erum tregt
tungu at hrra
ea loftvtt
ljpundara.
Esa n vnligt
of Viurs fi
n hgdrgt
r hugarfylgsni.

Esa aueystr,
vt ekki veldr
hfugligr,
r hyggju sta
fagnafundr
Friggjar nija,
r borinn
r Jtunheimum,

lastalauss
es lifnai
Nkkvers
nkkva bragi.
Jtuns hals
undir jta
Nins nir
fyr naustdurum.

vt tt mn
enda stendr,
hrbarnir
sem hlynir marka.
Esa karskr mar
ss kggla berr
frnda hrrs
af fletjum nir.

munk mitt
ok mur hrr
fur fall
fyrst of telja.
at berk t
r orhofi
mrar timbr
mli laufgat.

Grimmt vrum hli,
ats hrnn of braut
fur mns
frndgari.
Veitk fullt
ok opit standa
sonar skar,
es mr sr of vann.

Mjk hefr Rn
ryskt um mik.
Emk ofsnaur
at stvinum.
Sleit marr bnd
minnar ttar,
snaran tt
af sjlfum mr.

Veizt, ef sk
sveri of rkak,
vas lsmir
allra tma.
Hroa vgs brr,
ef vega mttak,
frk andvgr
ok gis mani.

En ek ekki
eiga ttumk
sakar afl
vi sonar bana,
vt alj
fyr augum verr
gamals egns
gengileysi.

Mik hefr marr
miklu rntan.
Grimmt es fall
frnda at telja,
san's minn
munvega
ttar skjldr
aflfi hvarf.

Veitk at sjalfr,
at syni mnum
vasa ills egns
efni vaxit,
ef s randvir
rskvask ni,
unz her-Gauts
hendr of tki.

lt flest
ats fair mlti,
tt ll j
annat segi.
Mr upp helt
of herbergi
ok mitt afl
mest of studdi.

Oft kemr mr
mna bjarnar
byrvind
brraleysi.
Hyggjumk um,
es hildr rask,
nsumk hins
ok hygg at v,

hverr mr hugar
hli standi
annarr egn
vi ri.
arfk ess oft
of vergrum.
Verk varfleygr,
es vinir verra.

Mjk es torfyndr,
ss tra knegum
of alj
Elgjar galga,
vt niflgr
nija steypir
brur hrr
vi baugum selr.

Finn ek at oft,
es far beiir -- -- --

at's auk mlt,
at engi geti
sonar igjld,
nema sjalfr ali
enn ann ni,
es rum s
borinn mar
brur sta.

Erumka ekkt
ja sinni,
tt sr hverr
stt of haldi.
Burr's Bileygs
b kominn,
kvnar sonr,
kynnis leita.

En mr fens
fstum okk
hrosta hilmir
hendi stendr.
Mkak upp
jru grmu,
rnnis-rei,
rttri halda,

sz son minn
sttar brmi
heiftugligr
r heimi nam,
anns ek veit
at varnai
vamma varr
vi vmli.

at mank enn,
es upp of hf
goheim
Gauta spjalli
ttar ask,
anns x af mr,
ok kynvi
kvnar minnar.

ttak gtt
vi geirs drttin.
Gerumk tryggr
at tra hnum,
r vinan
vagna rni,
sigrhfundr,
of sleit vi mik.

Bltka v
brur Vlis,
gojaar,
at gjarn sak.
hefr Mms vinr
mr of fengnar
blva btr,
ef et betra telk.

Gfumk rtt
ulfs of bgi
vgi vanr
vammi firra
ok at ge,
es ek gera mr
vsa fjandr
af vlndum.

N erum torvelt.
Tveggja bga
njrva nift
nesi stendr.
Skalk glar
me gan vilja
ok hryggr
heljar ba.

Egill tk at hressast, sv sem fram lei at yrkja kvit, ok er lokit var kvinu, fri hann at sgeri ok orgeri ok hjnum snum. Reis hann upp r rekkju ok settist ndvegi. Kvi etta kallai hann Sonatorrek. San lt Egill erfa sonu sna eftir fornri sivenju. En er orgerr fr heim, leiddi Egill hana me gjfum brott.

Egill bj at Borg langa vi ok var mar gamall, en ekki er getit, at hann tti mlaferli vi menn hr landi. Ekki er ok sagt fr hlmgngum hans ea vgaferlum, san er hann stafestist hr slandi.

Sv segja menn, at Egill fri ekki brott af slandi, san er etta var tenda, er n var r fr sagt, ok bar at mest til ess, at Egill mtti ekki vera Nregi af eim skum, sem fyrr var fr sagt, at konungar ttust eiga vi hann. B hafi hann rausnarsamligt, v at f skorti eigi. Hann hafi ok gott skaplyndi til ess.

Hkon konungr Aalsteinsfstri r fyrir Nregi langa stund, en inn efra hluta vi hans kmu synir Eirks til Nregs ok deildu til rkis Nregi vi Hkon konung, ok ttu eir orrostu saman, ok hafi Hkon jafnan sigr. Ina sustu orrostu ttu eir Hralandi Stor Fitjum. ar fekk Hkon konungr sigr ok ar me banasr. Eftir at tku eir konungdm Nregi Eirkssynir.

Arinbjrn hersir var me Haraldi Eirkssyni ok gerist rgjafi hans ok hafi af honum veizlur strliga miklar. Var hann forstjri fyrir lii ok landvrn. Arinbjrn var hermar mikill ok sigrsll. Hann hafi at veizlum Fjarafylki.

Egill Skalla-Grmsson spuri essi tendi, at konungaskipti var orit Nregi, ok at me, at Arinbjrn var kominn Nreg til ba sinna ok hann var viring mikilli. orti Egill kvi um Arinbjrn, ok er etta upphaf at:

Emk hrakvr
hilmi at mra,
en glapmll
of glggvinga,
opinspjallr
of jfurs dum,
en agmlskr
of jlygi,

skaupi gngr
skrkberndum,
emk vilkvr
of vini mna.
Stt hefk mrg
mildinga sjt
me grunlaust
grepps of i.

Hafak endr
Ynglings burar,
rks konungs,
reii fengna.
Drk djarfhtt
of dkkva skr,
ltk hersi
heim of sttan,

ars allvaldr
und gs hjalmi,
ljfrmur,
at landi sat.
Stri konungr
vi stiran hug
Jrvk
rgum strndum.

Vasa at tunglskin
tryggt at lta
n gnlaust
Eirks bra,
s ormfrnn
ennimni
skein allvalds
gigeislum.

blstrver
of bera orak
maka hings
markar drttni,
svt Yggs full
randa kom
at hvers manns
hlusta munnum.

N hamfagrt
hlum tti
skaldf mitt
at skata hsum,
s ulfgrtt
vi Yggjar mii
hattar staup
at hilmi k.

Vi v tk,
en tvau fylgu
skk smleit
sra brna
ok s mur,
es mna bar
hfulausn
fyr hilmis kn.

ars tannfjl
me tungu k
ok hlertjld
hlustum gfgu,
en s gjf
golli betri
hrugs konungs
of heitin vas.

ar st mr
mrgum betri
hoddfndum
hli ara
tryggr vinr minn,
ss tra knttak,
heirar
hverju ri,

Arinbjrn,
es oss einn of hf,
kna fremstr,
fr konungs fjnum,
vinr jans,
es vttki l
hersks
hilmis gari.

Ok -- -- --
-- -- stuli lt
margfrmur
minna da,
sem en -- -- a --
-- -- Halfdanar
at vri
ttar skai.

Munk vinjfr
vera heitinn
ok vljgr
at Viurs fulli,
hrrs rverr
ok heitrofi,
nema ess gagns
gjld of vinnak.

N's at st,
hvars setja skal
bratt stiginn
bragar ftum
fyr mannfjl,
margra sjnir,
hrr mttigs
hersa kundar.

Erum auskf
munlokri
magar ris
mrar efni,
vinar mns,
vt vali liggja
tvenn ok renn
tungu mr.

at telk fyrst,
es flestr of veit
ok alj
eyru skir,
hv mildger
mnnum tti
bja bjrn
birkis tta.

at allsheri
at undri gefsk,
hv hann urj
aui gngir,
en grjt-bjrn
of gddan hefr
Freyr ok Njrr
at far afli.

En Hralds
at hfubami
aus igntt
at lnum sifjar,
sr vinrei
af vegum llum
vindkers
vum botni.

Hann drgseil
of eiga gat
sem hildingr
heyrnar spanna,
goum varr
me gumna fjl,
vinr vorms,
veklinga ts.

at hann vir,
es rjta mun
flesta menn,
tt f eigi.
Kveka skammt
meal skata hsa
n auskeft
almanna spjr.

Gekk mar engi
at Arinbjarnar
r legvers
lngum knerri
hi leiddr
n heiftkvium
me atgeirs
auar toftir.

Hinn's fgrimmr,
es Fjrum br.
S's of dolgr
Draupnis nija,
en skunautr
Snar hvinna,
hringum httr,
hoddvegandi.

Hann aldrteig
of eiga gat
fjlsinn
me friar spjllum
-- -- -- --

at's rtt,
ef orpit hefr
mskei
mrgu gagni,
ramriin
Rkkva stoi,
vellvnur,
vs veitti mr.

Vask rvakr,
bark or saman
me mljns
morginverkum.
Hlk lofkst,
anns lengi stendr
brotgjarn
bragar tni.

Einarr ht mar. Hann var sonr Helga ttarssonar, Bjarnarsonar ins austrna, er nam lnd Breiafiri. Einarr var brir svfrs ins spaka. Einarr var egar unga aldri mikill ok sterkr ok inn mesti atgervimar. Hann tk at yrkja, egar er hann var ungr, ok var mar nmgjarn.

at var eitt sumar alingi, at Einarr gekk til bar Egils Skalla-Grmssonar, ok tkust eir at orum, ok kom ar brtt talinu, at eir rddu um skldskap. tti hvrumtveggja r rur skemmtiligar.

San vanist Einarr oftliga at ganga til tals vi Egil. Gerist ar vintta mikil. Einarr hafi litlu r komit t r fr. Egill spuri Einar mjk austan tenda ok at vinum snum, sv ok at eim, er hann ttist vita, at vinir hans vru. Hann spuri ok mjk eftir strmenni. Einarr spuri ok mti Egil at eim tendum, er fyrr hfu gerzt um ferir Egils ok strvirki hans, en at tal tti Agli gott, ok rttist af vel. Einarr spuri Egil, hvar hann hefi ess verit staddr, at hann hafi mest reynt sik, ok ba hann at segja sr. Egill kva:

Brumk einn vi tta,
en vi ellifu tysvar.
Sv fengum val vargi.
Vark einn bani eira.
Skiptumsk hart af heiftum
hlfar skelfiknfum.
Ltk af ermar aski
eld valbasta kastat.

eir Egill ok Einarr mltu til vinttu me sr at skilnai. Einarr var lngum tanlendis me tgnum mnnum. Einarr var rr mar ok oftast fltill, en skrungr mikill ok drengr gr. Hann var hirmar Hkonar jarls Sigurarsonar.

ann tma var Nregi frir mikill ok bardagar me eim Hkoni jarli ok Eirkssonum, ok stukku msir r landi. Haraldr konungr Eirksson fell sur Danmrk at Hlsi Limafiri, ok var hann svikinn. barist hann vi Harald Kntsson, er kallar var Gull-Haraldr, ok Hkon jarl.

ar fell ok me Haraldi konungi Arinbjrn hersir, er fyrr var fr sagt. Ok er Egill spuri fall Arinbjarnar, kva hann:

verra n, eirs verru,
ingbirtingar Ingva,
hvar skalk manna mildra,
mjaveitar dag, leita,
eira's hauks fyr handan
hfjll digulsnjvi
jarar gjr vi orum
eyneglda mr hegldu.

Einarr Helgason skld var kallar sklaglamm. Hann orti drpu um Hkon jarl, er kllu er Vellekla, ok var at mjk lengi, at jarlinn vildi eigi hla kvinu, v at hann var reir Einari. kva Einarr:

Gerak veig um vira
vr, anns sitr at jru,
irumk ess, mean arir,
rr Vfaar, svfu.
Hykk, at hodda stkkvi,
hinig sttak gram, tti,
fsinn, frknum vsa,
ferri, skald in verra.

Ok enn kva hann:

Skjum jarl, anns auka
ulfs ver orir sverum.
Skipum borrinn bara
baugskjldum Sigvalda.
Drepr eigi s sveigir
srlinns, es gram finnum,
rnd berum t andra
Endils, vi mr hendi.

Jarlinn vildi eigi, at Einarr fri brott, ok hlddi kvinu, ok san gaf hann Einari skjld, ok var hann in mesta gersemi. Hann var skrifar fornsgum, en allt milli skriftanna vru lagar yfir spengr af gulli, ok settr steinum. Einarr fr til slands ok til vistar me svfi, brur snum.

En um haustit rei Einarr vestan ok kom til Borgar ok gisti ar. Egill var eigi heima, ok var hann farinn norr til heraa, ok var hans heim vn. Einarr bei hans rjr ntr, en at var engi sir at sitja lengr en rjr ntr at kynni. Bjst Einarr brott, ok er hann var binn, gekk hann til rms Egils ok festi ar upp skjldinn ann inn dra ok sagi heimamnnum, at hann gaf Agli skjldinn.

San rei Einarr brott, en ann sama dag kom Egill heim. En er hann kom inn til rms sns, s hann skjldinn ok spuri, hverr gersemi tti. Honum var sagt, at Einarr sklaglamm hafi ar komit ok hann hafi gefit honum skjldinn.

mlti Egill: "Gefi hann allra manna armastr! tlar hann, at ek skyla ar vaka yfir ok yrkja um skjld hans? N taki hest minn. Skal ek ra eftir honum ok drepa hann."

Honum var sagt, at Einarr hafi riit snemma um morgininn. "Mun hann n kominn vestr til Dala."

San orti Egill drpu, ok er etta upphaf at:

Ml es lofs at lsa
ljsgar, es k, bara,
mr kom heim at hendi
hoddsendis bo, enda.
Skalat at grundar Gylfa
glaums misfengnir taumar,
hli r til ora,
ergrins mr vera.

Egill ok Einarr heldu vinttu sinni, mean eir lifu bir. En sv er sagt, at fri skjldrinn um sir, at Egill hafi hann me sr brfr , er hann fr norr Vimri me orkatli Gunnvaldssyni ok eir Raua-Bjarnarsynir, Trefill ok Helgi. var spillt skildinum ok kastat sruker. En san lt Egill taka af bnainn, ok vru tlf aurar gulls spngunum.

79. kafli - Af orsteini Egilssyni ok brnum hans.

orsteinn, sonr Egils, er hann x upp, var allra manna frastr snum, hvtr hr ok bjartr litum. Hann var mikill ok sterkr ok ekki eftir v sem fair hans. orsteinn var vitr mar ok kyrrltr, hgvrr, stilltr manna bezt. Egill unni honum ltit. orsteinn var ok ekki vi hann stigr, en au sgerr ok orsteinn unnust mikit. Egill tk at eldast mjk.

at var eitthvert sumar, er orsteinn rei til alingis, en Egill sat heima. En r orsteinn fri heiman, stilltu au sgerr um ok tku r kistu Egils silkislur, Arinbjarnarnauta, ok hafi orsteinn til ings. Ok er hann hafi inginu, vru honum dragsar ok uru saurgar nean, er eir vru Lgbergsgngu. Ok er hann kom heim, hir sgerr slurnar, ar sem r vru. En mjk miklu sar, er Egill lauk upp kistu sna, fann hann, at spillt var slunum, ok leitai mls um vi sgeri, hverju at gegndi. Hon sagi it sanna til. kva Egill:

ttkak erfinytja
arfa mr til arfan.
Mik hefr sonr of svikvinn,
svik telk v, kvikvan.
Vel mtti ess vatna
viggrandi ba,
es hafska hli
hljtendr of mik grjti.

orsteinn fekk Jfrar, dttur Gunnars Hlfarsonar. Mir hennar var Helga, dttir lfs feilans, systir rar gellis. Jfri hafi tt fyrr roddr, sonr Tungu-Odds.

Litlu eftir etta andaist sgerr. Eftir at br Egill bi ok seldi hendr orsteini, en Egill fr sur til Mosfells til Grms, mgs sns, v at hann unni mest rdsi, stjpdttur sinni, eira manna, er vru lfi.

at var eitt sumar, at skip kom t Leiruvgi, ok stri s mar, er ormr ht. Hann var norrnn ok hskarl orsteins rusonar. Hann hafi me at fara skjld, er orsteinn hafi sent Agli Skalla-Grmssyni, ok var at gtagripr. ormr fri Agli skjldinn, en hann tk vi akksamliga. Eftir um vetrinn orti Egill drpu um skjaldargjfina, er kllu er Berudrpa, ok er etta upphaf at:

Heyri frs forsa
fallhadds vinar stalla,
hyggi, egn, til agnar
nn lr, konungs, mna.
Oft skal arnar kjafta
r g of tr Hra,
hrafnstrandi hrra
hregna, mn of fregnask.

orsteinn Egilsson bj at Borg. Hann tti tv laungetna sonu, Hriflu ok Hrafn, en san hann kvngaist, ttu au Jfrr tu brn. Helga in fagra var eira dttir, er eir deildu um Skld-Hrafn ok Gunnlaugr ormstunga. Grmr var ellstr sona eira, annarr Skli, rii orgeirr, fjri Kollsveinn, fimmti Hjrleifr, stti Halli, sjaundi Egill, tti rr. ra ht dttir eira, er tti ormr Kleppjrnsson. Fr brnum orsteins er komin kynsl mikil ok margt strmenni. at er kallat Mramannakyn, allt at, er fr Skalla-Grmi er komit.

80. kafli - Steinarr beitti land orsteins.

nundr sjni bj at nabrekku, er Egill bj at Borg. nundr sjni tti orgeri, dttur Bjarnar ins digra af Snfellsstrnd. Brn eira nundar vru au Steinarr ok Dalla, er tti gmundr Galtason, eira synir orgils ok Kormkr. Ok er nundr gerist gamall ok sndr ltt, seldi hann af hendi b. Tk vi Steinarr, sonr hans. eir fegar ttu au fjr. Steinarr var allra manna mestr ok rammr at afli, ljtr mar, bjgr vexti, fthr ok miskammr. Steinarr var uppivslumar mikill ok kafamar, dll ok harfengr, inn mesti kappsmar.

Ok er orsteinn Egilsson bj at Borg, gerist egar ftt um me eim Steinari. Fyrir sunnan Hfslk liggr mrr, er heitir Stakksmrr. Standa ar yfir vtn vetrinn, en vrit, er sa leysir, er ar tbeit sv g nautum, at at var kallat jafnt ok stakkr tu. Hfslkr r ar landamerkjum at fornu fari. En vrum gengu naut Steinars mjk Stakksmri, er au vru rekin tan at Hfslk, en hskarlar orsteins vnduu um. Steinarr gaf at v engan gaum, ok fr sv fram it fyrsta sumar, at ekki var til tenda.

En annat vr, helt Steinarr beitinhi, en orsteinn lagi umru vi hann ok rddi stilliliga, ba hann Steinar halda beit bfjr sns, sv sem at fornu hafi verit. Steinarr segir, at f myndi ganga ar, sem at vildi. Hann rddi um allt heldr festiliga, ok skiptust eir orsteinn vi nkkurum orum. San lt orsteinn hnekkja nautunum t mrar yfir Hfslk, ok er Steinarr var ess varr, fekk hann til Grana, rl sinn, at sitja at nautunum Stakksmri, ok sat hann ar alla daga. etta var inn efra hlut sumars. Beittust upp allar engjar fyrir sunnan Hfslk.

N var at einn dag, at orsteinn hafi gengit upp Borg at sjst um. Hann s, hvar naut Steinars fru. Hann gekk t mrar. at var s dags. Hann s, at nautin vru komin langt t holtasundit. orsteinn rann t um mrarnar, ok er Grani s at, rak hann nautin vgiliga, til ess er au kmu stul. orsteinn kom eftir, ok hittust eir Grani garshliinu. orsteinn v hann ar. at heitir Granahli san. at er tngarinum. orsteinn hratt garinum ofan Grana ok huli sv hr hans. San fr orsteinn heim til Borgar, en konur r, er til stuls fru, fundu Grana, ar er hann l. Eftir at fru r heim til hss ok sgu Steinar essi tendi. Steinarr leiddi hann uppi holtunum, en san fekk Steinarr til annan rl at fylgja nautunum, ok er s eigi nefndr. orsteinn lt sem hann vissi eigi um beit, at sem eftir var sumarsins.

at var til tenda, at Steinarr fr inn fyrra hlut vetrar t Snsefellsstrnd ok dvalist ar um hr. Steinarr s rl, er rndr ht. Hann var allra manna mestr ok sterkastr. Steinarr falai rl ann ok bau til ver mikit, en s, er tti rlinn, mat hann fyrir rjr merkr silfrs ok mat hann hlfu drra en mealrl, ok var at kaup eira. Hann hafi rnd me sr heim.

Ok er eir kmu heim, rir Steinarr vi rnd: "N er sv til farit, at ek vil hafa verkna af r. Er hr skipat r til verka allra. N mun ek verk fyrir ik leggja, er r er ltit erfii . skalt sitja at nautum mnum. ykkir rnr at miklu skipta, at eim s vel til haga haldit. Vil ek, at hafir ar engis manns hf vi nema itt, hvar hagi er beztr mrum. M ek eigi manni sj, ef hefir eigi til ess hug ea afl at halda til fulls vi einn hvern hskarl orsteins."

Steinarr seldi hendr rndi xi mikla, nr lnar fyrir munn, ok var hon hrhvss.

"Sv lzt mr ik, rndr," segir Steinarr, "sem eigi s snt, hversu mikils metr goor orsteins, ef it sjizt tveir ."

rndr svarar: "Engan vanda tla ek mr vi orstein, en skilja ykkjumst ek, hvert verk hefir fyrir mik lagt. Muntu ykkjast litlu til verja, ar sem ek em. En ek tla mr vera gan kost, hvrr sem upp kemr, ef vit orsteinn skulum reyna me okkr."

San tk rndr til nautagzlu. Honum hafi at skilizt, tt hann hefi eigi lengi verit, hvert Steinarr hafi nautum snum ltit halda, ok sat rndr at nautum Stakksmri.

Ok er orsteinn var ess varr, sendi hann hskarl sinn til fundar vi rnd ok ba segja honum landamerki me eim Steinari. Ok er hskarl hitti rnd, sagi hann honum erendi sn ok ba hann halda nautunum annan veg, sagi, at at var land orsteins Egilssonar, er nautin vru komin.

rndr segir: "at hiri ek aldri, hvrr eira land . Mun ek naut haf a ar, sem mr ykkir hagi beztr."

San skilust eir. Fr hskarl heim ok segir orsteini svr rlsins. orsteinn lt kyrrt vera, en rndr tk at sitja at nautum ntr ok daga.

81. kafli - Vg rndar ok af mlatilbnai.

orsteinn st upp einn morgin vi sl ok gekk upp Borg. Hann s, hvar naut Steinars vru. San gekk orsteinn t mrar, til ess er hann kom til nautanna. ar stendr skgarklettr vi Hfslk, en uppi klettinum svaf rndr ok hafi leyst af sr ska sna. orsteinn gekk upp klettinn ok hafi xi hendi ekki mikla ok engi fleiri vpn. orsteinn stakk xarskaftinu rndi ok ba hann vaka. Hann spratt upp skjtt ok hart ok greip tveim hndum xina ok reiddi upp. Hann spuri, hvat orsteinn vildi.

"Ek vil segja r, at ek land etta, en r eigu hagabeit fyrir tan lkinn. Er at eigi undarligt, tt vitir eigi landamerki hr."

rndr segir: "Engu ykkir mr skipta, hverr land . Mun ek ar lta naut vera, er eim ykkir bezt."

"Hitt er lkligra," segir orsteinn, "at ek muna n ra vilja fyrir landi mnu, en eigi rlar Steinars."

rndr segir: "Miklu ertu, orsteinn, vitrari mar en ek huga, ef vill eiga nttbl undir xi minni ok htta til ess viringu inni. Mr snist, at tla til, sem ek muna hafa tvau fl n, en mik skortir eigi hug. Ek em ok vpnar betr en ."

orsteinn mlti: " httu mun ek leggja, ef gerir eigi at um beitina. Vnti ek, at mikit skili hamingju okkra, sv sem mlaefni eru jfn."

rndr segir: "N skaltu sj, orsteinn, hvrt ek hrumst nkkut ht n."

San settist rndr nir ok batt sk sinn, en orsteinn reiddi upp xina hart ok hj hls rndi, sv at hfuit fell bringuna. San bar orsteinn grjt at honum ok huli hr hans, gekk san heim til Borgar.

En ann dag kmu seint heim naut Steinars, ok er rotin vn tti ess, tk Steinarr hest sinn ok lagi sul. Hann hafi alvpni sitt. Hann rei sur til Borgar, ok er hann kom ar, hitti hann menn at mli. Hann spuri, hvar orsteinn vri. Honum var sagt, at hann sat inni. ba Steinarr, at orsteinn kmi t, kvast eiga erendi vi hann. Ok er orsteinn heyri etta, tk hann vpn sn ok gekk t dyrr. San spuri hann Steinar, hver erendi hans vri.

"Hefir drepit rnd, rl minn?" segir Steinarr.

"Sv er vst," segir orsteinn, "arftu at ekki rum mnnum at fla."

" s ek, at munt ykkjast harhendliga verja land itt, er hefir drepit rla mna tv. En mr ykkir at ekki sv mikit framaverk. N mun ek gera r essu miklu betra kost, ef vill me kappi verja landit itt, ok skal ekki rum mnnum n at hlta at reka nautin, en vita skaltu at, at nautin skulu bi dag ok ntt nu landi vera."

"Sv er," segir orsteinn, "at ek drap fyrra sumar rl inn, ann er fekkt til at beita nautunum land mitt, en san lt ek yr hafa beit, sem r vildu, allt til vetrar. N hefi ek drepit annan rl inn fyrir r. Gaf ek essum ina smu sk sem inum fyrra. N skaltu hafa beit hean fr sumar, en at sumri, ef beitir land mitt ok fr menn til ess at reka hingat f itt, mun ek enn drepa fyrir r einn hvern mann, ann er fnu fylgir, sv, at fylgir sjlfr. Mun ek sv gera hverju sumri, mean heldr teknum htti um beitina."

San rei Steinarr brott ok heim til Brekku, ok litlu sar rei Steinarr upp Stafarholt. ar bj Einarr. Hann var goorsmar. Steinarr ba hann lis ok bau honum f til.

Einarr segir: "ik mun litlu skipta um mna lisem, nema fleiri viringamenn veiti at essu mli."

Eftir at rei Steinarr upp Reykjardal fund Tungu-Odds ok ba hann lis ok bau honum f til. Oddr tk vi fnu ok ht liveizlu sinni, at hann skyldi efla Steinar at koma fram lgum vi orstein. Steinarr rei san heim.

En um vrit fru eir Oddr ok Einarr me Steinari stefnufr ok hfu fjlmenni mikit. Stefndi Steinarr orsteini um rladrp ok lt vara fjrbaugsgar um hvrt vgit, v at at vru lg, ar er rlar vru drepnir fyrir manni, enda vri eigi fr rlsgjldin fyrir ina riju sl. En jafnt skyldu metast tvr fjrbaugssakar ok ein skggangssk.

orsteinn stefndi engum skum mt, ok litlu sar sendi orsteinn menn sur Nes. Kmu eir til Mosfells til Grms ok sgu ar essi tendi. Egill lt sr ftt um finnast ok spuri at hlji vandliga um skipti eira orsteins ok Steinars ok sv at eim mnnum, er Steinar hfu styrkt til essa mls. San fru sendimenn heim, ok lt orsteinn vel yfir eira fer.

orsteinn Egilsson fjlmennti mjk til vrings ok kom ar ntt fyrr en arir menn, ok tjlduu bir snar, ok ingmenn hans, er ar ttu bir. Ok er eir hfu um bizt, lt orsteinn ganga til ingmannali sitt, ok geru ar barveggi mikla. San lt hann b tjalda miklu meiri en arar bir, r er ar vru. eiri b vru engir menn.

Steinarr rei til ings ok fjlmennti mjk. ar r Tungu-Oddr fyrir lii ok var allfjlmennr. Einarr r Stafaholti var ok fjlmennr. Tjlduu eir bir snar. Var ingit fjlmennt. Fluttu menn fram ml sn. orsteinn bau engar sttir fyrir sik, en svarai v em mnnum, er um sttir leituu, at hann tlai at lta dms ba, sagi, at honum ttu ml ltils ver, au er Steinarr fr me um drp rla hans, en tali rla Steinars hafa gngar sakar til gert. Steinarr lt strliga yfir mlum snum. ttu honum sakar lgligar, en lisafli gngr at koma mlum fram. Var hann v framgjarn um sn ml.

ann dag gengu menn ingbrekku, ok mltu menn mlum snum, en um kveldit skyldu dmar t fara til sknar. Var orsteinn ar me flokk sinn. Hann r ar ingskpum mest, v at sv hafi verit, mean Egill fr me goor ok mannaforr. eir hfu hvrirtveggju alvpni.

Menn s af inginu, at flokkr manna rei nean me Gljfr, ok blikuu ar skildir vi. Ok er eir riu ingit, rei ar mar fyrir blri kpu, hafi hjlm hfi gullroinn, en skjld hli gullbinn, hendi krkaspjt, var ar gullrekinn falrinn. Hann var sveri gyrr. ar var kominn Egill Skalla-Grmsson me tta tigu manna, alla vel vpnaa, sv sem til bardaga vri bnir. at li var valit mjk. Hafi Egill haft me sr ina beztu bndasonu af Nesjum sunnan, er honum ttu vgligstir. Egill rei me flokkinn til bar eirar, er orsteinn hafi tjalda ltit ok r var au. Stigu eir af hestum snum.

Ok er orsteinn kenndi fer fur sns, gekk hann mti honum me allan flokk sinn ok fagnai honum vel. Ltu eir Egill bera inn fargervi sna b, en reka hesta haga. Ok er etta var sslat, gekk Egill ok orsteinn me flokkinn allan upp ingbrekku ok settust, ar sem eir vru vanir at sitja.

San st Egill upp ok mlti htt: "Hvrt er nundr sjni hr ingbrekkunni?"

nundr kvast ar vera. "Ek em feginn orinn, Egill, er ert kominn. Mun at allt bta til um at, er hr stendr milli mls manna."

"Hvrt rr v, er Steinarr, sonr inn, skir skum orstein, son minn, ok hefir dregit saman fjlmenni til ess at gera orstein at urarmanni?"

"v veld ek eigi," segir nundr, "er eir eru sttir. Hefi ek ar lagt til mrg or ok beit Steinar sttast vi orstein, v at mr hefir verit hvern sta orsteinn, sonr inn, sparari til smar, ok veldr v s in forna stvintta, er me okkr hefir verit, Egill, san er vit fddumst hr upp samtnis."

"Brtt mun at," segir Egill, "ljst vera, hvrt mlir etta af alvru ea af hgma, tt ek tla at sr vera munu. Man ek daga, at hvrumtveggja okkrum mundi ykkja lkligt, at vit myndim skum skjast ea stilla eigi sonu okkra, at eir fari eigi me fflsku slkri sem ek heyri, at hr horfist til. Snist mr at r, mean vit erum lfi ok sv nr staddir deilu eira, at vit takim ml etta undir okkr ok setim nir, en ltim eigi Tungu-Odd ok Einar etja saman sonum okkrum sem kapalhestum. Ltum hafa annat hean fr til fvaxtar sr en taka slku."

st nundr upp ok mlti: "Rtt segir , Egill, ok at er okkr fallit at vera v ingi, er synir okkrir deila. Skal okkr ok aldri skmm henda at vera eir vanskrungar at stta eigi. N vil ek, Steinarr, at selir mr ml essi hendr ok lir mik me fara sem mr lkar."

"Eigi veit ek at," segir Steinarr, "hvrt ek vil sv kasta nir mlum mnum, v at ek hefi r leitat mr lisemar af strmenni. Vil ek n sv at einu lka mlum mnum, at at lki vel Oddi ok Einari."

San rddu eir Oddr ok Steinarr sn milli, sagi Oddr sv: "Efna vil ek, Steinarr, lisem vi ik, er ek ht at veita r til laga ea eira mlalyka, er vill taka r til handa. Muntu mest byrgjast, hvernig ml n eru til komin, ef Egill skal um dma."

mlti nundr: "Ekki arf ek at eiga etta undir tungurtu Odds. Hefi ek af honum haft hvrki gott n illt, en Egill hefir margt strvel gert til mn. Tri ek honum miklu betr en rum, enda skal ek essu ra. Mun r at hfa at hafa eigi alla oss fangi r. Hefi ek enn hr til rit fyrir okkr, ok skal enn sv vera."

"kafr ertu um etta ml, fair, en oft tla ek, at vit irimst essa."

San seldi Steinarr hendr nundi mlit, ok skyldi hann skja ea sttast , sv sem lg kenndu til.

Ok egar er nundr r fyrir mlum essum, gekk hann til fundar vi fega, orstein ok Egil.

mlti nundr: "N vil ek, Egill, at skapir einn ok skerir um essi ml, sv sem vill, v at ek tri r bezt til at skipa essum mnum mlum ok llum rum."

San tkust eir nundr ok orsteinn hendr ok nefndu sr vtta ok at me vttnefnunni, at Egill Skalla-Grmsson skyldi einn gera um ml essi, sv sem hann vill, allt skorat ar ingi, ok lauk sv essum mlum. Gengu menn sv heim til ba. orsteinn lt leia til bar Egils rj yxn ok lt hggva til ingnests honum.

Ok er eir Tungu-Oddr ok Steinarr kmu heim til bar, mlti Oddr: "N hefir , Steinarr, ok it fegar rit fyrir lyk mla ykkarra. N teljumst ek r lauss vi ik, Steinarr, um liveizlu , er ek ht r, v at sv var mlt me okkr, at ek skylda veita r sv, at kmir mlum num fram ea til eira lyka, er r hugnai, hvernig sem r gefst sttarger Egils."

Steinarr segir, at Oddr hefir honum vel veitt ok drengiliga ok eira vintta skal n vera miklu betri en r. "Vil ek kalla, at sr r lauss vi mik um at, er vart bundinn."

Um kveldit fru dmar t, ok er ekki getit, at ar yri til tenda.

82. kafli - Sttarger Egils.

Egill Skalla-Grmsson gekk ingbrekku um daginn eftir ok me honum orsteinn ok allr flokkr eira. ar kom ok nundr ok Steinarr. Tungu-Oddr var ok ar kominn ok eir Einarr.

Ok er menn hfu ar mlt lgmlum snum, st Egill upp ok mlti sv: "Hvrt eru eir Steinarr ok nundr fegar hr, sv at eir megi skilja ml mitt?"

nundr segir, at eir vru ar.

" vil ek lka upp sttarger milli eira Steinars ok orsteins. Hef ek ar upp at ml, er Grmr, fair minn, kom hingat til lands, ok nam hr ll lnd um Mrar ok va hera ok tk sr bsta at Borg ok tlai ar landeign til, en gaf vinum snum landakosti ar t fr, sv sem eir byggu san. Hann gaf na bsta at nabrekku, ar sem nundr ok Steinarr hafa hr til bit. Vitum vr at allir, Steinarr, hvar landamerki eru milli Borgar ok nabrekku, at ar rr Hfslkr. N var eigi at, Steinarr, at gerir r vitandi at beita land orsteins ok lagir undir ik eign hans ok tlair, at hann myndi vera sv mikill ttleri, at hann myndi vera vilja rningi inn, - v at , Steinarr, ok it nundr megu at vita, at ni land at Grmi, fer mnum -, en orsteinn drap fyrir r rla tv. N er at llum mnnum ausnt, at eir hafa fallit verkum snum, ok eru eir btamenn, ok at heldr, tt eir vri frjlsir menn, vri eir btamenn. En fyrir at, Steinarr, er hugist rna mundu orstein, son minn, landeign sinni, eiri er hann tk me mnu ri ok ek tk arf eftir fur minn, ar fyrir skaltu lta laust itt land at nabrekku ok hafa eigi fyrir f. at skal ok fylgja, at skalt eigi hafa bsta n vistafar hr herai fyrir sunnan Lang ok vera brottu fr nabrekku, r fardagar s linir, en falla heilagr fyrir llum eim mnnum, er orsteini vilja li veita, egar eftir fardaga, ef vill eigi brott fara ea nkkurn hlut eigi halda, ann er ek hefi lagt vi ik."

En er Egill settist nir, nefndi orsteinn vtta at ger hans.

mlti nundr sjni: "at mun ml manna, Egill, at ger sj, er hefir gert ok upp sagt, s heldr skkk. N er at fr mr at segja, at ek hefi allan mik vi lagt at skirra vandrum eira, en hean af skal ek ekki af spara, at er ek m gera til urftar orsteini."

"Hitt mun ek tla," segir Egill, "at hlutr ykkarr fega mun v verri er deildir vrar standa lengr. Huga ek, nundr, at myndir at vita, at ek hefi haldit hlut mnum fyrir vlkum sv mnnum sem it eru fegar. En Oddr ok Einarr, er dregizt hafa sv mjk til essa mls, hafa hr af fengit skapnaar viring."

83. kafli - Steinarr sat fyrir orsteini.

orgeirr blundr var ar inginu, systrsonr Egils, ok hafi mikit li veitt orsteini essum mlum. Hann ba fega gefa sr land nkkut t ar Mrunum. Hann bj r fyrir sunnan Hvt fyrir nean Blundsvatn. Egill tk vel v ok fsti orstein, at hann lti hann angat fara. eir settu orgeir nir at nabrekku, en Steinarr fri bsta sinn t yfir Lang ok settist nir at Leirulk. En Egill rei heim sur Nes, ok skilust eir me blskap fegar.

Mar s var me orsteini, er ri ht, hverjum manni fthvatari ok allra manna skyggnastr. Hann var tlendr ok lausingi orsteins, en hafi hann fjrgzlur ok r mest at safna geldf upp til fjalls vrum, en haust ofan til rttar. En n eflir fardaga lt orsteinn safna geldf v, er eftir hafi verit um vrit, ok tlai at lta reka at til fjalls. ri var fjrrttinum, en orsteinn ok hskarlar hans rei upp til fjalls, ok vru eir tta saman.

orsteinn lt gera gar um vera Grsartungu milli Langavatns ok Gljfrr. Lt hann ar at vera marga menn um vrit. Ok er orsteinn hafi litit yfir verk hskarla sinna, rei hann heim, ok er hann kom gegnt ingst, kom ri ar hlaupandi mt eim ok sagi, at hann vill mla vi orstein einmli. orsteinn mlti, at frunautar hans skyldi ra fyrir, mean eir talai.

ri segir orsteini, at hann hefi farit upp Einkunnir um daginn ok st til saua, - "en ek s," segir hann, " skginum fyrir ofan vetrgtu, at skinu vi tlf spjt ok skildir nkkurir."

orsteinn segir htt, sv at frunautar hans heyru sv beint: "Hv mun honum sv annt at hitta mik, at ek mega eigi ra heim leiar minnar, en mun lvaldi ykkja sannligt, at ek synja honum mls, ef hann er sjkr."

ri hljp , sem mest mtti hann til fjalls upp.

orsteinn segir frunautum snum: "Lengja tla ek n leiina, ef vr skulum fyrst ra sur til lvaldsstaa. lvaldr sendi mr or, at ek skylda finna hann. Mun honum eigi miklu ykkja launar uxinn, er hann gaf mr fyrra haust, at ek hitta hann, ef honum ykkir mli skipta."

San riu eir orsteinn sur um mrar fyrir ofan Stangarholt ok sv sur til Gufur ok ofan me nni reigtur. Ok er hann kom nir fr Vatni, s eir fyrir sunnan na naut mrg ok mann hj. Var ar hskarl lvalds. Spuri orsteinn, hvernig ar vri heilt. Hann sagi, at ar var vel heilt ok lvaldr var skgi at viarhggvi.

" skaltu," segir orsteinn, "segja honum, ef hann vi mik skylt erendi, at hann komi til Borgar, en ek mun n ra heim." Ok sv geri hann.

En at spurist san, at Steinarr Sjnason hafi enna sama dag setit upp vi Einkunnir me tlfta mann. orsteinn lt sem hann hefi ekki spurt, ok var at kyrrt san.

84. kafli - orsteinn stkkvir brott Steinari.

orgeirr er mar nefndr. Hann var frndi orsteins ok inn mesti vinr. Hann bj enna tma lftanesi. orgeirr var vanr at hafa haustbo hvert haust. orgeirr fr til fundar vi orstein Egilsson ok bau honum til sn. orsteinn ht ferinni, ok fr orgeirr heim.

En at kvenum degi bjst orsteinn til farar, ok vru fjrar vikur vetrar. Me orsteini fr Austmar hans ok hskarlar tveir. Grmr ht sonr orsteins. Hann var tu vetra ok, fr ok me orsteini, ok vru eir fimm saman ok riu t til fors ok ar yfir Lang, san t, sem lei l, til Aurriar.

En fyrir tan na var Steinarr verki ok nundr ok hskarlar eira. Ok er eir kenndu orstein, hljpu eir til vpna sinna ok san eftir eim orsteini. Ok er orsteinn s eftirfr Steinars, riu eir t af Langaholti. ar er hll einn hr ok vr. ar stga eir orsteinn af hestunum ok skja upp hlinn. orsteinn mlti, at sveinninn Grmr skyldi fara skginn ok vera eigi vi staddr fundinn. Ok egar er eir Steinarr koma at hlnum, skja eir at eim orsteini, ok var ar bardagi. eir Steinarr vru sex saman vaxnir menn, en inn sjaundi sonr Steinars tu vetra gamall. enna fund s eir menn, er vru engiteigum af rum bjum, ok runnu til at skilja . Ok er eir vru skilir, vru ltnir hskarlar orsteins bir. Fallinn var ok einn hskarl Steinars, en srir sumir.

Ok er eir vru skilir, leitar orsteinn at, hvar Grmr var, ok finna eir hann. Var Grmr srr mjk, ok sonr Steinars l ar hj honum daur.

Ok er orsteinn hljp hest sinn, kallai Steinarr hann ok mlti: "Rennr n, orsteinn hvti," segir hann.

orsteinn segir: "Lengra skaltu renna, r vika s liin."

San riu eir orsteinn t yfir mrina ok hfu me sr sveininn Grm. Ok er eir kmu t holt at, er ar verr, andast sveinninn, ok grfu eir hann ar holtit, ok er at kallat Grmsholt, en ar heitir Orrostuhvll, sem eir brust.

orsteinn rei lftanes um kveldit, sem hann hafi tlat, ok sat ar at boi rjr ntr, en san bjst hann til heimferar. Menn buust til at fara me honum, en hann vildi eigi. Riu eir tveir saman.

Ok ann sama dag, er Steinarr vissi vn, at orsteinn myndi heim ra, rei Steinarr t me sj. Ok er hann kom mel , er vera fyrir nean Lambastai, settist hann ar melinn. Hann hafi sver at, er Skrmir ht, allra vpna bezt. Hann st ar melnum me sverit brugit ok horfi einn veg, v at hann s rei orsteins utan um sandinn.

Lambi bj Lambastum ok s, hvat Steinarr hafist at. Hann gekk heiman ok ofan bakkann, ok er hann kom at Steinari, greip hann aftan undir hendr honum. Steinarr vildi slta hann af sr. Lambi helt fast, ok fara eir n af melunum slttuna, en ra eir orsteinn it nera gtuna. Steinarr hafi riit sthesti snum, ok hljp hann inn me sj. at s eir orsteinn ok undruust, v at eir hfu ekki varir orit vi fr Steinars. veraist Steinarr fram bakkann, v at hann s eigi, at orsteinn hefi um riit. Ok er eir kmu bakkann framanveran, hratt Lambi honum fyrir melinn ofan sandinn, en Lambi hljp heim. Ok er Steinarr komst ftr, rann hann eftir Lamba. En er Lambi kom at durum, hljp hann nn, en rak aftr hurina. Steinarr hj eftir honum, sv at sverit st fast vindskeiunum. Skilust eir ar. Gekk Steinarr heim.

En er orsteinn kom heim, sendi hann um daginn eftir hskarl sinn t til Leirulkjar at segja Steinari, at hann fri bsta sinn um Borgarhraun, en at rum kosti myndi hann njta ess vi Steinar, ef hann tti fleira mannaforr, - "ok mun eigi kostr brottferar."

En Steinarr bj fer sna t Snfellsstrnd, ok ar setti hann b saman, er heitir at Ellia, k lkr ar viskiptum eira orseins Egilssonar.

orgeirr blundr bj at nabrekku. Hann veitti orsteini illar bsifjar llu v, er hann mtti.

at var eitt sinn, er eir hittust Egill ok orsteinn, at eir rddu margt um orgeir blund, frnda sinn, ok kmu allar rur samt me eim. kva Egill:

Spanak jr me orum
endr Steinari r hendi.
Ek ttumk orka
arfa Geirs til arfar.
Mr brsk minnar systur
mgr. Htumk fgru.
Mttit bls of bindask
Blundr. Ek slkt of undrumk.

orgeirr blundr fr brott fr nabrekku ok fr sur Flkadal, v at orsteinn ttist ekki mega vi hann eiga, en hann vildi vgjast ar vi.

orsteinn var mar refjusamr ok rttltr ok leitinn vi menn, en helt hlut snum, ef arir menn leituu hann, enda veitti at heldr ungt flestum at etja kappi vi hann.

Oddr var hfingi Borgarfiri fyrir sunnan Hvt. Hann var hofsgoi ok r fyrir hofi v, er allir menn guldu hoftoll til fyrir innan Skarsheii.

85. kafli - Andlt Egils Skalla-Grmssonar.

Egill Skalla-Grmsson var mar gamall, en elli hans gerist hann ungfrr, ok glapnai honum bi heyrn ok sn. Hann gerist ok ftstirr. Egill var at Mosfelli me Grmi ok rdsi.

at var einn dag, er Egill gekk ti me vegg ok drap fti ok fell.

Konur nkkurar s at ok hlgu at ok mltu: "Farinn ertu n, Egill, me llu, er fellr einn saman."

segir Grmr bndi: "Mir hddu konur at okkr, er vit vrum yngri."

kva Egill:

Vals hefk vfur helsis.
Vfallr em ek skalla.
Blautr erum bergis ftar
borr, en hlust es orrin.

Egill var me llu sjnlauss.

at var einnhvern dag, er ver var kalt um vetrinn, at Egill fr til elds at verma sik. Matseljan rddi um, at at var undr mikit, slkr mar sem Egill hafi verit, at hann skyldi liggja fyrir ftum eim, sv at r mtti eigi vinna verk sn.

"Ver vil vi," segir Egill, "tt ek bkumst vi eldinn, ok mkjumst vr vi um rmin."

"Statt upp," segir hon, "ok gakk til rms ns ok lt oss vinna verk vr."

Egill st upp ok gekk til rms sns ok kva:

Hvarfak blindr of branda,
bik eirar Syn geira,
ann berk harm hvarma
hnitvllum mr, sitja,
es jargfugr orum,
or mn konungr forum
hafi gramr at gamni,
Geirhamis mik frami.

at var enn eitt sinn, er Egill gekk til elds at verma sik, spuri mar hann, hvrt honum vri kalt ftum, ok ba hann eigi rtta of nr eldinum.

"Sv skal vera," segir Egill, "en eigi verr mr n hgstrt ftunum, er ek s eigi, ok er of daufligt sjnleysit,"

kva Egill:

Langt ykki mr.
Ligg einn saman
karl afgamall,
n konungs vrnum.
Eigum ekkjur
allkaldar tvr,
en r konur
urfu blossa.

at var dgum Hkonar ins rka ndverum, var Egill Skalla-Grmsson nunda tigi, ok var hann hress mar fyrir annars sakar en sjnleysis.

at var um sumarit, er menn bjuggust til ings, beiddi Egill Grm at ra til ings me honum. Grmr tk v seinliga.

Ok er au Grmr ok rds tluust vi, sagi Grmr henni, hvers Egill hafi beitt. "Vil ek, at forvitnist, hvat undir mun ba bn essi."

rds gekk til mls vi Egil, frnda sinn. Var mest gaman Egils at ra vi hana.

Ok er hon hitti hann, spuri hon: "Er at satt, frndi, er vill til ings ra? Vilda ek, at segir mr, hvat vri rager inni."

"Ek skal segja r," kva hann, "hvat ek hefi hugsat. Ek tla at hafa til ings me mr kistur r tvr, er Aalsteinn konungr gaf mr, er hvrtveggja er full af ensku silfri. tla ek at lta bera kisturnar til Lgbergs, er ar er fjlmennast. San tla ek at s silfrinu, ok ykkir mr undarligt, ef allir skipta vel sn milli. tla ek, at ar myndi vera hrundningar ea pstrar, ea brist at um sir, at allr ingheimrinn berist."

rds segir: "etta ykkir mr jr, ok mun uppi, mean landit er byggt."

San gekk rds til tals vi Grm ok sagi honum rager Egils.

"at skal aldri vera, at hann komi essu fram, sv miklum firnum."

Ok er Egill kom rur vi Grm um ingferina, tali Grmr at allt af, ok sat Egill heima um ingit. Eigi lkai honum at vel. Var hann heldr frnn.

At Mosfelli var hf selfr, ok var rds seli um ingit.

at var eitt kveld, er menn bjuggust til rekkna at Mosfelli, at Egill kallai til sn rla tv, er Grmr tti. Hann ba taka sr hest. "Vil ek fara til laugar." Ok er Egill var binn, gekk hann t ok hafi me sr silfrkistur snar. Hann steig hest, fr san ofan eftir tninu fyrir brekku , er ar verr, er menn s sast.

En um morgininn, er menn risu upp, s eir, at Egill hvarflai holtinu fyrir austan gar ok leiddi eftir sr hestinn. Fara eir til hans ok fluttu hann heim.

En hvrki kom aftr san rlarnir n kisturnar, ok eru ar margar gtur , hvar Egill hafi flgit f sitt. Fyrir austan gar at Mosfelli gengr gil ofan r fjalli. En at hefir orit ar til merkja, at braeyjum er ar vatnfall mikit, en eftir at er vtnin hafa fram fallit, hafa fundizt gilinu enskir penningar. Geta sumir menn ess, at Egill muni ar ft hafa flgit. Fyrir nean tn at Mosfelli eru fen str ok furuliga djp. Hafa at margir fyrir satt, at Egill muni ar hafa kastat f snu. Fyrir sunnan na eru laugar ok ar skammt fr jarholur strar, ok geta ess sumir, at Egill mundi ar hafa flgit f sitt, v at angat er oftliga snn haugaeldr. Egill sagi, at hann hefi drepit rla Grms, ok sv at, at hann hafi f sitt flgit, en at sagi hann engum manni, hvar hann hefi flgit.

Egill tk stt eftir um haustit, er hann leiddi til bana. En er hann var andar, lt Grmr fra Egil kli g. San lt hann flytja hann ofan Tjaldanes ok gera ar haug, ok var Egill ar lagr ok vpn hans ok kli.

86. kafli - Af beinum Egils.

Grmr at Mosfelli var skrr, er kristni var lg leidd slandi. Hann lt ar kirkju gera. En at er sgn manna, at rds hafi ltit flytja Egil til kirkju, ok er at til jartegna, at san er kirkja var ger at Mosfelli, en ofan tekin at Hrsbr s kirkja, er Grmr hafi gera ltit, var ar grafinn kirkjugarr. En undir altarisstanum fundust mannabein. au vru miklu meiri en annarra manna bein. ykkjast menn at vita af sgn gamalla manna, at mundi verit hafa bein Egils.

ar var Skafti prestr rarinsson, vitr mar. Hann tk upp hausinn Egils ok setti kirkjugarinn. Var haussinn undarliga mikill, en hitt tti meir fr lkendum, hv ungr var. Haussinn var allr brttr tan sv sem hrpuskel. vildi Skafti forvitnast um ykkleik haussins. Tk hann handxi vel mikla ok reiddi annarri hendi sem harast ok laust hamrinum hausinn ok vildi brjta, en ar sem kom, hvtnai hann, en ekki dalai n sprakk, ok m af slku marka, at hauss s mundi ekki auskaddr fyrir hggum smmennis, mean svrr ok hold fylgi. Bein Egils vru lg nir tanverum kirkjugari at Mosfelli.

87. kafli - Um Mramannakyn.

orsteinn Egilsson tk skrn, er kristni kom sland, ok lt kirkju gera at Borg. Hann var mar trfastr ok vel siar. Hann var mar gamall ok sttdaur ok var jarar at Borg at eiri kirkju, er hann lt gera.

Fr orsteini er mikil tt komin ok margt strmenni ok skld mrg, ok er at Mramannakyn ok sv allt at, er komit er fr Skalla-Grmi. Lengi helzt at tt eiri, at menn vru sterkir ok vgamenn miklir, en sumir spakir at viti. at var sundrleitt mjk, v at eiri tt hafa fzt eir menn, er frastir hafa verit slandi, sem var orsteinn Egilsson ok Kjartan lfsson, systursonr orsteins, ok Hallr Gumundarson, sv ok Helga in fagra, dttir orsteins, er eir deildu um Gunnlaugr ormstunga ok Skld-Hrafn. En fleiri vru Mramenn manna ljtastir.

orgeirr, sonr orsteins, var eira sterkastr brra, en Skli var mestr. Hann bj at Borg eftir dag orsteins, fur sns, Skli var lengi vking. Hann var stafnbi Eirks jarls Jrnbaranum, er lfr konungr Tryggvason fell. Skli hafi tt vking sjau orrostur.